ۇلت نامىسىن ۇمىت قالدىرمايىق!
نەمەسە بەكبولات تٸلەۋحان ٸنٸمە ايتار داتىم بار
مەنٸڭ ايتايىن دەپ وتىرعان پٸكٸرٸم دەپۋتات, ەلٸنە سىيلى, حالقىنا قادٸرلٸ ٸنٸم بەكبولاتقا جەنە باسقا دا ەل ازاماتتارىنا ارنالادى.
اسا قۇرمەتتٸ ٸنٸم, بەكبولات! سٸزدٸڭ ۇستانعان جولىڭىزعا, ٸستەگەن ٸس ەرەكەتٸڭٸزگە, وي-پٸكٸرٸڭٸزگە سٶيلەگەن سٶزٸڭٸزگە دەيٸن اسا قۇرمەتپەن قاراپ, ٸشتەي رازى بولىپ, قاتتى باعالايمىن. ەلٸمٸزدٸڭ, حالقىمىزدىڭ, ەسٸرەسە بولاشاعىمىزدىڭ گٷلٸ – قىزدارىمىزدىڭ نامىسىن قورعاپ ايتقان نەبٸر ٶنەگەلٸ دە ٶسيەتتٸ پٸكٸرلەرٸڭٸزدٸ ەستٸپ-كٶرٸپ جٷرٸپ, شٸركٸن, جٸگٸت بولساڭ وسىنداي بول دەپ العىسىمدى جاۋدىرىپ ٸشتەي راحمەتٸمدٸ دە ايتامىن! قازاق ٷشٸن وتقا دا تٷسەتٸن, جوققا دا كٶنەتٸن, ەگەمەندٸ ەلٸمٸزدٸڭ ازاماتتارىنىڭ بەرٸ وسىنداي بولسايشى دەپ تٸلەيمٸن!
2015 جىلعى قازان ايىنىڭ 6-شى جۇلدىزىندا, تەلەديداردان تٸلشٸگە بەرگەن سۇقباتىڭىزدى ەستٸپ-كٶرٸپ وتىرىپ, ەرجٷرەك, باتىل دا باتىر, ايبالتاداي تٸلٸمەن تاس جاراتىن بەكبولات ٸنٸمدٸ تانىماي, تانىسام دا تومسىرايىپ تۇنشىعىپ قالدىم. بەلكٸم مەن سيياقتى اۋىل قارتتارى ەلەمدٸك ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ تٷرلٸ جىقپىل-جىپقىلدارىن تٷسٸنە بەرمەيتٸن شىعارمىز?! ال ۇلتتىق تۇرعىدان قاراعاندا, ەگەمەندٸ ەلٸمٸزدٸڭ تۇتاستىعىن ساقتاي بٸلۋ ساياساتىنا ازداپ بولسا دا وي جٷگٸرتە الامىز. قاي ەلمەن, قانداي قارىم-قاتىناستا بولساڭىزدار دا, نەندەي مەسەلە شەشسەڭٸزدەر دە, جالپى وتانىمىزدىڭ, ەگەمەندٸ ەلٸمٸزدٸڭ, ازعانا حالقىمىزدىڭ تاعدىرى حالىق قالاۋلىلارى – دەپۋتاتتار, ەل ازاماتتارى سٸزدەرگە امانات ەتٸپ تاپسىرىلعان بولاتىن! ولاي بولسا, سٸزدٸڭ سول بەرگەن سۇحباتىڭىزداعى «قىتايعا بٸز بايلىعىمىزدى بەرمەسەك, ولار بەرٸبٸر بٸزدەن تارتىپ الادى, قارا قىتاي قاپتاسا جاعدايىمىز جامان بولادى… جەتٸ باستى ەجداھانىڭ جەم ساۋىتىندا تۇرمىز» دەگەن سيياقتى وي-تٷيٸندەرٸڭٸزدٸ قالاي تٷسٸنۋگە بولادى? بۇل ايتىپ وتىرعان باتىل وي-پٸكٸلەرٸڭٸز نەگٸزسٸز ەمەس, دەگەنمەن بٸزدٸڭ جاعدايىمىز سونشالىقتى مٷشكٸل حەلدە ەمەس شىعار?! سوندىقتان بٸزدٸ شەتەلدٸڭ الپاۋىتتىعىنان قورقىپ ٶمٸر سٷرۋگە مويىنۇسىندىراتىنداي سٶز ايتقانىڭىز – ورىنسىز. قۇيتىرقى ساياساتتىڭ قىلىعىنان ەلٸمٸز قانداي جاعدايعا دۋشار بولاتىنىن دٶپ باسىپ, حالقىڭىزعا جەتەسٸنە جەتەتٸندەي ەتٸپ جٶندەپ ايتىپ تٷسٸندٸرٸپ جٷرۋٸڭٸز قاجەت دەپ ويلايمىن. كٶپتٸ كٶرگەن ەلٸنە تانىمال, اپتال ازاماتسىز. تيٸستٸ جەردە ٷلكەن مٸنبەدەن سٶيلەۋگە ٶرٸسٸڭٸز جەتەدٸ ھەم مٷمكٸندٸگٸز دە بار. سٸزدٸ حالقىڭىز قۇرمەتتەيدٸ, سوندىقتان ايتقان ەربٸر سٶزٸڭٸز, «مەن قازاقپىن» دەگەن ادامنىڭ جٷرەگٸنەن ورىن الارى سٶزسٸز.
سٸزدٸڭ كٶپ ۇستانىمىڭىزدىڭ بٸرٸ قىزدار مەسەلەسٸ. «بٸز قىزدارىمىزدى قورعاۋىمىز, ايالاۋىمىز كەرەك, ولاردىڭ ار-نامىسىن تاپتاتپاۋىمىز قاجەت, ت.س.س. اقىلعا قونىمدى, جٷرەككە جىلى اقىل-كەڭەسٸڭٸزدٸ جيٸ ايتاسىز. وسى جەردە امالسىز مىناداي وي تۋادى: قارا قىتايدان قورقىپ, جەرٸمٸز بەن جەر بايلىعىمىزدى سول قورىققانىمىزدان بەرٸپ وتىرساق, ۇلى وتانىن, ٶز بايلىعىن قورعاي الماي وتىرعان باۋىرلاس قازاعىڭىز شٷيكەباس قىزىن قالاي قورعاماق? قىتاي كومپانييالارىندا جالدانىپ جۇمىس ٸستەپ, تيىن-تەبەنمەن نەپاحاسىن ەرەڭ تاۋىپ جٷرگەن قازاقتىڭ قارا دومالاق بالاسى كٸمدٸ قورعاپ, كٸمگە پانا بالماق? وسى جاعىن ەسكەردٸڭٸز بە?
باياعى زاماندا بٸر پاتشا, قىزىن ەلشٸلٸككە جٸبەرٸپ تۇرىپ: «قىزىم بٶتەن ەلگە بارا جاتىرسىڭ, پاراساتتى بول, ابىرويىڭدى جوعالتپا, باسىڭدى امان ساقتا»,– دەپ شىعارىپ سالعان ەكەن. جەتٸ ايدا ەلٸنە ورالعان قىزىنىڭ جٷكتٸ ەكەنٸن سەزگەن پاتشا ٶكٸنٸشپەن: «قىزىم-اۋ, مەنٸڭ ساعان ايتقان ٶسيەتٸم قايدا قالدى?»,– دەسە: «ەكە, مەن قانداي جاعداي بولماسىن باسىمدى كٶرپەمەن بٷركەپ جاتاتىنمىن»,– دەپ اقتالعان ەكەن سورلى قىزى. سول سيياقتى قارا قىتايعا جەرٸمٸزدٸ, بايلىعىمىزدى بەرٸپ, باسىمىزدى امان ساقتاعانىمىز كٸمگە قاجەت?!
ٶتكەندە تەلەديداردان بٸزدٸڭ بٸر تٸلشٸ-سىماق, قىتايدىڭ بيزنەسمەنٸنەن سۇقباتىندا: «ەندٸ سٸزدٸڭ قانداي جوسپارىڭىز بار?», – دەپ سۇراق قويدى. سوندا قىلي كٶزدٸ قارا قىتاي: «مەن قازاقتىڭ بٸر سۇلۋ قىزىن الىپ, وعان قىتاي تٸلٸن ٷيرەتٸپ, ونى قىتاي قىلامىن», – دەدٸ. «سٸز نەگە قازاقشا ٷيرەنبەيسٸز?» دەگەن تٸلشٸنٸڭ سۇراعىنا: «ماعان قازاق تٸلٸنٸڭ تٷككە دە قاجەتٸ جوق!», – دەپ ىرجاڭ-ىرجاڭ ەتەدٸ. وسى حاباردى جٷرگٸزگەن تٸلشٸدە دە, حاباردى جارىققا شىعارعان تەلەارنانىڭ قىزمەتكەرلەرٸندە دە ار-نامىس بار دەپ ايتالمايمىن. دەل وسى حاباردى تەلەارنادان نە ٷشٸن جەنە كٸم ٷشٸن كٶرسەتكەندەرٸنە دە تٷسٸنبەيمٸن! بەلكٸم بۇلار دا قارا قىتايدىڭ الپاۋىتتىعىنان قورقىپ وتىرعان شىعار?! ەلدە قازاق قىزدارىن قىتايدىڭ جادىباس ەركەگٸنە كٷيەۋگە شىعۋىنا ٷگٸتتەۋ مە? نە دەگەنمەن وسىنداي بەتۋەسٸز, مەنٸ جوق, ماعىناسىز, ادامنىڭ نامىسىنا تيەتٸن حاباردى تەلەارنادان كٶرسەتەتٸنٸنە قايران قالام! ەندٸ مٸنە, باسىمىزدى و باستان, ورىستىڭ ايۋى مٷجٸپ كەلگەن بولسا, جەتٸ باستى ەجداھا قۇيرىعىمىزدى جەۋكەمدەۋگە قول جەتكٸزٸپ وتىر. ەگەمەندٸ ەل بولىپ, ەلەمدەگٸ وزىق وتىز مەملەكەتتٸڭ قاتارىنا جەتەمٸز دەپ جەلپٸنٸپ جٷرگەن بٸز, نەمەنەگە رەسەيدەن بٶلٸنٸپ, ەگەمەندٸ ەل بولىپ وتىرمىز? سول ورىستىڭ بودانىندا جٷرە بەرمەدٸك پە? «ٷيرەنٸسكەن جاۋ اتىسپاققا جاقسى» دەگەن. تاپ قازٸر بٸر ەمەس, ەكٸ ەجداھانىڭ ورتاسىندا قالدىق. مٸنە ەندٸ, ٶزٸنەن-ٶزٸ, نە ٸستەۋ كەرەك? دەگەن زاڭدى سۇراق تۋادى. وسىنداي جاعدايدا حالىق, وتان الدىندا سٸز سيياقتى ەل ازاماتتارى, حالىق قالاۋلىلارى جاۋاپتىسىزدار! اجداھانىڭ جەمساۋىتىندا تۇرعان قازاقتىڭ بالاسىن قۇتقارۋدىڭ جولىن تابۋعا تيٸسسٸزدەر. «ٶزٸن قورعاي الاتىن مەملەكەت قانا – مەملەكەت بولىپ ٶمٸر سٷرە الادى» دەگەن ۇلى ادامداردىڭ قاعيداسى بار. سوندىقتان ەسكەرٸمٸز بار, ەرجٷرەك ازاماتتارىمىز بار, نەگە بٸز كٶرٸنگەننەن قورقىپ ٶمٸر سٷرۋٸمٸز كەرەك?! ەسكەرٸمٸز از بولسا, كٶبەيتەيٸك, قازاقتىڭ ۇلى تٷگٸلٸ قىزدارىن دا وتان قورعاۋ ٸسٸنە دايارلايىق, جاڭادان قارۋلاندىرايىق! سونىمەن بٸرگە, قازاقتىڭ بايلىعىن ميللياردتاپ ۇرلاپ, شەتەلگە قاشقانداردى, پاراقورلار مەن قىزمەت قۋعىشتاردى ۇلتتىق نامىس پەن مۇراتتىڭ اياسىندا شٸدەرلەيتٸن كٷندە كەلگەن سەكٸلدٸ. سوندا عانا ٸشٸ تۇتاس مەملەكەت ازاماتتارى جەتٸ باستى تٷگٸلٸ, ون ەكٸ باستى ەجداھانىڭ الدىندا دا قاسقايىپ تۇرار دەپ سەنەمٸن. بازاردا اربا يتەرٸپ نەپاحاسىن تاۋىپ جٷرگەن قازاقتىڭ قارا دومالاق بالاسىنىڭ بابالارى دا, قالتالى ازاماتتاردىڭ بابالارىمەن بٸرلەسٸپ جٷرٸپ, جان بەرٸپ, جان الىسىپ تالاي الپاۋىت جاۋىنان كيەلٸ جەرٸمٸزدٸ, قاسىق قانى قالعانشا قورعاپ امان الىپ قالدى عوي. سول جانكەشتٸ بابالارىمىزدىڭ باتىرلىعى, ەرجٷرەكتٸلٸگٸ, ادالدىعى بٸزدٸڭ دە بويىمىزدا, ۇرپاعىمىزدىڭ قانىندا بار دەپ بٸلەم. تەك سونى ورىندى پايدالانا بٸلگەن دۇرىس. ەرينە, مۇنداي كٷردەلٸ ٸستەر تٸكەلەي سٸزدەردٸڭ قولدارىڭىزدان كەلە قويماسى انىق, بٸراق سٸزدەر سونى بولدىرۋ ٷشٸن تٸرلٸك جاساۋلارىڭىز كەرەك دەپ بٸلەمٸن.
تەلەديداردان قاڭتاردىڭ 22-كٷنٸ «بالاسىن دەرەتحاناعا تاستاعان ەيەل» تۋرالى بولعان حاباردا قانداي اتالى سٶزدەر مەن قونىمدى پٸكٸرلەر ايتتىڭىز! كٶرٸپ, ەستٸپ وتىرعان كٸسٸنٸڭ ايىزىن قاندىراسىز. تالانتىڭىزعا تالاسىم جوق! تالانتىڭىز تاسي بەرسٸن! سول تاسىعان تالانتتىڭ تولقىنىمەن تاڭدايى كەبەرسٸگەن قازاعىڭىزدىڭ تاماعىن جٸبٸتە بەرٸڭٸز! جاساعان يەم جار بولسىن!
ابسامات سەگٸزباەۆ, زەينەتكەر.
وقو, سوزاق اۋدانى, قىزەمشەك ەلدٸ-مەكەنٸ
ۇلت پورتالى
.jpg)
