Ult namysyn umyt qaldyrmaiyq!
Nemese Bekbolat Tileýhan inime aitar datym bar
Meniń aitaiyn dep otyrǵan pikirim depýtat, eline syily, halqyna qadirli inim Bekbolatqa jáne basqa da el azamattaryna arnalady.
Asa qurmetti inim, Bekbolat! Sizdiń ustanǵan jolyńyzǵa, istegen is áreketińizge, oi-pikirińizge sóilegen sózińizge deiin asa qurmetpen qarap, ishtei razy bolyp, qatty baǵalaimyn. Elimizdiń, halqymyzdyń, ásirese bolashaǵymyzdyń gúli – qyzdarymyzdyń namysyn qorǵap aitqan nebir ónegeli de ósietti pikirlerińizdi estip-kórip júrip, shirkin, jigit bolsań osyndai bol dep alǵysymdy jaýdyryp ishtei rahmetimdi de aitamyn! Qazaq úshin otqa da túsetin, joqqa da kónetin, Egemendi elimizdiń azamattarynyń bári osyndai bolsaishy dep tileimin!
2015 jylǵy qazan aiynyń 6-shy juldyzynda, teledidardan tilshige bergen suqbatyńyzdy estip-kórip otyryp, erjúrek, batyl da batyr, aibaltadai tilimen tas jaratyn Bekbolat inimdi tanymai, tanysam da tomsyraiyp tunshyǵyp qaldym. Bálkim men siiaqty aýyl qarttary álemdik ekonomikalyq saiasattyń túrli jyqpyl-jypqyldaryn túsine bermeitin shyǵarmyz?! Al Ulttyq turǵydan qaraǵanda, egemendi elimizdiń tutastyǵyn saqtai bilý saiasatyna azdap bolsa da oi júgirte alamyz. Qai elmen, qandai qarym-qatynasta bolsańyzdar da, nendei másele sheshseńizder de, jalpy Otanymyzdyń, egemendi elimizdiń, azǵana halqymyzdyń taǵdyry halyq qalaýlylary – depýtattar, el azamattary sizderge amanat etip tapsyrylǵan bolatyn! Olai bolsa, sizdiń sol bergen suhbatyńyzdaǵy «Qytaiǵa biz bailyǵymyzdy bermesek, olar báribir bizden tartyp alady, qara qytai qaptasa jaǵdaiymyz jaman bolady… Jeti basty ájdahanyń jem saýytynda turmyz» degen siiaqty oi-túiinderińizdi qalai túsinýge bolady? Bul aityp otyrǵan batyl oi-pikilerińiz negizsiz emes, degenmen bizdiń jaǵdaiymyz sonshalyqty múshkil hálde emes shyǵar?! Sondyqtan bizdi sheteldiń alpaýyttyǵynan qorqyp ómir súrýge moiynusyndyratyndai sóz aitqanyńyz – orynsyz. Quityrqy saiasattyń qylyǵynan elimiz qandai jaǵdaiǵa dýshar bolatynyn dóp basyp, halqyńyzǵa jetesine jetetindei etip jóndep aityp túsindirip júrýińiz qajet dep oilaimyn. Kópti kórgen eline tanymal, aptal azamatsyz. Tiisti jerde úlken minbeden sóileýge órisińiz jetedi hám múmkindigiz de bar. Sizdi halqyńyz qurmetteidi, sondyqtan aitqan árbir sózińiz, «men qazaqpyn» degen adamnyń júreginen oryn alary sózsiz.
Sizdiń kóp ustanymyńyzdyń biri qyzdar máselesi. «Biz qyzdarymyzdy qorǵaýymyz, aialaýymyz kerek, olardyń ar-namysyn taptatpaýymyz qajet, t.s.s. aqylǵa qonymdy, júrekke jyly aqyl-keńesińizdi jii aitasyz. Osy jerde amalsyz mynadai oi týady: qara qytaidan qorqyp, jerimiz ben jer bailyǵymyzdy sol qoryqqanymyzdan berip otyrsaq, Uly Otanyn, óz bailyǵyn qorǵai almai otyrǵan baýyrlas qazaǵyńyz shúikebas qyzyn qalai qorǵamaq? Qytai kompaniialarynda jaldanyp jumys istep, tiyn-tebenmen nápahasyn áreń taýyp júrgen qazaqtyń qara domalaq balasy kimdi qorǵap, kimge pana balmaq? Osy jaǵyn eskerdińiz be?
Baiaǵy zamanda bir patsha, qyzyn elshilikke jiberip turyp: «Qyzym bóten elge bara jatyrsyń, parasatty bol, abyroiyńdy joǵaltpa, basyńdy aman saqta»,– dep shyǵaryp salǵan eken. Jeti aida eline oralǵan qyzynyń júkti ekenin sezgen patsha ókinishpen: «Qyzym-aý, meniń saǵan aitqan ósietim qaida qaldy?»,– dese: «áke, men qandai jaǵdai bolmasyn basymdy kórpemen búrkep jatatynmyn»,– dep aqtalǵan eken sorly qyzy. Sol siiaqty qara qytaiǵa jerimizdi, bailyǵymyzdy berip, basymyzdy aman saqtaǵanymyz kimge qajet?!
Ótkende teledidardan bizdiń bir tilshi-symaq, qytaidyń biznesmeninen suqbatynda: «endi sizdiń qandai josparyńyz bar?», – dep suraq qoidy. Sonda qyli kózdi qara qytai: «Men qazaqtyń bir sulý qyzyn alyp, oǵan qytai tilin úiretip, ony qytai qylamyn», – dedi. «Siz nege qazaqsha úirenbeisiz?» degen tilshiniń suraǵyna: «Maǵan qazaq tiliniń túkke de qajeti joq!», – dep yrjań-yrjań etedi. Osy habardy júrgizgen tilshide de, habardy jaryqqa shyǵarǵan telearnanyń qyzmetkerlerinde de ar-namys bar dep aitalmaimyn. Dál osy habardy telearnadan ne úshin jáne kim úshin kórsetkenderine de túsinbeimin! Bálkim bular da qara qytaidyń alpaýyttyǵynan qorqyp otyrǵan shyǵar?! Álde qazaq qyzdaryn qytaidyń jadybas erkegine kúieýge shyǵýyna úgitteý me? Ne degenmen osyndai bátýásiz, máni joq, maǵynasyz, adamnyń namysyna tietin habardy telearnadan kórsetetinine qairan qalam! Endi mine, basymyzdy o bastan, orystyń aiýy mújip kelgen bolsa, jeti basty ájdaha quiryǵymyzdy jáýkemdeýge qol jetkizip otyr. Egemendi el bolyp, álemdegi ozyq otyz memlekettiń qataryna jetemiz dep jelpinip júrgen biz, nemenege Reseiden bólinip, egemendi el bolyp otyrmyz? Sol orystyń bodanynda júre bermedik pe? «Úirenisken jaý atyspaqqa jaqsy» degen. Tap qazir bir emes, eki ájdahanyń ortasynda qaldyq. Mine endi, ózinen-ózi, ne isteý kerek? degen zańdy suraq týady. Osyndai jaǵdaida halyq, Otan aldynda siz siiaqty el azamattary, halyq qalaýlylary jaýaptysyzdar! Ajdahanyń jemsaýytynda turǵan qazaqtyń balasyn qutqarýdyń jolyn tabýǵa tiissizder. «Ózin qorǵai alatyn memleket qana – memleket bolyp ómir súre alady» degen uly adamdardyń qaǵidasy bar. Sondyqtan áskerimiz bar, erjúrek azamattarymyz bar, nege biz kóringennen qorqyp ómir súrýimiz kerek?! Áskerimiz az bolsa, kóbeiteiik, qazaqtyń uly túgili qyzdaryn da Otan qorǵaý isine daiarlaiyq, jańadan qarýlandyraiyq! Sonymen birge, qazaqtyń bailyǵyn milliardtap urlap, shetelge qashqandardy, paraqorlar men qyzmet qýǵyshtardy ulttyq namys pen murattyń aiasynda shiderleitin kúnde kelgen sekildi. Sonda ǵana ishi tutas memleket azamattary jeti basty túgili, on eki basty ájdahanyń aldynda da qasqaiyp turar dep senemin. Bazarda arba iterip nápahasyn taýyp júrgen qazaqtyń qara domalaq balasynyń babalary da, qaltaly azamattardyń babalarymen birlesip júrip, jan berip, jan alysyp talai alpaýyt jaýynan kieli jerimizdi, qasyq qany qalǵansha qorǵap aman alyp qaldy ǵoi. Sol jankeshti babalarymyzdyń batyrlyǵy, erjúrektiligi, adaldyǵy bizdiń de boiymyzda, urpaǵymyzdyń qanynda bar dep bilem. Tek sony oryndy paidalana bilgen durys. Árine, mundai kúrdeli ister tikelei sizderdiń qoldaryńyzdan kele qoimasy anyq, biraq sizder sony boldyrý úshin tirlik jasaýlaryńyz kerek dep bilemin.
Teledidardan qańtardyń 22-kúni «Balasyn dárethanaǵa tastaǵan áiel» týraly bolǵan habarda qandai ataly sózder men qonymdy pikirler aittyńyz! Kórip, estip otyrǵan kisiniń aiyzyn qandyrasyz. Talantyńyzǵa talasym joq! Talantyńyz tasi bersin! Sol tasyǵan talanttyń tolqynymen tańdaiy kebersigen qazaǵyńyzdyń tamaǵyn jibite berińiz! Jasaǵan iem jar bolsyn!
Absamat Segizbaev, zeinetker.
OQO, Sozaq aýdany, Qyzemshek eldi-mekeni
Ult portaly
.jpg)
