قر بٸلٸم جەنە عىلىم مينيسترٸ اسحات ايماعامبەتوۆ كەسٸپتٸك جەنە جوعارى بٸلٸم ساپاسىن جوعارىلاتۋعا قاتىستى پٸكٸر بٸلدٸردٸ, دەپ حابارلايدى "ۇلت اقپارات".
«جۋىردا ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق پەن دامۋ ۇيىمى (ەىدۇ) PISA نەتيجەلەرٸن جارييالاعان بولاتىن, الايدا, ساراپشىلار «ەرەسەكتەرگە ارنالعان PISA» دەپ اتايتىن PIAAC حالىقارالىق زەرتتەۋٸنٸڭ نەتيجەلەرٸ قوعام نازارىنان تىس قالىپ قويدى. بۇل زەرتتەۋ 16-65 جاس ارالىعىنداعى ادامداردىڭ وقۋ, ماتەماتيكالىق ساۋاتتىلىعى مەن ەسەپتەردٸ ساندىق ورتادا شىعارا بٸلۋ داعدىلارىن باعالايدى. قازاقستان بۇل زەرتتەۋگە العاش رەت قاتىسقاندىعىن ەرەكشە اتاپ ٶتكەن جٶن. قازاقستاننىڭ نەتيجەلەرٸ بويىنشا ەرەسەكتەردٸڭ داعدىلارى (ماتەماتيكا – 247, وقۋ – 249 بالل) ورتا ەسەپپەن يسپانييا جەنە يتالييا ازاماتتارىنىڭ دەڭگەيٸندە ەكەنٸ, بٸراق ەىدۇ ەلدەرٸنٸڭ ورتاشا دەڭگەيٸنەن (وقۋ ساۋاتتىلىعى – 266, ماتەماتيكالىق ساۋاتتىلىق – 262) ايتارلىقتاي تٶمەن ەكەنٸن كٶرسەتتٸ. سونىمەن قاتار, قازاقستانعا عانا تەن ەرەكشە نەتيجەلەر دە انىقتالدى», - دەپ جازدى مينيستر ەلەۋمەتتٸك جەلٸدەگٸ پاراقشاسىندا.
مىسالى, PIAAC ادام داعدىلارىنىڭ دامۋ شىڭى 25-34 جاسقا كەلەتٸنٸن, ال ودان ەرٸ قۇلدىراۋ باستالاتىنىن كٶرسەتتٸ. جاستاردىڭ داعدىلارى (25-34 جاس) اعا ۇرپاق ٶكٸلدەرٸنٸڭ (55-65 جاس) داعدىلارىمەن بٸردەي, ال كەي جاعدايلاردا ولاردان تٶمەن بولدى.
«ەگەر شۇعىل شارالار قابىلداماساق, 20-25 جىلدان كەيٸن حالىقتىڭ داعدىلارى قازٸرگٸدەن دە تٶمەندەپ كەتۋٸ مٷمكٸن. جالپى 25-34 جاستاعى ازاماتتاردىڭ 50%-نىڭ جوعارى بٸلٸمٸ بار, ال 55-65 جاستاعى ادامداردىڭ 27%-ى عانا جوعارى بٸلٸم العان. قازاقستان حالقىنىڭ جارتىسى وقۋ ساۋاتتىلىعى (49%) مەن ماتەماتيكالىق ساۋاتتىلىعى (52%) بويىنشا تەك ەكٸنشٸ دەڭگەيگە قول جەتكٸزگەن, ال حالىقتىڭ تٶرتتەن بٸر بٶلٸگٸ عانا (25%) جوعارى دەڭگەيدە. بۇل ەل تۇرعىندارى جەڭٸل مەتٸندەرمەن, سونداي-اق تالداۋدى, ساراپتاۋدى جەنە تٷسٸندٸرۋدٸ تالاپ ەتپەيتٸن اقپاراتپەن عانا جۇمىس ٸستەي الادى دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ», - دەپ تٷسٸندٸردٸ مينيستر.
ونىڭ پايىمىنشا, داعدىلاردى مەڭگەرۋ دەڭگەيلەرٸ مەن ولاردى پايدالانۋ جيٸلٸگٸ دە ماڭىزدى ترەند بولىپ وتىر: داعدىلار كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردە دە, جۇمىستا دا نەعۇرلىم كٶبٸرەك قولدانىلسا, سوعۇرلىم دەڭگەيلەرٸ دە جوعارى بولماق.
سونىمەن قاتار, زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸ بويىنشا قازاقستاندىقتاردىڭ تەك 17%- عانا ەرتٷرلٸ بٸلٸم بەرۋ ٸس-شارالارىنا قاتىساتىنى انىقتالدى. بۇل - ەڭ تٶمەن كٶرسەتكٸشتەردٸڭ بٸرٸ.
«بٸلٸم الۋ دەڭگەيٸنٸڭ ٶسۋٸ - داعدىلار دەڭگەيٸنٸڭ ٶسۋٸنە دە وڭ ەسەرٸن تيگٸزەتٸنٸن اتاپ ٶتكەن جٶن. بۇل زەرتتەۋ قورىتىندىلارىنىڭ كەيبٸر مىسالدارى عانا. بۇل رەتتە, زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸنە جەڭٸل-جەلپٸ قاراماي, بٸلٸم جٷيەسٸنٸڭ جالپى كٶرٸنٸسٸن باقىلاۋ جەنە جٷيەلٸ شارالاردى قابىلداۋ ماڭىزدى. جوعارىدا ايتىلعانداردى ەسكەرە وتىرىپ, الدىمىزعا بٸرنەشە مٸندەت قويدىق», - دەدٸ ا. ايماعامبەتوۆ
وسى ورايدا, بٸرٸنشٸدەن, كەسٸپتٸك جەنە جوعارى بٸلٸم ساپاسىن ايتارلىقتاي جوعارىلاتۋ قاجەت. قازاقستاننىڭ بارلىق جوعارى وقۋ ورىندارى مەن كوللەدجدەرٸ وتاندىق كادرلاردى دايارلاعان كەزٸندە PIAAC نەتيجەلەرٸن باسشىلىققا الۋى كەرەك. ولار ەڭبەك نارىعى ٷشٸن مامانداردى جاي دايىنداپ قانا قويماي, سونداي-اق قاجەتتٸ داعدىلاردى ٷيرەتۋگە - وقۋعا ٷيرەتۋگە تيٸس (learning how to learn).
«ەكٸنشٸدەن, مەملەكەتتٸك گرانتتاردىڭ قۇنىن ارتتىرۋ ارقىلى جوعارى بٸلٸمدٸ قارجىلاندىرۋدى ۇلعايتۋ قاجەت. بۇل ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازانى نىعايتۋعا جەنە وقىتۋشىلاردىڭ جالاقىسىن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ», - دەپ اتاپ ٶتتٸ ۆەدومستۆو باسشىسى.
