Biz kóptegen jyldar boiy qoldanylyp kele jatqan dárilerdiń keibireýi densaýlyǵymyzǵa aitarlyqtai ziian keltirýi múmkin. Mysaly, analgin – dárigerdiń ruqsatynsyz dárihanadan satyp alýǵa bolatyn eń qoljetimdi jáne eń tanymal dári. Alaida, Eýropa dárigerleri analginniń adam densaýlyǵyna qaýipti ekendigin aitady. Bunyń basty sebebin adam aǵzasynyń analginge tez táýeldi bolatyndyǵymen túsindiredi, dep jazady Baq.kz tilshisi.
Búkilálimdik densaýlyq saqtaý uiymynyń deregi boiynsha, qazirgi ýaqytta álemde 39 el bul dárini qoldanýdan bas tartqan. Keibir elderde, mysaly, Germaniiada analgin qoldanysta bolǵanymen, dárigerdiń qatań ruqsatymen taǵaiyndalady. Al, TMD elderinde atalǵan dári dárihanalardan dárigerdiń retsepinsiz bosatylyp, eshqandai shekteýsiz qoldanylady. Osy jáne jalpy halyqtyń dárilik saýattylyǵy qandai, dári-dármekti saýatty qoldanýdyń halyq densaýlyǵyna jáne qoǵamǵa áseri qandai, turǵyndardyń dárilik saýattylyǵyn arttyrý úshin ne isteý kerek degen suraqtar QR Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý ministrligi «Densaýlyq saqtaýdy damytý respýblikalyq ortalyǵynyń» uiymdastyrýymen ótken «Qazaqstandaǵy dárilik saýattylyq» atty seminarda talqylandy.
«Jasyrǵannyń jarasy asqynady» demekshi aýyra qalsaq dárigerdiń aldyna barǵannan góri tanystarymyzdyń nemese ǵalamtordyń keńesine súienip, óz betimizshe dári qabyldaitynymyz jasyryn emes. Osylaisha dárilik zattardy óz betimen qabyldaý kóp jaǵdaida aýrýdyń asqynýyna ákelip soǵady.
«Dári-dármekti ózindik qabyldaýdan keiin bolatyn qaiǵyly jaǵdai 300 adamǵa shaqqanda bireý bolsa, bul kórsetkish áýe apatynda 3 mln-ǵa bir adamnan keledi", - deidi seminarda sóz alǵan Densaýlyq saqtaýdy damytý respýblikalyq ortalyǵynyń tóraǵasy L.G.Makalkin.
Dárilik zattardy qabyldaý aldynda mindetti túrde dárigermen keńesken jón deidi mamandar. Kóptegen adamdar, aýrýdyń bastapqy belgileri paida bolysymen aǵzaǵa keri áserin tigizetin dárilerdi, sonyń ishinde antibiotikterdi óz betimen qabyldai bastaidy.
Esterińizge sala keteiik, dáriniń ataýyn, qajetti dozasyn jáne emdeý uzaqtyǵyn dáriger ǵana belgileidi. Antibiotikterdi tek dárigerdiń taǵaiyndaýymen qabyldaý qajet. Olardy qajetinsiz, shamadan tys nemese durys emes qabyldaý antibiotikke táýeldilikke uryndyrady.
Antibiotikterdi qazirgi kezde kóp adamdar jeńil sýyq tiiý kezinde de qabyldaidy. Balalardy da antibiotiktermen ózdiginshe emdeýge árekettenetin ata-analardyń pozitsiiasy da dárigerlerdiń alańdaýshylyǵyn týǵyzady. Mamandar tujyrymdaǵandai, emdeý mádenietin, dárilik saýattylyqty bala kezden bastap damytý qajet.
Jibek MUQAShEVA
