Mashinalyq oqytý men úlken derekter bizdiń qoǵamǵa dendep enip, aitarlyqtai áserin tigizip úlgerdi. «Kompiýterlerlik sana» endi onlain rejimde jumys isteitindikten, bizge qalǵany olardyń tilin meńgerip, óz paidamyzǵa jaratý.
Úlken derekter men mashinalyq oqytý
Kompiýterdiń derekterdi saqtaityn qabileti jetilgen. Olarda shapshań esepteý kúshi bolǵanymen, kei kezde qate jiberip jatady.
Al osy kompiýterde úirenshikti saraptama ádisiniń kúii kelmeitin úlken derekter bolsa she? Muny biz «úlken derekter» dep ataimyz, sebebi qazir álemde málimetten kóp nárse joq.
Sońǵy danyshpan
Aǵylshyn ǵalymy, fizik Tomas Iań jaryqtyń tolqyndyq teoriiasyn jasaýshylardyń biri bolǵan. Endriý Robinsonnyń «Bilgir danyshpan» atty kitabynda Tomas Iań álemdegi eń sońǵy danyshpan retinde sýretteledi.
Siz óte aqyldy ári bilgir bolýyńyz múmkin, biraq álemdegi barsha málimetti igerý múmkin emes.
Adam balasynyń álemdi túsinýge degen umtylysy kún saiyn qiyndap barady. Úlken derekter – ádetki saraptama ádisteriniń áleýeti jetpeitin taýdai maǵlumat degen sóz. Maǵlumattyń kóptigi sondai árqaisysynyń mánine jetý múmkin emes. Bul máseleni sheshý úshin ártúrli avtomattandyrylǵan tehnikalardy qoldanysqa engizý kerek bolady.
Máselen, birja naryǵyn alaiyq. Siz birjadaǵy san túrli usynystardy zerttep, ózińe qajettisin tabýyń múmkin. Alaida, ár sekýnd saiyn ózgerip turatyn myńdaǵan saýda platformasyndaǵy derekterdi eske saqtai almaisyz. Sol sebepten de, máseleni sheshý úshin kompiýterlengen júie qajet.
Mashinalyq oqytý
Mashinalyq oqytý jasandy intellekt, kompiýterlik baǵdarlamalaý, biznes pen filosofiiany biriktirgen kúrdeli qurylym.
Iaǵni, mashinalyq oqytý siz bir nárseni kórgen kezde miyńyzda qorytyp, sheshim qabyldaǵanyńyz siiaqty iri mólsherdegi derekterdi saralap, eń ońtaily sheshim shyǵaryp beredi.
Kompiýterlengen sananyń kómegimen adamdar sheshimi qiyn suraqtardyń jaýabyn ala alady. Kompiýter múmkin bolatyn barlyq jaýaptardy tez arada shyǵaryp beredi. Eger milliondaǵan nusqanyń tek bireýi ǵana durys bolsa, kompiýter milliondaǵan nátijeni modeldep, eń durysyn taýyp beredi.
«Soǵys oiyny» atty filmde Pentagon jasandy intellektige Keńestik armiiaǵa qarsy iadrolyq shabýyldardyń nátijesin boljaýdy tabystaidy. Kompiýter bolýy múmkin shabýyldardyń kombinatsiiasyn saraptamadan ótkizgennen keiin, «Termoiadrolyq soǵysty jeńýdiń jalǵyz joly – odan aýlaq bolý» dep jaýap bergen eken.
Bul film qazirgi zaman úshin óte idealistik qalypta sanalady. 1980 jyldary jasandy intellektiń kúrdeli jaýap berýge múmkindigi joq bolatyn. Biraq 2018 jyldan keiingi mashinalyq oqytý biznes pen mádenietke qatysty óte salmaqty máselelerdi sheshe alady.
Mysaly, sen pnevmourǵysh balǵa naryǵyndaǵy iri satýshysyń delik. Al sen «Taǵy bir balǵa zaýytyn salý kerek pe?» degen suraqtyń jaýabyn bilgiń keledi. Bul suraqtyń jaýabyn tabýdyń bir joly 50 million kredittik karta chegin tekserip, qansha adamnyń balǵa satyp alǵynan saraptamadan ótkizýge bolady. Biraq ony qalai iske asyrýǵa bolady? 50 million kartadaǵy satyp alý jónindegi jazbalardy saraptaý úshin búkil ómirińiz jetpeýi múmkin.
Al mashinalyq oqytý men iri derekter sizdiń balǵa zaýytyn salý nemese salmaý máselesin saraptap bere alady. Tym bolmaǵanda olar sizdi durys jolǵa baǵyttai alady. Álemde osyǵan uqsas alýan túrli másele kezdesedi jáne mashinalyq oqytý men úlken derekter olardy sheshýge kómektesedi.
Derekterdi qorǵaý týraly zań men olardy shamadan tys baqylaýdyń qaýpi
2018 jyly Eýropalyq Keńes derekterdi qorǵaý týraly zań qabyldady. Bul óz kezeginde baǵdarlama qurastyrýshylarǵa kedergi keltirdi. Kóptegen bloggerdiń aitýynsha, derekterdi qorǵaý týraly zań mashinalyq oqytýnyń keibir túrlerin zańsyz dep tapqysy keledi. Bolashaqta mashinalyq oqytý men zańnamalardyń birlese jumys isteýin kórip qalýymyz ábden múmkin.
Kez kelgen adam ózi jaily jeke derekterdiń bóten adamdardyń qolyna túskenin qalamaidy. Biraq saiasi zańnama osy derekterge qatysty mańyzdy suraqtarǵa nemqurailylyq tanytyp otyr. Derekterdi qorǵaý týraly zańǵa súiensek, óziń jaily derekterdi tek óz maqsattaryńa ǵana qoldana alasyń.
Alaida, mashinalyq oqytý adamdardy jan-jaqty zerttep, olardyń oilamaǵan qyrlaryn ashýy múmkin. Sol kezde «derekterdiń qupiialylyǵy» jaily qate túsinik qalyptasady. Shyndyǵynda, mashinalyq oqytý bizdiń aqylymyzǵa kirip shyqpaityn derekterdi anyqtaýǵa qabileti bar.
Bul – bilik basyndaǵy adamdar mashinalyq oqytýnyń qaýipsizdigi týraly oilanýy kerek degen sóz. Eger bir adam jarylǵash zat satyp alsa, keiin osy derekti ǵimarat jarǵanyn adamnyń kim ekendigin anyqtaý úshin qoldanbaý – aqylǵa siymsyz. Sondyqtan, bizdiń qoǵam úlken derektermen kompiýterdik sananyń qoldanysyn áli de igere túsýi qajet.
Maqalanyń túpnusqasy: medium.com
