QR UǴA akademigi, filologiia ǵylymdarynyń doktory, professor Rábiǵa Syzdyq 96 jasynda dúnieden ozdy. Bul týraly A. Baitursynuly atyndaǵy Til bilimi institýtynan málimdedi, dep habarlaidy "Ult aqparat".
«Búgin túnde qazaq til biliminiń abyz anasy, filologiia ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq ǵylym akademiiasynyń akademigi Rábiǵa Sátiǵaliqyzy Syzdyq dúnieden ótti. A. Baitursynuly atyndaǵy Til bilimi institýty Rábiǵa Sátiǵaliqyzy otbasynyń qaiǵysyna ortaqtasyp kóńil aitady», - dep habarlady institýt Facebook jelisinde.
Rábiǵa Sátiǵaliqyzy Syzdyq – filologiia ǵylymdarynyń doktory, professor, Túrik Til qoǵamynyń korrespondent-múshesi, Qazaq SSR-niń eńbek sińirgen ǵylym qairatkeri, QR Memlekettik syilyǵynyń laýreaty, QR ǴA-nyń Shoqan Ýálihanov atyndaǵy syilyǵynyń, I dárejeli «Barys» ordeniniń iegeri. Ol 1924 jyly 17 tamyzda Aqtóbe oblysy, Oiyl qalashyǵynda týǵan.
Rábiǵa Syzdyq 1938-1940 jyldary Temir qalasyndaǵy pedýchilishede bilim alyp, 1940-1945 jyldary – Alǵa poselkesi men Temir qalasynda mektep muǵalimi, pedýchilishe oqytýshysy bolyp qyzmet etken. 1945-1947 jyldary – Abai atyndaǵy Almaty pedagogikalyq institýtynda, 1947-1951 jjyldary – osy institýttyń aspirantýrasynda oqyǵan. 1951-1957 jyldary – Qazaq memlekettik oqý-pedagogika baspasynda (qazirgi «Raýan») redaktor, keiin redaktsiia meńgerýshisi, 1957 jyldan bastap – Qazaq SSR Ǵylym akademiiasynyń Til bilimi institýtynda (qazirgi Ahmet Baitursynuly atyndaǵy) ǵylymi qyzmetker, Til tarihy jáne dialektologiia bóliminiń meńgerýshisi, 1980-1994 jyldary – Til mádenieti bóliminiń meńgerýshisi, 1994 jyldan – bas ǵylymi qyzmetker bolyp jumys istedi. «Abai qara sózderiniń morfologiialyq erekshelikteri» taqyrybynda kandidattyq (1959 j.), «Abai shyǵarmalarynyń tili» taqyrybynda doktorlyq dissertatsiia (1971 j.) qorǵady. Osy salada úsh monografiia jariialady: «Abai shyǵarmalarynyń tili» (1968), «Abai óleńderiniń sintaksistik qurylysy» (1971), «Abaidyń sóz órnegi» (1994).
Dissertatsiialyq zertteý eńbekterinen bólek, R. Syzdyq qazaq ádebi tiliniń bes ǵasyrlyq (HV – HIH) damý tarihy, qazaq tiline qatysy bar ortaǵasyrlyq jazba eskertkishter tili, tarihi leksikologiia, lingvistikalyq stilistika, til mádenieti jáne orfografiia, orfoepiia baǵyttarymen ainalysqan. Sonymen birge, ádebi til tarihyn, ortaǵasyrlyq jazba eskertkishter tilin zertteýmen qatar, tarihi leksika máselelerin de arnaiy qarastyrǵan. Ǵalymnyń «Sózder sóileidi» (1980, 1994) degen eńbegi – osy saladaǵy izdenistiń nátijesi. Tarihi leksikologiia boiynsha birden-bir oqý quraly bolǵan bul eńbek 1994 jyly tolyqtyrylyp, óńdelip, ekinshi ret jaryq kórdi. Kitapta tarihi, liro-epostyq jyrlarda, aqyn-jyraýlar tilinde, turaqty tirkester quramynda, maqal-mátelderde kezdesetin kóne sózderdiń baiyrǵy maǵynalary, túp-tórkini ashylyp, semantikalyq ózgeristerine taldaý jasalady. Sondyqtan atalmysh eńbek tek til mamandary ǵana emes, baiyrǵy kórkem muralardy súisine oqityn bylaiǵy jurtshylyq úshin de baǵaly zertteýdiń biri boldy.
Rábiǵa Syzdyq qazaq til bilimi úshin «Lingvistikalyq stilistika» dep atalatyn jańa salanyń negizin salýshy dep esepteledi. Muny ǵalymnyń «Abaidyń sóz órnegi», «Sóz qudireti» atty monografiialary men shákirtteri qorǵaǵan dissertatsiialyq jumystary dáleldeidi.
R .Syzdyqova lingvodidaktika salasyndaǵy jumystarǵa erte kezden aralasyp, oqýlyqtar men oqý quraldaryn jazyp, baǵdarlamalar túzdi. Atap aitqanda, ol orys mektepteriniń joǵary klastary úshin «Qazaq tili» oqýlyǵyn (1952-1953), «Úlkenderge arnalǵan álippeni» (1958, 1963), «Eresekterdi oqytýdyń programmasyn» (1958), ýniversitetter men institýttarda «Qazaq ádebi tili tarihyn oqytýdyń programmasyn» (1965, 1969, 1975) jazysýǵa at salysty.
Repressiiaǵa ushyraǵan asa kórnekti ǵylym men qoǵam qairatkerleri, qazaq til biliminiń negizin qalaýshylar A.Baitursynov, Q.Jubanov syndy ǵalymdardyń ómiri men ǵylymi eńbekteri týraly R.Syzdyqova alǵashqy bolyp, ǵylymi ocherk jazyp, kitapshalar shyǵardy. Onyń Q. Jubanov týraly «Ǵalym-azamat» (1966, 2004), A.Baitursynov týraly «Ahmet Baitursynov» (1990) degen kitapshalary jurtshylyqqa keńinen málim.
Kórnekti ǵalym 1971 jyly «Qurmet Belgisi» ordeniniń iegeri atandy. 1984 jyly Qazaq SSR-iniń eńbek sińirgen ǵylym qairatkeri qurmetti ataǵy berildi, onyń esimi Qazaq SSR-iniń «Qurmetti Altyn kitabyna» jazyldy (1981), Shoqan Ýálihanov atyndaǵy syilyqtyń (1995), QR Memlekettik syilyqtyń (1996) laýreaty atandy. 1945 jyly «1941-1945 jyldardaǵy Uly Otan soǵysy kezindegi eńbektegi erligi úshin» medalimen nagradtaldy.
2004 jyly «Parasat» ordenimen marapattaldy.
Al 2019 jyldyń 29 tamyzynda R. Syzdyq QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń Jarlyǵymen I dárejeli «Barys» ordenimen marapattalǵan edi.
