فوتو: primeminister.kz
پرەمەر-مينيستر ەليحان سمايىلوۆ جەتٸسۋ وبلىسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا ٶڭٸردٸڭ كٶلٸك-لوگيستيكالىق جەنە اگروٶنەركەسٸپتٸك ەلەۋەتٸن دامىتۋ بارىسىمەن تانىستى, - دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات" primeminister.kz سايتىنا سٸلتەمە جاساپ.
تالدىقورعان ەۋەجايىندا ٷكٸمەت باسشىسىنا تالدىقورعان - قالباتاۋ - ٶسكەمەن, ٷشارال - دوستىق, سارىٶزەك - كٶكتال, لەپسٸ - بالقاش اۆتوجولدارىن جەنە ٷشارال قالاسىنداعى ەۋەجايدىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعىن قايتا جاڭارتۋ, سونداي-اق وبلىستىڭ الاكٶل اۋدانىندا ترانزيتتٸك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ تۋرالى بايانداما ۇسىنىلدى.
ەليحان سمايىلوۆ قابىلدانىپ جاتقان شارالار مەن قالىپتاسىپ وتىرعان سىرتقى ەكونوميكالىق احۋالدىڭ نەتيجەسٸندە قازاقستان ازييا مەن ەۋروپا اراسىنداعى ماڭىزدى قۇرلىق دەلٸزٸنە جەنە ەلەمدٸك ماڭىزى بار كٶلٸك-ترانزيتتٸك توراپتاردىڭ بٸرٸنە اينالاتىنىن اتاپ ٶتتٸ.
"وبلىستا ترانزيتتٸك ەلەۋەتتٸ دامىتۋ ٷشٸن بارلىق رەسۋرستار بار. ونىڭ اۋماعىندا "دوستىق" جەنە "نۇر جولى" ەكٸ حالىقارالىق ٶتكٸزۋ پۋنكتٸ, "دوستىق" جەنە "التىنكٶل" شەكارالىق تەمٸرجول ستانسالارى ورنالاسقان, حالىقارالىق ترانزيتتٸك مارشرۋتتار ٶتەدٸ. ٶڭٸردٸڭ بارلىق مٷمكٸندٸكتەرٸن كٶلٸك-لوگيستيكالىق سالاعا تارتۋ قاجەت", - دەدٸ ول.
ٷكٸمەت باسشىسى بۇل باعىتتا دوستىق - مويىنتى ت/ج ۋچاسكەسٸندە ەكٸنشٸ جولداردىڭ قۇرىلىسى ۋاقتىلى باستالعانىن اتاپ ٶتتٸ, ٶيتكەنٸ قىتايدىڭ شەكتەۋلەردٸ الىپ تاستاۋى اياسىندا ەۋروپاعا جٷك تاسىمالداۋ قارقىندى ٶسٸپ جاتىر.
"بٸز بۇعان دايىن بولۋىمىز كەرەك", - دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
پرەمەر-مينيستر سونىمەن قاتار ٷشارال قالاسىنداعى ەۋەجايدىڭ ۇشۋ-قونۋ جولاعىن قايتا جاڭارتۋدى اياقتاۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتتٸ, سونىڭ ارقاسىندا ٷلكەن فيۋزەلياجى بار ەۋە كەمەلەرٸن قابىلداۋ مٷمكٸندٸگٸ پايدا بولدى. ونىڭ ايتۋىنشا, جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان اۆتوجولداردى جاڭعىرتۋ جەنە قوسىمشا پويىزداردى ٸسكە قوسۋمەن بٸرگە, بۇل الاكٶل جەنە بالقاش كٶلدەرٸنٸڭ تۋريستٸك ايماقتارىن دامىتۋعا ايتارلىقتاي ەسەر ەتەدٸ.
ەليحان سمايىلوۆ جالپى كٶلٸك سالاسىندا زاماناۋي ينفراقۇرىلىمدى قۇرۋ ٷشٸن ٷكٸمەت ٸرٸ حالىقارالىق سەرٸكتەستەردٸ تارتاتىنىن ايتتى. اتاپ ايتقاندا, "دوستىق" ستانتسيياسىندا كٶپفۋنكتسيونالدى جٷك تاسىمالداۋ تەرمينالى سالىندى. جالپى جٷك اينالىمى جىلىنا 1 ملن توننادان استام, ينۆەستيتسييا سوماسى 3 ملرد تەڭگەنٸ قۇرايتىن قويما قۋاتىن ەنگٸزۋ جوسپارلانعان. سونداي-اق 500-1000 بٸرلٸككە ارنالعان ەۋروفۋر جەكە پاركٸن قالىپتاستىرۋ جوسپارلانۋدا. باستاپقى كەزەڭدە مۇندا ينۆەستيتسييالاردىڭ جالپى كٶلەمٸ 5 ملرد تەڭگەدەن اسادى.
بۇدان ەرٸ پرەمەر-مينيستر بٸرنەشە جىل بۇرىن اۋقىمدى جاڭعىرتۋدان ٶتكەن كٶكسۋ قانت زاۋىتىنا باردى. كەسٸپورىندا جوعارى ساپالى شەتەلدٸك جابدىقتار ورناتىلدى, جىلۋمەن جابدىقتاۋ گازعا اۋىستىرىلدى جەنە جاڭا تەحنيكا ساتىپ الىندى. ٶتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا زاۋىت 70 مىڭ تونناعا جۋىق قانت شىعاردى, 2023 جىلعا ارنالعان جوسپار - 92 مىڭ توننا.
ەليحان سمايىلوۆ مەملەكەت اق قانت ٶندٸرۋشٸلەرٸنە, ونىڭ ٸشٸندە "اينالىم سحەماسى" شەڭبەرٸندە بۇرىن-سوڭدى بولماعان قولداۋ شارالارىن كٶرسەتٸپ وتىرعانىن اتاپ ٶتتٸ. سونداي-اق قانت قىزىلشاسىنىڭ ەگٸس القاپتارىن 15 مىڭ گەكتارعا دەيٸن كەزەڭ-كەزەڭٸمەن ۇلعايتۋدى كٶزدەيتٸن قانت سالاسىن دامىتۋدىڭ كەشەندٸ جوسپارى قابىلداندى, اتاپ ايتقاندا, جەتٸسۋ وبلىسىندا 2026 جىلعا قاراي جالپى جينالعان ٶنٸم شامامەن 525 مىڭ توننانى قۇرايتىن بولادى.
"وسىعان بايلانىستى جاڭا القاپتاردى ٶڭدەپ, سۋارمالى جەرلەردٸ قالپىنا كەلتٸرۋ بويىنشا شارالار قابىلداۋ ماڭىزدى. سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ بٶلٸگٸندە سۋ شارۋاشىلىعى وبەكتٸلەرٸن رەكونسترۋكتسييالاۋ جٶنٸندەگٸ شارالار كٶزدەلگەن. قانت زاۋىتتارى دا جاڭعىرتىلىپ, 2026 جىلعا قاراي ٶندٸرٸلەتٸن اق قانت كٶلەمٸن 180 مىڭ تونناعا دەيٸن جەتكٸزۋ قاجەت", - دەدٸ ول.
مۇندا ٷكٸمەت باسشىسى ٶڭٸردٸڭ اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنىڭ باسشىلارىمەن كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ, وندا سۋبسيدييالاۋ, جەر القاپتارىنىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸ, باسقا دا قولداۋ شارالارىن ۇسىنۋ جەنە ت. ب. مەسەلەلەر كٶتەرٸلدٸ.
ەليحان سمايىلوۆ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلٸگٸنە كٶتەرٸلگەن پروبلەمالاردى تالداۋ جەنە ولاردى شەشۋ بويىنشا ناقتى ۇسىنىستار ەنگٸزۋدٸ تاپسىرىپ, ٶتكەن جىلى مەملەكەت سالانى قارجىلاندىرۋدى ەكٸ ەسەگە ارتتىرعانىن جەنە وسى كٶلەمدٸ اعىمداعى جىلى دا ساقتاپ قالعانىن ايتتى.
پرەمەر-مينيستر ساپار اياسىندا "كاريموۆ" جك سٷت-تاۋار فەرماسىنىڭ قىزمەتٸمەن تانىستى, ول 2022 جىلى جەرگٸلٸكتٸ سٷت ٶڭدەۋ زاۋىتتارىنىڭ جٷكتەمەسٸن قامتاماسىز ەتۋ جەنە سٷت ٶنٸمدەرٸنٸڭ يمپورتىن ازايتۋ ٷشٸن ايتارلىقتاي كەڭەيتٸلدٸ. قازٸر كەسٸپورىندا 900-گە جۋىق ٸرٸ قارا مال باسى بار.
شارۋاشىلىق باسشىسى راحىم كەرٸموۆ ٷكٸمەت باسشىسىنا ٶندٸرٸستٸڭ شىعىندارىن ازايتۋ جەنە ونىڭ ٶنٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ ٷشٸن شاعىن جەنە ورتا وتباسىلىق فەرمالارعا قاتىستى قولداۋ شارالارىن كەڭەيتۋ مٷمكٸندٸگٸن قاراستىرۋ تۋرالى ٶتٸنٸشٸن بٸلدٸردٸ.
"مەسەلەنٸ شەشۋدٸڭ بٸردەن بٸر جولى اۋىل شارۋاشىلىعى كووپەراتسيياسىنىڭ مٷمكٸندٸكتەرٸن پايدالانۋ بولۋى مٷمكٸن. قازٸر بۇل باعىتقا مەملەكەت تاراپىنان ٷلكەن كٶڭٸل بٶلٸنۋدە. ەگەر ەكٸ-ٷش شارۋا قوجالىعى كٷش بٸرٸكتٸرۋدٸ ۇيعارسا, ولاردىڭ ٶندٸرٸس شىعىندارى تٶمەندەپ, پايدا ٷلەسٸ ارتادى. بۇل رەتتە ٸرٸلەندٸرۋ ەسەبٸنەن وسى اٶك سۋبەكتٸسٸن ينۆەستيتسييالىق سۋبسيدييالاۋمەن قامتۋ مٷمكٸندٸگٸ پايدا بولادى", - دەپ جاۋاپ بەردٸ ەليحان سمايىلوۆ.
جالپى, پرەمەر-مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, بٷگٸنگٸ تاڭدا سٷت باعىتىن مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارى سالانى ايتارلىقتاي تەحنولوگييالىق جاڭعىرتۋعا مٷمكٸندٸك بەردٸ. تەك سوڭعى بەس جىلدا سٷت شارۋاشىلىعىن قولداۋعا 82 ملرد تەڭگە باعىتتالدى.
"بيىل بٷكٸل رەسپۋبليكا بويىنشا سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسىنىڭ تەجٸريبەسٸن تاراتۋ جوسپارلانۋدا, وندا قىسقا مەرزٸم ٸشٸندە سٷت-تاۋار فەرمالارىن قۇرۋ بويىنشا 21 جوبا ٸسكە اسىرىلدى. بۇل جۇمىستى ەرەكشە باقىلاۋعا الۋ قاجەت", - دەدٸ ەليحان سمايىلوۆ.
