Foto: serke.org
Eýroodaq kóshbasshylary 16 saǵatqa sozylǵan kelissózder barysynda Ýkrainaǵa Eýropada buǵattalǵan Resei aktivteri esebinen qarjylai qoldaý kórsetý tetigi boiynsha ortaq sheshimge kele almady. Soǵan qaramastan, EO Kievke 2026–2027 jyldarǵa arnalǵan 90 mlrd eýro kólemindegi qarjylai kómekti maquldady. Bul týraly VVS jazdy, dep habarlaidy Ult.kz "Adyrna" saityna silteme jasap.
Bul qarajat Eýroodaq biýdjetimen qamtamasyz etiletin qaryz esebinen bólinbek. Bul týraly uzaq kelissózderden keiin EO sammitiniń tóraǵasy Antonio Kosta áleýmettik jelilerde habarlady.
Agenttik Reuters tanysqan sammit qorytyndysynyń jobasyna sáikes, qarjy kapital naryqtarynan qaryz alý arqyly, iaǵni EO biýdjetiniń kepildigimen tartylmaq. Alaida bul qarajattyń naqty kózderi resmi túrde naqtylanǵan joq.
Ýkrainany qarjylandyrýdyń bastapqy jospary Eýropada buǵattalǵan Reseidiń valiýtalyq rezervterin paidalanýǵa negizdelgen edi. Josparǵa sáikes, Ýkraina bul qarajatty nesie retinde alyp, ony Resei soǵys saldarynan kelgen shyǵyn úshin reparatsiia tólegennen keiin ǵana óteýi tiis bolatyn. Qazirgi baǵalaýlar boiynsha, soǵys saldarynan kelgen jalpy shyǵyn 500 mlrd dollardan asady.
Degenmen, bul bastamaǵa EO-ǵa múshe birneshe el birden qarsy shyqty. Proreseishil ustanymdaǵy Chehiia, Vengriia jáne Slovakiiamen qatar, Italiia da kúmán bildirdi. Al negizgi qarsylyqty Belgiia tanytty. Sebebi dál osy elde Eýropada buǵattalǵan Resei aktivteriniń basym bóligi — 210 mlrd eýronyń 193 mlrd eýrosy saqtaýly turǵan Euroclear depozitariii ornalasqan.
Financial Times basylymynyń kelissózderge qatysy bar resmi tulǵalarǵa silteme jasap habarlaýynsha, Belgiia nesieni qamtamasyz etýge bailanysty barlyq qarjylyq táýekelder úshin aýqymdy kepildikter talap etken. Bul talaptar ózge eýropalyq kóshbasshylar tarapynan qoldaý tappaǵan.
Reuters agenttigine pikir bildirgen eýropalyq diplomattyń aitýynsha, bul jaǵdaida EO Ýkrainany qutqarý máselesinen góri, bastamany qoldaǵan taraptardyń saiasi bedelin saqtap qalýǵa kóbirek nazar aýdarǵan.
Osylaisha, Eýroodaq Resei aktivterin tikelei paidalanýdan bas tartyp, Ýkrainaǵa qarjylai qoldaýdy balama mehanizm arqyly júzege asyrýǵa sheshim qabyldady.
