Kinoóndiris salasyna erekshe lep keldi. Qazir jańa tolqynnyń naǵyz óner jasaýyna múmkindik týǵan ýaqyt. Ásirese, buǵan elimizde dástúrli túrde ótip keletin «Eýraziia», «Sháken juldyzdary» halyqaralyq kinofestivalderiniń qosar úlesi kóp. Al osymen altynshy márte jalaýyn jelbiretken «Bastaý» kinofestivaliniń jastar shyǵarmashylyǵyn shyńdaýdaǵy alar orny týraly áńgime basqa.
Festivaldiń basty maqsaty – Eýropa men Aziianyń jas kinematografisteriniń arasynda yntymaqtastyq ornatý, olardyń jumystaryn qoldap, damytýǵa qol ushyn berý, túrli janrlarda kino túsirýge degen qyzyǵýshylyqty arttyrý.
Almatyda 24-29 qazan aralyǵynda ótetin stýdenttik filmder men kinomektepterdiń VI Halyqaralyq «Bastaý» kinofestivali saltanatty túrde shymyldyǵyn túrdi. Biyl «Bastaý» festivaline Qazaqstandy qosa alǵanda, 36 álem elderinen 305 ótinim kelip túsken. Quramyna rejisser Rymbek Álpiev jetekshilik etken, sonymen qatar rejisserler Damir Manabai, Azat Hakimov, Elia Gilman, kinosynshy Kárim Qadyrbaev engen irikteý komissiiasy konkýrstyq baǵdarlamaǵa 57 filmdi tańdap aldy. Bul filmder Bekmambetov Cinema 3D kinoteatrynda qazannyń 25-27 aralyǵynda kórsetilip, kórermen kózaiymyna ainaldy.
«Bastaý» – túrli janrlardaǵy qysqa metrajdy filmder saiysy. Uiymdastyrýshylardyń aitýynsha, kino tilin damytatyn dál osy qysqa metrajdy filmder. Al, stýdenttik filmder jańa stilge toly. Olar máńgilik taqyryptarǵa jańa dem berip, zamanynyń jańa keiipkerlerin somdai biledi. «Bastaý» kinofestivaliniń «Erekshe oqiǵa» baǵdarlamasy aiasynda taiaýda 21-inshi Pýsan halyqaralyq kinofestivalinde «Úzdik qysqametrajdy film» atalymy boiynsha rejisser Elzat Eskendirdiń «Óliara» atty týyndysy kópshiliktiń qoshemetine bólenip, júldeli orynǵa ie bolǵany kino óndirisi salasyndaǵy úlken mártebe. Sondai-aq, «Erekshe oqiǵa» baǵdarlamasy aiasynda Vladimir Menshovtyń «Qudailardyń qyzǵanyshy» jáne jaqynda ómirden ótken irandyq kinorejiser Abbas Kiarostamidyń «Meni úiińe ala ket» atty kinolentalary kinosúier qaýymnyń kóńilinen shyqty.
Biyl «Bastaý» kinofestivaliniń ereksheligi – kóptegen elderde tanymaldylyqqa ie bolǵan «Kóshe kino festivali» («Festival ýlichnogo kino») jobasynyń sátti júzege asýy. Al festivaldiń uiymdastyrýshysy jáne direktory Aleksandr Sheriakov «Bastaý» aiasynda sheberlik dárisin ótkizip, kólemdi kinojobany qalai júzege asyrýǵa bolatyndyǵy týraly áserli áńgimesin baiandady. Sonymen qatar festival aiasynda ótken «Televidenie jáne jańa media: tili, tehnologiialar jáne modelder» atty ǵylymi-tehnologiialyq konferentsiiada Halyqaralyq kinomektepter qaýymdastyqtyǵyna jańa músheler qabyldaýǵa bailanysty qol qoiý rásimi ótti.
«Bastaý-2016» halyqaralyq qazylar alqasynyń quramyna keńestik jáne reseilik teatr jáne kino akteri, kinorejisser, stsenarist, prodiýser, «Oskar» júldesiniń iegeri Vladimir Menshov (qazylar alqasynyń tóraǵasy), gollivýdtyq qoiýshy operator Hiro Narita («Juldyzdy jol VI», «Tabyttyń áńgimeleri», «Qymbattym, men balalardy kishireittim»), britandyq jazýshy, kýrator, rejisser, azialyq kino mamany Djasper Sharp, reseilik aktrisa Anna Gorshkova («Baiǵus Nastia»), sonymen qatar tanymal qazaqstandyq akter, stsenarist, rejisser jáne prodiýser Nurtas Adambai kirdi. Sondai-aq festivalǵa qurmetti meiman retinde Sankt-Peterbor kino jáne telearna institýtynyń rektory Aleksandr Evmenov, New York Film Academy professory Lidiia Sedrone, Whistling Woods International úndi kinomektebiniń stsenaristi, professor Ashvini Malik, iran prodiýseri Ali Kamali, Shota Rýstaveli atyndaǵy Tbilisi teatr institýtynyń professory David Djanelidze jáne Irannyń Karnameh Institute of Arts and Cultures atty kinomektebiniń negizin qalaýshylardyń biri Ali Reza Soltani Shirazi shaqyrylǵanyn aita ketken jón.
Kinofestival aiasynda CILECT Kinomektepteriniń halyqaralyq qaýymdastyǵy sátti jumys istep keledi. Qaýymdastyq arqasynda stýdentter ózara tájiribe almasyp, AQSh, Resei, Túrkiia jáne basqa da elderde kásibi biliktiligin jetildirip, bedeldi kinofestivalderde júldege ie bolýda. Ásirese, qaýymdastyq jumysynyń nátijesi T.Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademiiasy stýdentteri eńbeginen kórinedi. Búginde akademiianyń stýdentteri «Eýraziia» jáne «Sháken juldyzdary» halyqaralyq kinofestivalderiniń, «Shabyt» jáne «Jiger» jastar shyǵarmashylyq festivaliniń, «Áýlie Anna» jáne «Jańa kózqaras» stýdenttik kinofestivalderiniń jeńimpazdary atanyp júr.
«Bastaý» kinofestivali – úlken joldyń bastaýy. Ol jańa ideialar, kózqarastar men sheshimder kórinis tapqan kino týyndylary. Dál osy festival jas rejisserler men stsenaristerdiń óz jobalaryn iske asyrýyna múmkindik týǵyzyp, shyǵarmashylyq jumystaryna shabyt syilaidy.
Sergei Azimov, «Bastaý» halyqaralyq kino festivaliniń prezidenti:
– Baiqaýǵa kino salasyndaǵy JOO-nyń stýdentteri de, áýesqoi rejisserler da qatysa alady. Biz óz mindetimizge adal, óz atymyzǵa laiyq bolýǵa tyrysamyz. Óitkeni «Bastaý» – jańa kózqaras pen shyǵarmashylyq erkindiktiń bastaýy bolýy tiis. Baiqaýǵa 18 ben 35 jas aralyǵyndaǵy Qazaqstan azamattary qatysa alady. Usynylǵan jumystar dramatýrgiia, vizýaldy sheberlik jáne stsenariide sóz bolǵan taqyryptyń ózektiligi syndy úsh talap boiynsha baǵalanady.
«Bastaý» – kinomektepterdiń festivali. Biz osy arqyly álemdegi kinomektepterdiń qaýymdastyǵyn qurdyq. Kezinde I, II «Bastaý» kino festivaline qatysqan kinomektepter memorandýmǵa qol qoiǵan bolatyn. Búginde bulardyń sany 50-ge jetip otyr. Biyl festivalge birneshe kinomekteptiń ókilderi qatysty. Kinoindýstriiasy damyǵan Úndistan, Iran, Grýziia, Amerika, Ulybritaniia, t.b. memleketterden mamandar keldi. Biz kinomektepter qaýymdastyǵyn ne úshin qurdyq? Búginde stýdentter jeke kelisim boiynsha kinomektepterge erkin baryp, bilim alyp, tájiribe almasa alady. Senesiz be, Niý-Iork kinoakademiiasynda 50-den astam qazaq jastary oqyp jatyr. Mundai múmkindik eshbir memlekette joq.
Árine, «Bastaýdy» alǵash ótkizgen jyldary biraz kedergi týyndady. Ol kezde kinofestival jaýynda jurt bile bermeitin. Qazir stýdentterdiń shyǵarmashylyq jumysy barysynda edáýir tanymal boldyq. Sol siiaqty kinofestivaldiń ádilqazy alqasy da osal emes. «Oskar» júldegeri Vladimir Menshovtyń ádilqazy tóraǵasy bolýy kinofestivaldiń mańyzdylyǵyn arttyra túsedi. Al qarjylandyrýy jaǵynan «Eýraziia» kinofestivalimen salystyrsaq, jer men kóktei. Onyń biýdjeti on, on bes ese kóp. Másele tek aqshada emes. Ár festivaldiń óz talaby, atqarar mindeti bar. Bizdiń festival jastarǵa aýadai qajet. Iaǵni, jastar festivaldi ózderi ótkizip, ózderi basqarady. Halyqaralyq qazylar alqasymen qatar festival aiasynda dástúrli túrde stýdenttik qazylar alqasy da jumys isteidi. Sebebi olar qurdastarynyń jumysyn baǵalaidy. Olardyń qatarynda Túrkiia, Qazaqstan, Grýziia, Qyrǵyzstan, Resei ókilderi bar.
