Foto: Májilis baspasóz qyzmetinen
Jasyryn esirtki zerthanalaryndaǵy qylmysty ashý, qylmyskerlerdi ustaý baǵytyndaǵy jumystar quqyq qorǵaý organdary tarapynan júrgizilgenimen olardyń sany artyp barady. Bul týraly depýtat Temir Qyryqbaev Májilis otyrysynda aitty, dep habarlaidy "Ult Aqparat".
Onyń sózinshe 2023 jyly 3,6 tonnadan asa esirtki jáne psihotroptyq zattar, 21,5 tonnadan astam kóknár sabanynyń shikizaty jáne 75 tonnaǵa jýyq sintetikalyq esirtkini jasaýǵa paidalanylatyn himiialyq reagentter alynǵan.
Sondai-aq, 34 halyqaralyq jáne 32 óńirlik esirtki jetkizý kanal joiylypty. Tek resmi statistika boiynsha sońǵy 3 jylda sintetikalyq esirtkini tárkileý kólemi 100 kilogramnan 1 tonnaǵa deiin ósken.
Atap aitqanda, quqyq qorǵaý organdarymen 2021 jyly – 17, 2022 jyly – 68, 2023 jyly – 81 esirtki zerthanasy joiylǵan.
Iaǵni, 2021 jyly tárkileý kólemi 100 kilogramm bolsa, 2023 jyly 1 tonnaǵa deiin jetken.
"Ókinishke orai, zańsyz esirtki biznesi eldi nashaqor etý syrtynda, jastardy qylmys álemine jumyldyryp jatyr. Jastar men oqýshylar otyratyn tanymal onlain platformalarda, messendjerlerde olarǵa esirtki satýshylar shyǵyp, «tez tabys tabýdy» usynýda. Osy qarqynmen esirtki biznesi kete berse, bolashaq jastarymyzdy nashaqor etip, óltirip tynatyn túri bar. Óz kezeginde esirtki biznesi ult bolashaǵyna balta shabady. Bir Túrkistan oblysynyń ózinde 2024 jyldyń 6 aiynda esirtkiniń zańsyz ainalymyna qatysty 423 derek tirkeldi. Onyń ishinde, 201-ne qylmystyq is tirkelse, 222 jaǵdaida aiyppul salynǵan. Zańsyz ainalymnan 200 kilogramm esirtki tárkilengen. Sonymen qatar, sintetikalyq esirtki taratýy múmkin 91 aqparattyq sait buǵattalǵan. Eń ókinishtisi, essiz zatqa qumar adamdardyń kóbi – jastar. Ekstrazin, metamfetamin jastar arasynda keń taraǵan psihotroptyq zattardyń túri", -deidi depýtat.
Temir Qyryqbaev basqa oblystardy qosqanda jaǵdai tipten kúrdeli ekenin jetkizdi.
Májilismen ózi kórsetken derekterdi eskere otyryp, Úkimetke esirtkige qarsy is-qimyl júrgizý úshin mektepter men kolledjderde jáne joǵarǵy oqý oryndaryndaǵy oqýshylar men stýdentter arasynda esirtkini taratýdyń jeńil aqshaǵa umtylýdyń saldaryn boldyrmaý maqsatynda ata-analar, oqýshylar men stýdentterge túsindirý jumystaryn kúsheitý, sondai-aq, sintetikalyq esirtkini satýǵa qatysty saittardaǵy jarnamalaý faktileriniń jolyn kesý jónindegi jumysty kúsheitip, jarnamalaýshylarǵa zań aiasynda qatań jaza qoldaný qajet dep sanaitynyn aitty.
