بٷگٸن قر ۇلتتىق ۆاليۋتاسى - تەڭگەنٸڭ اينالىمعا ەنگەن كٷنٸ

- بٷگٸن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسى كٷنٸ, ياعني تەڭگەنٸڭ اينالىمعا ەنگەن كٷنٸ.

قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ 1997 جىلعى قاراشانىڭ 13-دەگٸ جارلىعىمەن ۇلتتىق ۆاليۋتا كٷنٸ, ەلٸمٸزدەگٸ قارجى جٷيەسٸ قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ كەسٸبي مەرەكەسٸ بولىپ جارييالاندى. ۇلتتىق ۆاليۋتانى تەڭگە دەپ اتاۋدى ۇسىنعان - حالىقارالىق ينجەنەرلەر اكادەميياسىنىڭ اكادەميگٸ, قازاقستاننىڭ بەلگٸلٸ عالىمى, كسرو مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ يەگەرٸ, «قۇرمەت» وردەنٸنٸڭ كاۆالەرٸ ساۋىق تەكەجانوۆ ەدٸ.

1993 جىلدىڭ قازان-قاراشا ايلارىندا قازاقستان رۋبل ايماعىنان تولىقتاي شىعىپ, 15 قاراشا كٷنٸ تەڭگە رەسمي اينالىمعا ەنگەن بولاتىن. ەسكٸ اقشانى قازاقستاندىق تەڭگەگە ايىرباستاۋ سول جىلدىڭ 15 قاراشاسى كٷنٸ تاڭعى  8.00-دە باستالىپ, 20 قاراشا كٷنٸ 20.00-دە اياقتالعان ەدٸ. ۇلتتىق بانك العاشقىدا 1 تەڭگەنٸ سول كەزدەگٸ 1000 رۋبلگە باعالاعان بولاتىن. الايدا, كەيٸن ەلٸمٸزدٸڭ ساياسي جەنە ەلەۋمەتتٸك, مەملەكەتارالىق قاتىناستارى ەسكەرٸلٸپ, 1 تەڭگە 500 رۋبل باعامىندا بەلگٸلەندٸ. ەستە بولسا, تەڭگە اينالىمعا ەنەردٸڭ الدىندا ٷش كٷن بۇرىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ نۇرسۇلتان نازارباەۆ: «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ۇلتتىق ۆاليۋتا ەنگٸزۋ تۋرالى» جارلىق شىعارعان بولاتىن. جالپى, تٶل تەڭگەمٸزدٸ دايىنداۋ جۇمىستارى 1992 جىلى قولعا الىنىپ, سول جىلدىڭ 27 تامىزى كٷنٸ ۇلتتىق بانك تەڭگە كۋپيۋراسىنىڭ ٷلگٸلەرٸن بەكٸتتٸ. ال ەرتەڭٸندە قازاق ۆاليۋتاسىن ٶمٸرگە كەلتٸرگەن سۋرەتشٸلەر تيمۋر سٷلەيمەنوۆ, مەڭدٸباي الين, اعىمسالى دٷزەلحانوۆ, قايروللا ەبجەلەلوۆتەر انگليياعا اتتاندى. 1993 جىلى العاشقى تەڭگە پارتيياسى انگلييانىڭ ەڭ كٶنە ەرٸ ەيگٸلٸ «حارريسون جەنە ۇلدارى» فابريكاسىندا باسىلدى. تەڭگەنٸ ەلگە تاسىمالداۋ ٷشٸن تٶرت يل-86 ۇشاقتارى تۇماندى البيون ەلٸنە 18 مەرتە قاتىنادى. تٶل ۆاليۋتامىزدىڭ العاشقى پارتييالارىن ساقتاۋ ٷشٸن ارنايى جەراستى قويمالارى دايىندالىپ, دەل وسى قويمالاردان ۇلتتىق تەڭگەمٸز ەلٸمٸزدٸڭ بارلىق ٶڭٸرلەرٸندەگٸ بانكتەرگە 8 كٷن ٸشٸندە جەتكٸزٸلگەن ەدٸ.

ەڭ العاشقى تەڭگەمٸزدە بەلگٸلٸ تاريحي تۇلعالاردىڭ پورترەتتەرٸ, الاتاۋ مەن كٶكشەتاۋ كٶرٸنٸستەرٸ, قوجا احمەت ياسساۋي كەسەنەسٸنٸڭ بەينەسٸ, ماڭعىستاۋدان تابىلعان تاستاعى تاڭبالار پايدالانىلدى. بٸر تەڭگەلٸك بانكنوتقا ەبۋ ناسىر ەل-فارابي, ٷش تەڭگەلٸكتە سٷيٸنباي, بەس تەڭگەلٸكتە قۇرمانعازى, ون تەڭگەلٸكتە شوقان, جيىرما تەڭگەلٸكتە اباي, ەلۋ تەڭگەلٸكتە ەبٸلقايىر حان, جٷز تەڭگەلٸكتە ابىلاي حان بەينەسٸ سومدالدى. كەيٸننەن تەڭگەمٸزدەگٸ تاريحي تۇلعالاردىڭ بەينەلەرٸ الىنىپ تاستالعانىمەن ۆاليۋتامىزدىڭ قۇنى تٷسكەن جوق. مەسەلەن, بٷكٸل ەلەمنٸڭ بانكنوت كوللەكتسيونەرلەرٸنٸڭ تەۋەلسٸز بٸرلەستٸگٸ بولىپ تابىلاتىن حالىقارالىق بانكنوت قوعامداستىعى جىل سايىن ينتەرنەت-داۋىس بەرۋ ارقىلى جىلدىڭ ەڭ ٷزدٸك بانكنوتىن تاڭدايتىندىعى بەلگٸلٸ. دەل وسى قوعامداستىق «2011 جىلعى ەڭ ٷزدٸك بانكنوت» اتاعىن 2012 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى تەۋەلسٸزدٸگٸنٸڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان نومينالى 10 000 تەڭگەلٸك ەسكەرتكٸش بانكنوتىنا بەرگەن بولاتىن. كەلەسٸ جىلى دا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق بانكٸنٸڭ «قازاق ەلٸ» سەريياسىنان نومينالى 5 000 تەڭگەلٸك بانكنوتى ەكٸنشٸ رەت «2012 جىلعى ەڭ ٷزدٸك بانكنوت» اتاعىن يەلەندٸ. ال تٷركٸ جازبا ەسكەرتكٸشٸنە ارنالعان, نومينالى 1 000 تەڭگەلٸك «Kٷلتەگٸن» ەسكەرتكٸش بانكنوتىنا بەرٸلگەن ٷشٸنشٸ «2013 جىلعى ەڭ ٷزدٸك بانكنوت» اتاعى تەۋەلسٸز قازاقستان جىلناماسىنداعى تاريحي ماڭىزدى سەت بولدى.

بارلىق قۇقىقتار قورعالعان. inform.kz بەلسەندٸ سٸلتەمەنٸ پايدالانىڭىز http://www.inform.kz/kz/bugin-kr-ulttyk-valyutasy-tengenin-aynalymga-engen-kuni_a2969624