QR Bilim jáne ǵylym ministri Ashat Aimaǵambetov kásiptik jáne joǵary bilim sapasyn joǵarylatýǵa qatysty pikir bildirdi, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Jýyrda ekonomikalyq yntymaqtastyq pen damý uiymy (EYDU) PISA nátijelerin jariialaǵan bolatyn, alaida, sarapshylar «eresekterge arnalǵan PISA» dep ataityn PIAAC halyqaralyq zertteýiniń nátijeleri qoǵam nazarynan tys qalyp qoidy. Bul zertteý 16-65 jas aralyǵyndaǵy adamdardyń oqý, matematikalyq saýattylyǵy men esepterdi sandyq ortada shyǵara bilý daǵdylaryn baǵalaidy. Qazaqstan bul zertteýge alǵash ret qatysqandyǵyn erekshe atap ótken jón. Qazaqstannyń nátijeleri boiynsha eresekterdiń daǵdylary (matematika – 247, oqý – 249 ball) orta eseppen Ispaniia jáne Italiia azamattarynyń deńgeiinde ekeni, biraq EYDU elderiniń ortasha deńgeiinen (oqý saýattylyǵy – 266, matematikalyq saýattylyq – 262) aitarlyqtai tómen ekenin kórsetti. Sonymen qatar, Qazaqstanǵa ǵana tán erekshe nátijeler de anyqtaldy», - dep jazdy ministr áleýmettik jelidegi paraqshasynda.
Mysaly, PIAAC adam daǵdylarynyń damý shyńy 25-34 jasqa keletinin, al odan ári quldyraý bastalatynyn kórsetti. Jastardyń daǵdylary (25-34 jas) aǵa urpaq ókilderiniń (55-65 jas) daǵdylarymen birdei, al kei jaǵdailarda olardan tómen boldy.
«Eger shuǵyl sharalar qabyldamasaq, 20-25 jyldan keiin halyqtyń daǵdylary qazirgiden de tómendep ketýi múmkin. Jalpy 25-34 jastaǵy azamattardyń 50%-nyń joǵary bilimi bar, al 55-65 jastaǵy adamdardyń 27%-y ǵana joǵary bilim alǵan. Qazaqstan halqynyń jartysy oqý saýattylyǵy (49%) men matematikalyq saýattylyǵy (52%) boiynsha tek ekinshi deńgeige qol jetkizgen, al halyqtyń tórtten bir bóligi ǵana (25%) joǵary deńgeide. Bul el turǵyndary jeńil mátindermen, sondai-aq taldaýdy, saraptaýdy jáne túsindirýdi talap etpeitin aqparatpen ǵana jumys istei alady degendi bildiredi», - dep túsindirdi ministr.
Onyń paiymynsha, daǵdylardy meńgerý deńgeileri men olardy paidalaný jiiligi de mańyzdy trend bolyp otyr: daǵdylar kúndelikti ómirde de, jumysta da neǵurlym kóbirek qoldanylsa, soǵurlym deńgeileri de joǵary bolmaq.
Sonymen qatar, zertteý nátijeleri boiynsha qazaqstandyqtardyń tek 17%- ǵana ártúrli bilim berý is-sharalaryna qatysatyny anyqtaldy. Bul - eń tómen kórsetkishterdiń biri.
«Bilim alý deńgeiiniń ósýi - daǵdylar deńgeiiniń ósýine de oń áserin tigizetinin atap ótken jón. Bul zertteý qorytyndylarynyń keibir mysaldary ǵana. Bul rette, zertteý nátijelerine jeńil-jelpi qaramai, bilim júiesiniń jalpy kórinisin baqylaý jáne júieli sharalardy qabyldaý mańyzdy. Joǵaryda aitylǵandardy eskere otyryp, aldymyzǵa birneshe mindet qoidyq», - dedi A. Aimaǵambetov
Osy oraida, birinshiden, kásiptik jáne joǵary bilim sapasyn aitarlyqtai joǵarylatý qajet. Qazaqstannyń barlyq joǵary oqý oryndary men kolledjderi otandyq kadrlardy daiarlaǵan kezinde PIAAC nátijelerin basshylyqqa alýy kerek. Olar eńbek naryǵy úshin mamandardy jai daiyndap qana qoimai, sondai-aq qajetti daǵdylardy úiretýge - oqýǵa úiretýge tiis (learning how to learn).
«Ekinshiden, memlekettik granttardyń qunyn arttyrý arqyly joǵary bilimdi qarjylandyrýdy ulǵaitý qajet. Bul materialdyq-tehnikalyq bazany nyǵaitýǵa jáne oqytýshylardyń jalaqysyn arttyrýǵa múmkindik beredi», - dep atap ótti vedomstvo basshysy.
