Praimerizdiń maqsaty – partiiaǵa jańa adamdardy ákelý. Bul týraly «Nur Otan» partiiasy Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Baýyrjan Baibek «Astana» telearnasyna bergen suhbatynda aitty.
Suhbat barysynda el Prezidentiniń jýyrda jasaǵan joldaýynan týyndaityn mindetter, aldaǵy Májilis jáne máslihattar sailaýy, ókildi organdardyń quzyrettilik máseleleri, ondaǵy jańalyqtar jáne elimizde partiia bastamasymen tuńǵysh ret ótkizilip jatqan saiasi is-shara – praimerizdiń jai-kúii, saiasi dodanyń ótý reti men tártibi jaily jan-jaqty áńgime boldy.
Sóz basyn Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Joldaýynan bastaǵan Baýyrjan Baibek, atalǵan qujattyń mańyzdy tustaryna keńinen toqtaldy.
«Búginde pandemiiaǵa bailanysty kúrdeli ahýalǵa orai josparlaý shegi men jurttyń talap-tileginiń sheńberi belgili bir deńgeide aiqyndalyp qalǵanyn kórip otyrmyz. Menińshe, Prezident Joldaýy eki iri blokqa jaýap beredi. Birinshiden, ol – azamattarymyzdyń qazirgi suranysy. Munyń qazirgidei belgisizdik kezeńinde tipti de mańyzdylyǵy artady. Qasym-Jomart Kemeulynyń Joldaýynda osy máselege arnaiy bólim arnalǵan. Munda ekonomikany damytý, jumys oryndaryn qurý, halyqtyń turmysy tómen tobyna járdem berý sekildi keshendi de ózekti máseleler qamtylǵan. Sonymen birge Joldaý – memlekettiń ortasha merzimde damý máselelerine de jaýap beretin qujat. Munda jańa ekonomikalyq saiasattyń 7 negizgi basymdyǵy belgilengen. Joldaý naqty reformaǵa baǵyttalyp, «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasyn naqtylai túsken. Iaǵni, munda Prezident berik saiasi erik-jiger tanytyp, sabaqtastyqty jalǵastyrýda» - dep atap ótti partiia Tóraǵasynyń birinshi orynbasary.
Sonymen birge, Prezident Joldaýynda aitylǵan aýyl ákimderin sailaý, memlekettik basqarýdyń tiimdiligin arttyrý, Strategiialyq josparlaý agenttigin qurý máseleleri de nazardan tys qalmady. Baýyrjan Baibek Joldaýda aitylǵan aýyl ákimderin tikelei sailaýdyń mańyzdy reformaǵa bastaityn óte jaqsy bastama ekenin aityp, sailanǵan ákimniń halyqqa kóbirek kóńil bóletinin atap kórsetti. Aýyl ákimderi elimizdegi ákimderdiń 90%-ten astamyn quraidy.
«Prezident aitqandai, biz halyq únine qulaq asatyn memleketti qurýymyz qajet. Qazirgidei koronavirýs kezinde kóp jerlerde jergilikti basshylar, aýdan, aýyl ákimderi keibir máselelerdi sheshpegenin, jaǵdaiǵa mán berip, qamdanbaǵanyn kórip jatyrmyz. Halyqtan aryzdyń kóbeiýi, túrli máseleler 1 emes 100 ret kóterilse, árine, ony júieli problema dep aitýǵa bolady. Sondyqtan sailanǵan ákimder osy máselelerge kóbirek mán berip, kóńil bóledi. 2015 jyldan bastap Elbasy bastamasymen 5 institýtsionaldyq reforma aiasynda ákimderdi, jalpy maslihat depýtattaryn sailaý bastaldy. Endi tikelei sondai sailaýǵa kóshetin bolamyz. Qoǵamdaǵy keleńsizdikterdi ashyq aityp, onymen kúresetin saiasi, qoǵamdyq mádeniet qalyptastyrý qajet» - dedi Baýyrjan Baibek.
Partiia Tóraǵasynyń Birinshi orynbasary, ásirese, elimizdiń saiasi keńistiginde qazirgi kezde ótip jatqan praimerizdiń barysyna basa nazar aýdardy.
«Elbasy eki apta buryn óziniń úndeýinde bizge ishki partiialyq irikteý - praimerizdi ashyq, ádil, teń jaǵdaida ótkizý kerek dep tapsyrdy. Árine, bul – jańa bastama. Praimeriz degen sózdi bilmeýshi edik. Ol – dúnie júzinde qalyptasqan demokratiialyq qural, halyqtyń sailaýy. Úmitkerlerimiz de halyq aldyna shyǵyp, máselelerdi kóterip, jergilikti problemalardy ashyq aitady. Praimerizdiń negizgi maqsaty – partiiaǵa jańa adamdardy ákelý. Ol – zaman talaby», - dedi Baýyrjan Baibek.
Suhbat barysynda atqarýshy bilikke, partiiaǵa qarata syn aityp, qarsylas bolyp júrgen jandardyń praimerizge qatysý múmkindigi jaily da sóz boldy. Osy oraida, júieni syrttan emes, ishten ǵana ózgertýge bolady degen partiia Tóraǵasynyń birinshi orynbasary saiasi uiym opponentteriniń óz qataryna qosylýy partiialyqtardy tek qana qýantatynyn alǵa tartty.
Sondai-aq, tele-suhbatta áielder men jastarǵa arnap belgilengen kvota jaiy da áńgime arqaýyna ainaldy.
«Áiel azamattarǵa, jastarǵa zańda kórsetilgen 30%-tik kvota bar. Sailaýshylardyń 52%-i – áiel azamattar, 40%-y – jastar. Al maslihattarǵa kelsek, jastardyń úlesi – 3% qana. Disbalans kórinip tur. Sondyqtan Elbasynyń tapsyrmasy boiynsha partiiada jastarǵa 20%-tik, áielderge 30% kvota kózdelgen. Halyqtyń jartysynan kóbi áiel azamattar bolǵandyqtan, olarǵa jol ashyp, áleýmettik lift jasamasaq, onda halyqtyń teń jartysy ekonomikaǵa úles qosa almaidy. Sondyqtan áielderge múmkindik berý máselesi qoǵam úshin de, memleket úshin de mańyzdy» - dedi Baýyrjan Baibek.
Praimerizdiń taǵy bir jańalyǵy – «Nur Otan» partiiasynyń árbir aýdan, óńir, qalaǵa arnap daiyndaǵan 216 damý baǵdarlamasy. Partiia Tóraǵasynyń Birinshi orynbasary jan-jaqty áleýmettik zertteýler men memlekettiń naqty múmkindikterine negizdele otyryp ázirlengen bul qujattardyń el damýyna tigizer áseri men mańyzyna da keńinen toqtaldy.
«Bizde naqty problemalardyń kartasy bar. Sol karta boiynsha biz árbir aýdanǵa, árbir qalaǵa, óńirge jeke baǵdarlama daiyndadyq. Aǵylshyn tilimen aitqanda, «kraýdsorsing» degen jaqsy demokratiialyq qural bar. Kraýdsorsing degen – halyqtyń pikirin tyńdaý. Aldyn-ala osy baǵdarlamalardy daiyndap, halyqqa jariia etemiz. Dodaǵa túsken azamattarymyz osy máselelerdi kóteredi. Sodan soń keri bailanys ornatyp, halyqtyń pikirin tyńdaidy, ony jinaidy. Praimerizden keiin ony bizge jetkizedi. Sondyqtan osy baǵdarlamalardy aldyn-ala berip, halyqtyń usynysyn jinap, ony taǵy bir ret jetildiremiz» - dep túiindedi Baýyrjan Baibek.
Esterińizge sala keteiik, praimerizge qatysýǵa 11 myńǵa jýyq adam úmitker retinde tirkelgen. Olardyń ortasha jasy – 43 jas. Praimerizge qatysýǵa tirkelgen kandidattardyń 34%-i – áielder. Kandidattardyń úshten biri – 35 jasqa deiingi jastar. Kandidattardyń 72% – ózin ózi usynýshylar. Konkýrs bir orynǵa 18 adamǵa deiin jetedi (Nur-Sultan qalasynda).
7 qyrkúiekten bastap praimerizdiń kelesi kezeńi – úgit bastalady. 14 – 30 qyrkúiek aralyǵynda jariia pikirsaiystar ótedi.
.jpeg)