4 tamyzda keshke Livanda bolǵan joiqyn jarylys el aýmaǵynan tys, tipti Beirýt qalasynan 225 km qashyqtyqta ornalasqan Kiprde de estildi. Qazirgi ýaqytta jarylystyń sebepteri belgisiz, óitkeni tergeý áli júrgizilgen joq. Alaida, bir nárse anyq: qandai da bir sebeptermen 2014 jyldan beri Beirýt portynda saqtalǵan ammonii nitratynyń shamamen 2700 tonnasy jaryldy.
Livan baspasóz quraldarynyń habarlaýynsha, jarylǵysh zat tárkilenip, porttaǵy qoimada saqtalǵan. Alaida, qoimada bolý faktisi, shyn máninde Livan astanasynyń dál ortalyǵynda bul zattyń portta bolýy týraly aqparatty qastyq jasaýshylar, sonyń ishinde Livanda soǵysyp jatqan Izraildiń paidalana almaý yqtimaldyǵyn tómendetpeidi. Olar údaiy eldiń áýe keńistigin buzady, onyń aýmaǵyndaǵy sýlarǵa júzip kiredi, sondai-aq arnaiy jabdyqtalǵan drondardyń kómegimen Livan aýmaǵynda orman órtin uiymdastyrady.
Keshki saǵat 8-de livandyq dárigerler resmi túrde adamdardan zardap shekkenderdi Beirýt meditsinalyq mekemelerine ákelmeýin ótindi (mamandarmen birge áreketterdi úilestire almai kóptegen adamdarǵa mamandandyrylǵan kólikter jetispei, jeke kólikpen jetkizildi). Olardyń aitýynsha, osy ýaqytqa deiin jaralanǵandardy aýrýhanalyq turaqtarǵa jaiǵastyratyn oryn joq. Naýqastardy eldiń basqa qalalarynyń emhanalaryna jibere bastady.
«Men úige baratyn 20 minýttyq jolda eldiń ońtústik aýdandarynan Beirýtqa qarai qaiǵyly oqiǵa ornyna aǵylǵan 20-dan astam «jedel járdem» kóligin kezdestirdim. Zardap shekkenderge, jaraqat alǵan adamdarǵa meditsinalyq bilimi nemese kómek kórsetý daǵdylary bar barlyq adam shuǵyl túrde emdeýge kómekke keldi», deidi oqiǵany kórgen kýáger.
Túngi saǵat ekide 3700-den astam adamnyń jaralanyp, 70-ten astamynyń kóz jumǵany belgili boldy. Sonymen qatar, kóptegen adam úiindilerdiń astynda qalǵan, olar jarylys tolqynynan zardap shekken páterlerde bolǵan. Dárigerlerdiń aitýynsha, keibir jaralanǵandardy kórpelerge orap, es-tússiz kúiinde ákelgen.
Zardap shekkenderdiń arasynda diplomattar da bar. Qazaqstan Respýblikasynyń konsýly (konsýldyq jarylys epitsentrine jaqyn mańda ornalasqan), sondai-aq Resei Federatsiiasynyń dipkorpýsynyń qyzmetkeri jaraqat alǵan.
Sonymen qatar, jarylystyń epitsentrinde áigili Livan sángeri Zýheir Mýradtyń dúkeni bolǵan.
Sarapshylardyń aldyn ala baǵalaýy boiynsha, materialdyq shyǵyn birneshe júz million AQSh dollaryn quraidy. Munda jarylystan zardap shekken jáne qiraǵan qurylystardyń, ártúrli kompaniialar men jeke tulǵalar múlikteriniń (páterler, mashinalar, jihaz jáne basqa da jeke zattar) quny bar.
Zardap shekken aýdandarda barlyq jerde dabyl qońyraýlary soǵylýda.
Jarylystan BAQ redaktsiialary, kafeler, qonaq úi, shirkeýler jáne Beirýttyń eń úlken Muhammed Amin meshiti qatty zardap shekken: ishi qiraǵan, kireberistegi tóbesi opyryla qulaǵan.
El úkimeti koronavirýs pandemiiasyna bailanysty aǵymdaǵy aptada engizilgen karantin sharalary men shekteýlerin toqtatty. Al eldiń qorǵanys keńesi arnaiy shuǵyl otyrystan soń Beirýt qalasyndaǵy qaiǵyly oqiǵaǵa bailanysty qabyldaýdy josparlap otyrǵan sharalar tizimin jariialady. Olardyń arasynda jarylys sebepterin jáne oǵan kinálilerdi anyqtaý boiynsha komissiia qurý, elde eki apta tótenshe jaǵdai engizý, qaza bolǵandardyń otbasylaryna ótemaqy tóleý jáne zardap shekkenderge meditsinalyq kómek kórsetý bar.
Sondai-aq, Beirýt qalasyndaǵy kemejaidyń isten shyǵýyna bailanysty ony Livannyń soltústigindegi Tripoli qalasynda qaita jabdyqtap, Livanǵa jiberiletin júkterdi osy teńiz kemejaiy arqyly qabyldap alý josparlanǵan. Páterleri búlingen turǵyndardy qurylys materialdarymen jabdyqtaý jáne jarylys saldarynan úilerinen aiyrylǵandardyń problemalaryn sheshý úshin qoldan keletinniń bárin jasaý josparlandy. Livandyqtardy nanmen qamtamasyz etý sharalary da belgilengen, sebebi kemejaidaǵy astyq qoimasy aitarlyqtai zardap shekti.
Óz tarihynda eń aýyr ekonomikalyq daǵdarysty bastan keship otyrǵan Livan jergilikti túrǵyndar men kýágerler «Hirosima» dep ataǵan bul qaiǵyly jaǵdaidy jalǵyz ózi eńsere almaidy. Oqiǵa oryn alǵan soń alǵashqy saǵattarda Livanǵa birqatar arab jáne eýropalyq elder kómek kórsetýge daiyn ekenin bildirdi.
