«Atameken» UQP alańynda koronavirýs infektsiiasynyń órshýine bailanysty qyzyl aimaqqa kóshý jaǵdaiynda karantindik shekteý sharalary talqylandy. Jiynǵa 150-den astam kásipkerlik qaýymdastyq ókili, sondai-aq, Densaýlyq saqtaý ministrligi men Ulttyq palata ókilderi qatysty, dep habarlaidy "Ult aqparat".
Densaýlyq saqtaý ministrligi usynǵan sharalardyń ishinde Ashyq baǵdarlamasyn paidalaný, buqaralyq is-sharalardy 50%-ǵa deiin shekteý, qyzmetkerlerdi qashyqtan jumys isteý formatyna aýystyrý, sondai-aq vahtalyq ádispen jumys isteitin qyzmetkerlerge áleýmettik qashyqtyq, maska rejimi jáne jedel testileýdi qoldaný bar.
Karantin sharalary talqylaý kezinde biznes-qaýymdastyq qatań shekteý sharalaryn engizý burynǵy shekteýlerden qalpyna kele bastaǵan bizneske úlken soqqy beredi dep sanaidy.
«Kásipker men jeke tulǵa arasyndaǵy jaýapkershiliktiń arajigi ajyratylyp jazylǵanyn qalaimyn. Áleýmettik qashyqtyqty saqtaý, maska rejimi. Kelýshiler maska rejimin saqtamaǵan jaǵdaida shegi joq aiyppul saldarynan biznestiń jabylyp qalǵan jaǵdailar qandai bolǵanyn bárimiz bilemiz. Bizneske aiyppul salyp, kedergi keltiredi. Sondyqtan jaýapkershilikti naqty jazaiyq. Kásipker búkil halyq úshin jaýap bere almaidy», – dedi Bólshek saýda jáne tamaqtaný qaýymdastyǵynyń prezidenti Marina Boshel.
Kásipkerler karantin sharalary nemese lokdaýn bolsa, memleketten qandai qarjylai kómek bolatynyn bilgisi keledi.
«Eger shekteý engiziletin bolsa, salyq tóleý jaǵyn sheshý kerek. Óitkeni shekteý bastalysymen biznestiń shyǵyny eselene túsedi. Tipti maskalardyń ózi úlken shyǵyn. Onda salyq tóleý men tekserýge moratorii engizýdi qarastyrý kerek. Osy panedmiia bolǵan úsh jylda biznesti áýre-sarsańǵa túsirgeni eshkimge jasyryn emes», – dedi Marina Boshel.
«Ashyq-ty engizý, maska rejimin engizý jańa jumys birligin ashýdy qarastyrady. Biz qaitadan kúzetke adam jaldap, qaitadan kireberiske adam qoiýymyz kerek bolady», – dedi qaýymdastyq ókili Olga Egorova.
«Bizde shyn máninde azamattardyń densaýlyǵy men biznesti ońaltý arasynda ótkir másele tur. Iá, koronavirýs qaýipti. Biraq bul jait sanitar dárigerler el ekonomikasyn basqarýy kerek degendi bildirmeidi. Kúnine 500-den 700 myń teńgege deiin kez-kelgen qoǵamdyq tamaqtaný kásiporny jumys isteidi. Eger bul eki kún nemese odan kóp bolsa, onda soma joǵary bolady. Eger qazir memleket lokdaýnǵa jabylsa nemese biznes boiynsha qandai da bir shekteýler bolsa, qoǵamdyq tamaqtanýdan 60 myń nysannyń jartysy qalady, iaǵni búkil el boiynsha 30 myń qoǵamdyq tamaqtaný obektileri jabylady», – dep atap ótti qoǵamdyq tamaqtaný qaýymdastyǵy tóraǵasynyń keńesshisi Veronika Nurpeiisova.
Kásipkerlerdiń pikirinshe, qatań karantindik sharalar basqa salalarǵa da qaýip tóndiredi.
«Biz áli aiaqqa turmadyq. Tehnikany jańarta almadyq, aqsha tappadyq, qazir biz kóptegen júrgizýshi, barlyq deńgeidegi mamandardan aiyryldyq. Iaǵni, bul jai ǵana biznesti emes, tutas salany joiýǵa aparady», – dep atap ótti «Qostanai oblysynyń jolaýshylar kóligimen tasymaldaýshylar qaýymdastyǵynyń, avtovokzaldar men avtostantsiialardyń» bas direktory Leonid Kýshnerov.
«Kovid uzaq ýaqytqa keldi, árqashan bizben birge bolady. Biz oǵan daiyn bolýymyz kerek. Virýs saldaryna daiyndyq – áleýmettik qashyqtyqty saqtaý, maska rejimi, kóshedegi durys júrip-turý. Qalǵan shekteýler múldem zańsyz. Biz tek aiaqqa tura bastadyq. Bizneske qatysty eshqandai shekteý sharalary engizilmeýi tiis. Tek sanitariialyq jospar oryndy. Biznes endigi qatań shekteýlerge tótep bere almaidy», – dedi týristik salanyń ókili Inna Rei.
Talqylaý barysynda aqparattyq qaýipsizdik sertifikaty joq jáne ónerkásiptik paidalanýǵa berilmegen Ashyq engizýdiń zańdylyǵy máselesi kóterildi. Bul másele boiynsha kásipkerler alańdaýshylyǵyn QR DSM sanitariialyq-epidemiologiialyq baqylaý komiteti tóraǵasynyń orynbasary Sáýle Ahmetova seiiltti.
«Ashyq platformasy arýhanalardaǵy tósek-oryn qorynyń 50%-dan astamy tolǵan kezde qoldanylady. Eger densaýlyq saqtaý júiesi úlgermei qalsa, onda 2020 jyldaǵy jaǵdai qaitalanady, sonda Ashyq engiziledi. Qazirgi kezde Ashyq aqparattyq qaýipsizdikke synaqtan ótip jatyr. Baǵdarlama jaqyn arada ónerkásiptik paidalanýǵa beriledi. Jyl boiy ol tájiribelik paidalanýdan ótti. Iaǵni, tájiribelik paidalanýdan keiin ol ónerkásipke engiziledi», – dep túsindirdi Sáýle Ahmetova.
Densaýlyq saqtaý ministrliginiń ókili sonymen birge qazirgi kezde usynylǵan sharalar Densaýlyq saqtaý júiesine júktemeni eskere otyryp, jańa matritsaǵa negizdelgenin túsindirdi. Sary aimaqta sharalar usynymdyq sipatta bolady. Al qyzyl aimaq kezinde ótken jylmen salystyrǵanda jumsaq nusqa usynylady.
«Men biznes pen azamattyq qoǵamdastyqtyń osy shekteý sharalaryna qatysty alańdaýshylyǵyn túsinemin. Osy alańdaýshylyqty joiý úshin jáne tutastai alǵanda, ortaq, saralanǵan sheshim qabyldaý úshin men Densaýlyq saqtaý ministrliginen 2020-2021 jyldarǵa arnalǵan shekteý sharalarynyń tiimdiligi týraly tolyq málimet berýdi suraimyn. Bólingen qarajat, vaktsinatsiia, barlyq aldyn alý sharalarynyń qanshalyqty tiimdi bolǵanyn, PTR-testileý, maska rejiminiń, dárilik zattar men meditsinalyq buiymdardy paidalanýdyń tiimdiligin taldaýdy halyq kórýi úshin baǵalaý men taldaýdy júrgizý jáne osy aqparatty ashyq jariialaý kerek. Baǵalaý jáne taldaý boiynsha osy derekterdiń barlyǵy bizneske, qoǵamdastyqqa usynylsyn, taldansyn, sodan keiin osy taldaý men baǵalaý negizinde biznespen birlesip talqylansyn jáne saralanǵan pikir qabyldansyn», - dep usyndy «Qazaqstannyń Medindýstriiasy» otandyq meditsinalyq buiymdardy, meditsinalyq ónimderdi óndirýshiler odaǵynyń basqarma tóraǵasy Serikbol Musinov.
Keńes qorytyndysy boiynsha biznestiń barlyq usynysy, qarsylyǵy men qaýipteri qyzyl aimaq úshin karantindik sharalardy ázirleý kezinde esepke alý úshin Densaýlyq saqtaý ministrligine jiberiledi.
