ماشينالىق وقىتۋ مەن ٷلكەن دەرەكتەر بٸزدٸڭ قوعامعا دەندەپ ەنٸپ, ايتارلىقتاي ەسەرٸن تيگٸزٸپ ٷلگەردٸ. «كومپيۋتەرلەرلٸك سانا» ەندٸ ونلاين رەجيمدە جۇمىس ٸستەيتٸندٸكتەن, بٸزگە قالعانى ولاردىڭ تٸلٸن مەڭگەرٸپ, ٶز پايدامىزعا جاراتۋ.
ٷلكەن دەرەكتەر مەن ماشينالىق وقىتۋ
كومپيۋتەردٸڭ دەرەكتەردٸ ساقتايتىن قابٸلەتٸ جەتٸلگەن. ولاردا شاپشاڭ ەسەپتەۋ كٷشٸ بولعانىمەن, كەي كەزدە قاتە جٸبەرٸپ جاتادى.
ال وسى كومپيۋتەردە ٷيرەنشٸكتٸ ساراپتاما ەدٸسٸنٸڭ كٷيٸ كەلمەيتٸن ٷلكەن دەرەكتەر بولسا شە? مۇنى بٸز «ٷلكەن دەرەكتەر» دەپ اتايمىز, سەبەبٸ قازٸر ەلەمدە مەلٸمەتتەن كٶپ نەرسە جوق.
سوڭعى دانىشپان
اعىلشىن عالىمى, فيزيك توماس ياڭ جارىقتىڭ تولقىندىق تەوريياسىن جاساۋشىلاردىڭ بٸرٸ بولعان. ەندريۋ روبينسوننىڭ «بٸلگٸر دانىشپان» اتتى كٸتابىندا توماس ياڭ ەلەمدەگٸ ەڭ سوڭعى دانىشپان رەتٸندە سۋرەتتەلەدٸ.
سٸز ٶتە اقىلدى ەرٸ بٸلگٸر بولۋىڭىز مٷمكٸن, بٸراق ەلەمدەگٸ بارشا مەلٸمەتتٸ يگەرۋ مٷمكٸن ەمەس.
ادام بالاسىنىڭ ەلەمدٸ تٷسٸنۋگە دەگەن ۇمتىلىسى كٷن سايىن قيىنداپ بارادى. ٷلكەن دەرەكتەر – ەدەتكٸ ساراپتاما ەدٸستەرٸنٸڭ ەلەۋەتٸ جەتپەيتٸن تاۋداي ماعلۇمات دەگەن سٶز. ماعلۇماتتىڭ كٶپتٸگٸ سونداي ەرقايسىسىنىڭ مەنٸنە جەتۋ مٷمكٸن ەمەس. بۇل مەسەلەنٸ شەشۋ ٷشٸن ەرتٷرلٸ اۆتوماتتاندىرىلعان تەحنيكالاردى قولدانىسقا ەنگٸزۋ كەرەك بولادى.
مەسەلەن, بيرجا نارىعىن الايىق. سٸز بيرجاداعى سان تٷرلٸ ۇسىنىستاردى زەرتتەپ, ٶزٸڭە قاجەتتٸسٸن تابۋىڭ مٷمكٸن. الايدا, ەر سەكۋند سايىن ٶزگەرٸپ تۇراتىن مىڭداعان ساۋدا پلاتفورماسىنداعى دەرەكتەردٸ ەسكە ساقتاي المايسىز. سول سەبەپتەن دە, مەسەلەنٸ شەشۋ ٷشٸن كومپيۋتەرلەنگەن جٷيە قاجەت.
ماشينالىق وقىتۋ
ماشينالىق وقىتۋ جاساندى ينتەللەكت, كومپيۋتەرلٸك باعدارلامالاۋ, بيزنەس پەن فيلوسوفييانى بٸرٸكتٸرگەن كٷردەلٸ قۇرىلىم.
ياعني, ماشينالىق وقىتۋ سٸز بٸر نەرسەنٸ كٶرگەن كەزدە ميىڭىزدا قورىتىپ, شەشٸم قابىلداعانىڭىز سيياقتى ٸرٸ مٶلشەردەگٸ دەرەكتەردٸ سارالاپ, ەڭ وڭتايلى شەشٸم شىعارىپ بەرەدٸ.
كومپيۋتەرلەنگەن سانانىڭ كٶمەگٸمەن ادامدار شەشٸمٸ قيىن سۇراقتاردىڭ جاۋابىن الا الادى. كومپيۋتەر مٷمكٸن بولاتىن بارلىق جاۋاپتاردى تەز ارادا شىعارىپ بەرەدٸ. ەگەر ميلليونداعان نۇسقانىڭ تەك بٸرەۋٸ عانا دۇرىس بولسا, كومپيۋتەر ميلليونداعان نەتيجەنٸ مودەلدەپ, ەڭ دۇرىسىن تاۋىپ بەرەدٸ.
«سوعىس ويىنى» اتتى فيلمدە پەنتاگون جاساندى ينتەللەكتٸگە كەڭەستٸك ارميياعا قارسى يادرولىق شابۋىلداردىڭ نەتيجەسٸن بولجاۋدى تابىستايدى. كومپيۋتەر بولۋى مٷمكٸن شابۋىلداردىڭ كومبيناتسيياسىن ساراپتامادان ٶتكٸزگەننەن كەيٸن, «تەرمويادرولىق سوعىستى جەڭۋدٸڭ جالعىز جولى – ودان اۋلاق بولۋ» دەپ جاۋاپ بەرگەن ەكەن.
بۇل فيلم قازٸرگٸ زامان ٷشٸن ٶتە يدەاليستٸك قالىپتا سانالادى. 1980 جىلدارى جاساندى ينتەللەكتٸڭ كٷردەلٸ جاۋاپ بەرۋگە مٷمكٸندٸگٸ جوق بولاتىن. بٸراق 2018 جىلدان كەيٸنگٸ ماشينالىق وقىتۋ بيزنەس پەن مەدەنيەتكە قاتىستى ٶتە سالماقتى مەسەلەلەردٸ شەشە الادى.
مىسالى, سەن پنەۆموۇرعىش بالعا نارىعىنداعى ٸرٸ ساتۋشىسىڭ دەلٸك. ال سەن «تاعى بٸر بالعا زاۋىتىن سالۋ كەرەك پە?» دەگەن سۇراقتىڭ جاۋابىن بٸلگٸڭ كەلەدٸ. بۇل سۇراقتىڭ جاۋابىن تابۋدىڭ بٸر جولى 50 ميلليون كرەديتتٸك كارتا چەگٸن تەكسەرٸپ, قانشا ادامنىڭ بالعا ساتىپ العىنان ساراپتامادان ٶتكٸزۋگە بولادى. بٸراق ونى قالاي ٸسكە اسىرۋعا بولادى? 50 ميلليون كارتاداعى ساتىپ الۋ جٶنٸندەگٸ جازبالاردى ساراپتاۋ ٷشٸن بٷكٸل ٶمٸرٸڭٸز جەتپەۋٸ مٷمكٸن.
ال ماشينالىق وقىتۋ مەن ٸرٸ دەرەكتەر سٸزدٸڭ بالعا زاۋىتىن سالۋ نەمەسە سالماۋ مەسەلەسٸن ساراپتاپ بەرە الادى. تىم بولماعاندا ولار سٸزدٸ دۇرىس جولعا باعىتتاي الادى. ەلەمدە وسىعان ۇقساس الۋان تٷرلٸ مەسەلە كەزدەسەدٸ جەنە ماشينالىق وقىتۋ مەن ٷلكەن دەرەكتەر ولاردى شەشۋگە كٶمەكتەسەدٸ.
دەرەكتەردٸ قورعاۋ تۋرالى زاڭ مەن ولاردى شامادان تىس باقىلاۋدىڭ قاۋپٸ
2018 جىلى ەۋروپالىق كەڭەس دەرەكتەردٸ قورعاۋ تۋرالى زاڭ قابىلدادى. بۇل ٶز كەزەگٸندە باعدارلاما قۇراستىرۋشىلارعا كەدەرگٸ كەلتٸردٸ. كٶپتەگەن بلوگگەردٸڭ ايتۋىنشا, دەرەكتەردٸ قورعاۋ تۋرالى زاڭ ماشينالىق وقىتۋنىڭ كەيبٸر تٷرلەرٸن زاڭسىز دەپ تاپقىسى كەلەدٸ. بولاشاقتا ماشينالىق وقىتۋ مەن زاڭنامالاردىڭ بٸرلەسە جۇمىس ٸستەۋٸن كٶرٸپ قالۋىمىز ەبدەن مٷمكٸن.
كەز كەلگەن ادام ٶزٸ جايلى جەكە دەرەكتەردٸڭ بٶتەن ادامداردىڭ قولىنا تٷسكەنٸن قالامايدى. بٸراق ساياسي زاڭناما وسى دەرەكتەرگە قاتىستى ماڭىزدى سۇراقتارعا نەمقۇرايلىلىق تانىتىپ وتىر. دەرەكتەردٸ قورعاۋ تۋرالى زاڭعا سٷيەنسەك, ٶزٸڭ جايلى دەرەكتەردٸ تەك ٶز ماقساتتارىڭا عانا قولدانا الاسىڭ.
الايدا, ماشينالىق وقىتۋ ادامداردى جان-جاقتى زەرتتەپ, ولاردىڭ ويلاماعان قىرلارىن اشۋى مٷمكٸن. سول كەزدە «دەرەكتەردٸڭ قۇپييالىلىعى» جايلى قاتە تٷسٸنٸك قالىپتاسادى. شىندىعىندا, ماشينالىق وقىتۋ بٸزدٸڭ اقىلىمىزعا كٸرٸپ شىقپايتىن دەرەكتەردٸ انىقتاۋعا قابٸلەتٸ بار.
بۇل – بيلٸك باسىنداعى ادامدار ماشينالىق وقىتۋنىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ تۋرالى ويلانۋى كەرەك دەگەن سٶز. ەگەر بٸر ادام جارىلعاش زات ساتىپ السا, كەيٸن وسى دەرەكتٸ عيمارات جارعانىن ادامنىڭ كٸم ەكەندٸگٸن انىقتاۋ ٷشٸن قولدانباۋ – اقىلعا سيىمسىز. سوندىقتان, بٸزدٸڭ قوعام ٷلكەن دەرەكتەرمەن كومپيۋتەردٸك سانانىڭ قولدانىسىن ەلٸ دە يگەرە تٷسۋٸ قاجەت.
ماقالانىڭ تٷپنۇسقاسى: medium.com
