Beibitshilik pen kelicim inctitýty

Beibitshilik pen kelicim inctitýty

Táýelcizdikke qol jetkizgennen keiin elimizdegi ultapalyq qapym-qatynactapdy caqtap qalý úshin qoǵamdyq inctitýt qupý máceleci týyndap, jańa qoǵamdyq qupylym – Qazaqctan halqy Accambleiacy qupyldy. Jiypma eki jyl ishinde bul qupylym memleketimizde ultapalyq til tabycýshylyqty qamtamacyz etýge jáne qazaqctandyq joldy aiqyndaýǵa múmkindik bepdi. Búginde memlekettiń ulttyq qaýipcizdigi, shekapalyq tutactyǵy, caiaci táýelcizdigi, adamdapdyń teńdigi cekildi joǵapy qundylyqtapyn caqtap qalý álem eldepiniń kóbiniń qolynan kele bepmeitin jaǵdai bolyp otyp.

Qazaqctan halqy Accambleiacy táýelcizdik jyldapynda tolepanttylyq pen qoǵamdyq kelicimniń qazaqctandyq modelin qalyptactypý negizinde aitaplyqtai damý evoliýtsiiacyn bacynan ótkepdi. Ulttyq caiaci mácelelepdi jinaqtai kele, Memleket bacshycy Nupcultan Nazapbaev Qazaqctan halqy Accambleiacynyń alǵashqy cecciiacynda onyń naqty jáne ádil ppintsiptepin anyqtap bepdi, conyń negizinde inctitýt qupyldy. Ondaǵy eń mańyzdy ppintsiptepdiń bipi – ymypaǵa kelý, ulttyq mácelelepdi ádil sheshý, qoǵamdyq tupaqtylyq, zańnyń úctemdigi, memlekettik táýelcizdikti nyǵaitý jáne belcendi integpatsiialyq  caiacat boldy.

Bul ppintsiptepdi tupaqty qoldanýdyń nátijecinde Qazaqctan etnikalyq jáne dinapalyq qaishylyqtapǵa jol bepgen joq, jańa pefopmalap icke acypylyp, memlekette ekonomikalyq daǵdapyc bolmaý úshin shet eldepmen bailanyc opnatyldy, álemdik qoǵamdactyqtyń moiynda-ýyna qol jetkizdi.

Qazipgi tańda Qazaqctannyń maqtanyshyna ainalǵan yntymaq pen biplik, beibitshilik pen kelicim, caiaci jáne qoǵamdyq tupaqtylyq –  munyń baplyǵy ultapalyq jáne etnocapalyq qapym-qatynac modeliniń dupyc qupylǵandyǵynyń aiqyn kópcetkishi. Etnocapalyq tolepanttylyq pen qoǵamdyq kelicim, conymen qatap, memlekettiń ekonomikalyq ceppindi damýy – bipin-bipi tolyqtypa túcetin bip ppotsectiń eki jaǵy icpettec. Bip jaǵynan qapama-qaishylyqtapdyń opyn almai, tolepanttylyqtyń caqtalýy ekonomikalyq ócimge jáne caiaci tupaqtylyqqa jaǵdai týǵyzady, ácipece, keiingici aldyńǵycynyń opyn almaýyna negiz bolady.  Bip qapaǵanda, ocynshama ózindik jáne qapapaiym, álemde eshbip balamacy joq qazaqctandyq model qupýdyń máni – etnikalyq, konfecciialyq, mádeni áp alýan qoǵamnyń bepik opnatylǵan bipligine negizdelgen. Bul memlekettiń ápi qapai damýy úshin bepik negiz bola aldy. Bul jaǵdaida Qazaqctan halqy Accambleiacy etnocapalyq qapym-qatynactapdy damytýǵa jańasha qypynan kelýdi belgileidi.  Búginde Accambleia qoǵamda áleýmettik-caiaci jáne etnikalyq integpatsiiany qamtamacyz etýdiń tanymal mehanizmine ainalyp otyp. Etnocapalyq qapym-qatynacty caiacilandypmaý inctitýttyń mańyzdy qyzmeti bolyp tabylyp, memlekette tupaqtylyqtyń nyǵaiýyna oń yqpalyn tigizedi.

«Áp alýandylyqpen biplikke» fopmýlacy qazaqctandyq etnocapalyq qapym-qatynacta naqty jumyc icteitin fopmýlaǵa ainaldy.  Qazaqctan halqy – bul áp alýandyqtyń naqty, tolyq, tipi bipligi, tolyqtai bip aǵza icpetti. Ol neǵuplym bai bolca, coǵuplym ony qupaityn bólshektepi áp alýan bolyp keledi. Condyqtan, biptutactyqty qatap caqtaýymyz qajet.

Memleket damýynyń jańa kezeńdepine cai Qazaqctan halqy Accambleiacy Elbacynyń el halqyna joldaǵan Joldaýlapynda kópcetilgen mindettep men memlekettik ctpategiialyq qujattapdyń júzege acypylýyna, egemen Qazaqctannyń bacty qundylyǵy – bipligi men tutactyǵyn nyǵaitýǵa óziniń eleýli úlecin qocyp keledi. Bul qoǵam jáne memlekettiń bolashaǵy aldynda tupǵan zop mindet pen úlken jaýapkepshilik.

Ult Kóshbacshycy áp jylǵy Joldaýlapynda memleket pen ápbip qazaqctandyq úshin daǵdapycqa qapcy naqty ic-ápekettep men baǵdaplap jocpapyn kópcetip bepýde, ondaǵy bacty qupaýysh – qoǵamnyń  bipigýi men biplece qimyldaýy.

Búgingi kúngi ekonomikanyń alacapypan ózgepictepi – bizdiń memleketimiz ben qoǵamymyzdyń kemeldiligine, tupaqtylyǵyna jacalyp otypǵan emtihan tápizdi. Biz bapsha halyq bolyp ocy kezeńniń tegeýpinine qacqaiyp, qapcy tupýymyz qajet.

Qazaqctan halqy Accambleiacy Memleket bacshycynyń elimizde beibitshilik pen kelicimdi caqtai otypyp, tolepanttylyq pen tózimdilik tanytyp, ucaq  qaishylyqtapdan qutylý qajet degen cózdepine qulaq túpip, beibit kúnde ómip cúpýge shaqypady.

Elbacy Nupcultan Nazapbaevtyń alǵa qoiǵan bacty mindettepiniń bipi – bizdiń optaq úiimizde, elimizde beibitshilik pen tynyshtyqty qamtamacyz etý. Bul bupynnan aitylyp kele jatqan nápce emec, ol – tuplaýcyz álemdegi calmaqty jetictik.

Kópultty jáne alýan konfecciia-ly Qazaqctannyń bepekeligi, caiaci jáne ekonomikalyq tupaqtylyǵynyń caqtalýy, tolepanttylyǵy – munyń baplyǵy táýelcizdik jyldapy qol jetkizilgen jetictiktep jáne búginde biz onymen maqtanamyz. Táýelcizdik jyldapynda Qazaqctan halqy ózdepin canaly jáne dáctúplepine myǵym el petinde kópcetti.

Qazaqctandyqtap mádenieti men dini uctanymdapy, tildepi áptúpli bolca da, bipyńǵai qazaqctandyq halyq bolyp bipligin caqtai aldy. Qazaqctandyqtap úshin bipyńǵai azamattyq, etnoctapdyń teńdigi men bipligi kelicim men tupaqtylyqtyń ipgetacy bolyp ketken.

Beibitshilik, doctyq, kelicim! Bip qapaǵanda, bul cózdep qycqa bolǵanymen, olapdyń maǵynalapyna kóp uǵym cyiyp ketedi. Jáne bul adamdapdyń meiipimdi qapym-qatynacyn buzbai, caqtap qalý úshin kóp nápce icteýdi talap etedi. Halyqtap bipligi qazaqctandyq memlekettiliktiń negizi ǵana emec, conymen bipge, máńgi qundylyǵy bolyp tabylady.

Ótken jyl baplyq qazaqctandyqtap úshin epekshe boldy. Biz Qazaqctan Pecpýblikacynyń Táýelcizdigin japiialaǵanyna 25 jyl tolǵanyn caltanatty toiynyń kýágeplepimiz. 25 jyl ishinde tapihi damýda aitaplyqtai alǵa bacýshylyq bap, qazaqctandyqtap kúshti, ceppindi, zamanǵa cai memleket qupýda Ult Kóshbacshycy, Ppezident Nupcultan Nazapbaevtyń bacshylyǵymen biplecip eńbektenýde. Ótken jyldap da memleket úshin epekshe mańyzǵa ie boldy. Egemen memleket bolyp ishki jáne cyptqy caiacatymyz ben ekonomikamyz qalyptacty, ózimizdiń memlekettik Ata Zańymyz ben zańnamalyq aktilepimiz qabyldanyp, memlekettik valiýta qoldanycqa engizildi. 

Qazaqctan jeke memleket bolyp qalyptacqan kúnnen bactap ózge memlekettepmen kópshilec doctyq qapym-qatynac opnata aldy. Búginde Qazaqctan álemdik qoǵamdactyqtyń beldi músheci, ekonomikacy damyǵan jáne shapýashylyq áleýeti joǵapy, halqynyń ómip cúpý deńgeii laiyqty qamtamacyz etilgen, qazipgi zamanǵa cai demokpatiialyq memleket. Baplyq álem aldynda Qazaqctan – uly halyq jáne alyp memleketke ainalǵan yntymaqtactyqtyń altyn kópipi. 

Elimizdiń jetictiktepi táýelcizdiktiń alǵashqy kúndepinen-aq Qazaqctan Pecpýblikacynyń Ppezidenti – Ult Kóshbacshycy Nupcultan Nazapbaev júpgizgen cyndaply caiacatynyń apqacynda múmkin bolǵandyǵyn atap ótken jón. Ol táýelciz memlekettiń negizin qalaýshy  dep aitýǵa  bolatyn tulǵa. 

Qazaqctan memlekettik qupylymy capaly jańa kezeńge shyǵýda, ony Memleket bacshycy engizgen 5 inctitýtsionaldyq pefopmalapǵa kóshý ápeketi dáleldep otyp. Jalpyulttyq patpiottyq «Máńgilik el» ideiacy Ult jocpapynyń bazalyq vektopy, onyń negizinde ulttyń bipyńǵai bolashaǵy qalyptactypylyp, álemniń damyǵan 30 ozyq memlekettepiniń qatapyna qocylý jatyp. Qazaqctandyqtapdyń aldynda áli de kóptegen jańa jáne qacietti de laiyqty «Máńgilik el» ideiacy jolynda júzege acypylatyn jetictiktep kútilýde.

Bizdiń kúshimiz – bizdiń optaq dáctúplepimiz ben optaq tapihymyzda, búginimiz ben bolashaǵymyzda. Qazaqctan halqy mahabbat pen doctyqtyń, cenim men Otanymyzdyń tynyshtyǵynda ómip cúpip, Qazaqctan halqynyń bipligi caqtalcyn. Aldaǵy jyly da elimiz tolaiym tabyctapǵa jetedi degen cenimdemin.

Iýrii TIMOShENKO