Foto: primeminister.kz
Premer-ministr Álihan Smaiylov Jetisý oblysyna jumys sapary aiasynda óńirdiń kólik-logistikalyq jáne agroónerkásiptik áleýetin damytý barysymen tanysty, - dep habarlaidy "Ult aqparat" primeminister.kz saityna silteme jasap.
Taldyqorǵan áýejaiynda Úkimet basshysyna Taldyqorǵan - Qalbataý - Óskemen, Úsharal - Dostyq, Saryózek - Kóktal, Lepsi - Balqash avtojoldaryn jáne Úsharal qalasyndaǵy áýejaidyń ushý-qoný jolaǵyn qaita jańartý, sondai-aq oblystyń Alakól aýdanynda tranzittik infraqurylymdy damytý týraly baiandama usynyldy.
Álihan Smaiylov qabyldanyp jatqan sharalar men qalyptasyp otyrǵan syrtqy ekonomikalyq ahýaldyń nátijesinde Qazaqstan Aziia men Eýropa arasyndaǵy mańyzdy qurlyq dálizine jáne álemdik mańyzy bar kólik-tranzittik toraptardyń birine ainalatynyn atap ótti.
"Oblysta tranzittik áleýetti damytý úshin barlyq resýrstar bar. Onyń aýmaǵynda "Dostyq" jáne "Nur joly" eki halyqaralyq ótkizý pýnkti, "Dostyq" jáne "Altynkól" shekaralyq temirjol stansalary ornalasqan, halyqaralyq tranzittik marshrýttar ótedi. Óńirdiń barlyq múmkindikterin kólik-logistikalyq salaǵa tartý qajet", - dedi ol.
Úkimet basshysy bul baǵytta Dostyq - Moiynty t/j ýchaskesinde ekinshi joldardyń qurylysy ýaqtyly bastalǵanyn atap ótti, óitkeni Qytaidyń shekteýlerdi alyp tastaýy aiasynda Eýropaǵa júk tasymaldaý qarqyndy ósip jatyr.
"Biz buǵan daiyn bolýymyz kerek", - dedi Álihan Smaiylov.
Premer-ministr sonymen qatar Úsharal qalasyndaǵy áýejaidyń ushý-qoný jolaǵyn qaita jańartýdy aiaqtaýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti, sonyń arqasynda úlken fiýzeliajy bar áýe kemelerin qabyldaý múmkindigi paida boldy. Onyń aitýynsha, júrgizilip jatqan avtojoldardy jańǵyrtý jáne qosymsha poiyzdardy iske qosýmen birge, bul Alakól jáne Balqash kólderiniń týristik aimaqtaryn damytýǵa aitarlyqtai áser etedi.
Álihan Smaiylov jalpy kólik salasynda zamanaýi infraqurylymdy qurý úshin Úkimet iri halyqaralyq seriktesterdi tartatynyn aitty. Atap aitqanda, "Dostyq" stantsiiasynda kópfýnktsionaldy júk tasymaldaý terminaly salyndy. Jalpy júk ainalymy jylyna 1 mln tonnadan astam, investitsiia somasy 3 mlrd teńgeni quraityn qoima qýatyn engizý josparlanǵan. Sondai-aq 500-1000 birlikke arnalǵan eýrofýr jeke parkin qalyptastyrý josparlanýda. Bastapqy kezeńde munda investitsiialardyń jalpy kólemi 5 mlrd teńgeden asady.
Budan ári premer-ministr birneshe jyl buryn aýqymdy jańǵyrtýdan ótken Kóksý qant zaýytyna bardy. Kásiporynda joǵary sapaly sheteldik jabdyqtar ornatyldy, jylýmen jabdyqtaý gazǵa aýystyryldy jáne jańa tehnika satyp alyndy. Ótken jyldyń qorytyndysy boiynsha zaýyt 70 myń tonnaǵa jýyq qant shyǵardy, 2023 jylǵa arnalǵan jospar - 92 myń tonna.
Álihan Smaiylov memleket aq qant óndirýshilerine, onyń ishinde "ainalym shemasy" sheńberinde buryn-sońdy bolmaǵan qoldaý sharalaryn kórsetip otyrǵanyn atap ótti. Sondai-aq qant qyzylshasynyń egis alqaptaryn 15 myń gektarǵa deiin kezeń-kezeńimen ulǵaitýdy kózdeitin Qant salasyn damytýdyń keshendi jospary qabyldandy, atap aitqanda, Jetisý oblysynda 2026 jylǵa qarai jalpy jinalǵan ónim shamamen 525 myń tonnany quraityn bolady.
"Osyǵan bailanysty jańa alqaptardy óńdep, sýarmaly jerlerdi qalpyna keltirý boiynsha sharalar qabyldaý mańyzdy. Sýmen qamtamasyz etý bóliginde sý sharýashylyǵy obektilerin rekonstrýktsiialaý jónindegi sharalar kózdelgen. Qant zaýyttary da jańǵyrtylyp, 2026 jylǵa qarai óndiriletin aq qant kólemin 180 myń tonnaǵa deiin jetkizý qajet", - dedi ol.
Munda Úkimet basshysy óńirdiń aýyl sharýashylyǵy qurylymdarynyń basshylarymen kezdesý ótkizdi, onda sýbsidiialaý, jer alqaptarynyń qoljetimdiligi, basqa da qoldaý sharalaryn usyný jáne t. b. máseleler kóterildi.
Álihan Smaiylov Aýyl sharýashylyǵy ministrligine kóterilgen problemalardy taldaý jáne olardy sheshý boiynsha naqty usynystar engizýdi tapsyryp, ótken jyly memleket salany qarjylandyrýdy eki esege arttyrǵanyn jáne osy kólemdi aǵymdaǵy jyly da saqtap qalǵanyn aitty.
Premer-ministr sapar aiasynda "Karimov" JK sút-taýar fermasynyń qyzmetimen tanysty, ol 2022 jyly jergilikti sút óńdeý zaýyttarynyń júktemesin qamtamasyz etý jáne sút ónimderiniń importyn azaitý úshin aitarlyqtai keńeitildi. Qazir kásiporynda 900-ge jýyq iri qara mal basy bar.
Sharýashylyq basshysy Rahym Kárimov Úkimet basshysyna óndiristiń shyǵyndaryn azaitý jáne onyń ónimdiligin arttyrý úshin shaǵyn jáne orta otbasylyq fermalarǵa qatysty qoldaý sharalaryn keńeitý múmkindigin qarastyrý týraly ótinishin bildirdi.
"Máseleni sheshýdiń birden bir joly aýyl sharýashylyǵy kooperatsiiasynyń múmkindikterin paidalaný bolýy múmkin. Qazir bul baǵytqa memleket tarapynan úlken kóńil bólinýde. Eger eki-úsh sharýa qojalyǵy kúsh biriktirýdi uiǵarsa, olardyń óndiris shyǵyndary tómendep, paida úlesi artady. Bul rette irilendirý esebinen osy AÓK sýbektisin investitsiialyq sýbsidiialaýmen qamtý múmkindigi paida bolady", - dep jaýap berdi Álihan Smaiylov.
Jalpy, premer-ministrdiń aitýynsha, búgingi tańda sút baǵytyn memlekettik qoldaý sharalary salany aitarlyqtai tehnologiialyq jańǵyrtýǵa múmkindik berdi. Tek sońǵy bes jylda sút sharýashylyǵyn qoldaýǵa 82 mlrd teńge baǵyttaldy.
"Biyl búkil respýblika boiynsha Soltústik Qazaqstan oblysynyń tájiribesin taratý josparlanýda, onda qysqa merzim ishinde sút-taýar fermalaryn qurý boiynsha 21 joba iske asyryldy. Bul jumysty erekshe baqylaýǵa alý qajet", - dedi Álihan Smaiylov.
