كينوٶندٸرٸس سالاسىنا ەرەكشە لەپ كەلدٸ. قازٸر جاڭا تولقىننىڭ ناعىز ٶنەر جاساۋىنا مٷمكٸندٸك تۋعان ۋاقىت. ەسٸرەسە, بۇعان ەلٸمٸزدە دەستٷرلٸ تٷردە ٶتٸپ كەلەتٸن «ەۋرازييا», «شەكەن جۇلدىزدارى» حالىقارالىق كينوفەستيۆالدەرٸنٸڭ قوسار ٷلەسٸ كٶپ. ال وسىمەن التىنشى مەرتە جالاۋىن جەلبٸرەتكەن «باستاۋ» كينوفەستيۆالٸنٸڭ جاستار شىعارماشىلىعىن شىڭداۋداعى الار ورنى تۋرالى ەڭگٸمە باسقا.
فەستيۆالدٸڭ باستى ماقساتى – ەۋروپا مەن ازييانىڭ جاس كينەماتوگرافيستەرٸنٸڭ اراسىندا ىنتىماقتاستىق ورناتۋ, ولاردىڭ جۇمىستارىن قولداپ, دامىتۋعا قول ۇشىن بەرۋ, تٷرلٸ جانرلاردا كينو تٷسٸرۋگە دەگەن قىزىعۋشىلىقتى ارتتىرۋ.
الماتىدا 24-29 قازان ارالىعىندا ٶتەتٸن ستۋدەنتتٸك فيلمدەر مەن كينومەكتەپتەردٸڭ VI حالىقارالىق «باستاۋ» كينوفەستيۆالٸ سالتاناتتى تٷردە شىمىلدىعىن تٷردٸ. بيىل «باستاۋ» فەستيۆالٸنە قازاقستاندى قوسا العاندا, 36 ەلەم ەلدەرٸنەن 305 ٶتٸنٸم كەلٸپ تٷسكەن. قۇرامىنا رەجيسسەر رىمبەك ەلپيەۆ جەتەكشٸلٸك ەتكەن, سونىمەن قاتار رەجيسسەرلەر دامير ماناباي, ازات حاكيموۆ, ەليا گيلمان, كينوسىنشى كەرٸم قادىرباەۆ ەنگەن ٸرٸكتەۋ كوميسسيياسى كونكۋرستىق باعدارلاماعا 57 فيلمدٸ تاڭداپ الدى. بۇل فيلمدەر Bekmambetov Cinema 3D كينوتەاترىندا قازاننىڭ 25-27 ارالىعىندا كٶرسەتٸلٸپ, كٶرەرمەن كٶزايىمىنا اينالدى.
«باستاۋ» – تٷرلٸ جانرلارداعى قىسقا مەتراجدى فيلمدەر سايىسى. ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, كينو تٸلٸن دامىتاتىن دەل وسى قىسقا مەتراجدى فيلمدەر. ال, ستۋدەنتتٸك فيلمدەر جاڭا ستيلگە تولى. ولار مەڭگٸلٸك تاقىرىپتارعا جاڭا دەم بەرٸپ, زامانىنىڭ جاڭا كەيٸپكەرلەرٸن سومداي بٸلەدٸ. «باستاۋ» كينوفەستيۆالٸنٸڭ «ەرەكشە وقيعا» باعدارلاماسى اياسىندا تاياۋدا 21-ٸنشٸ پۋسان حالىقارالىق كينوفەستيۆالٸندە «ٷزدٸك قىسقامەتراجدى فيلم» اتالىمى بويىنشا رەجيسسەر ەلزات ەسكەندٸردٸڭ «ٶلٸارا» اتتى تۋىندىسى كٶپشٸلٸكتٸڭ قوشەمەتٸنە بٶلەنٸپ, جٷلدەلٸ ورىنعا يە بولعانى كينو ٶندٸرٸسٸ سالاسىنداعى ٷلكەن مەرتەبە. سونداي-اق, «ەرەكشە وقيعا» باعدارلاماسى اياسىندا ۆلاديمير مەنشوۆتىڭ «قۇدايلاردىڭ قىزعانىشى» جەنە جاقىندا ٶمٸردەن ٶتكەن يراندىق كينورەجيسەر ابباس كياروستاميدىڭ «مەنٸ ٷيٸڭە الا كەت» اتتى كينولەنتالارى كينوسٷيەر قاۋىمنىڭ كٶڭٸلٸنەن شىقتى.
بيىل «باستاۋ» كينوفەستيۆالٸنٸڭ ەرەكشەلٸگٸ – كٶپتەگەن ەلدەردە تانىمالدىلىققا يە بولعان «كٶشە كينو فەستيۆالٸ» («فەستيۆال ۋليچنوگو كينو») جوباسىنىڭ سەتتٸ جٷزەگە اسۋى. ال فەستيۆالدٸڭ ۇيىمداستىرۋشىسى جەنە ديرەكتورى الەكساندر ششەرياكوۆ «باستاۋ» اياسىندا شەبەرلٸك دەرٸسٸن ٶتكٸزٸپ, كٶلەمدٸ كينوجوبانى قالاي جٷزەگە اسىرۋعا بولاتىندىعى تۋرالى ەسەرلٸ ەڭگٸمەسٸن باياندادى. سونىمەن قاتار فەستيۆال اياسىندا ٶتكەن «تەلەۆيدەنيە جەنە جاڭا مەديا: تٸلٸ, تەحنولوگييالار جەنە مودەلدەر» اتتى عىلىمي-تەحنولوگييالىق كونفەرەنتسييادا حالىقارالىق كينومەكتەپتەر قاۋىمداستىقتىعىنا جاڭا مٷشەلەر قابىلداۋعا بايلانىستى قول قويۋ رەسٸمٸ ٶتتٸ.
«باستاۋ-2016» حالىقارالىق قازىلار القاسىنىڭ قۇرامىنا كەڭەستٸك جەنە رەسەيلٸك تەاتر جەنە كينو اكتەرٸ, كينورەجيسسەر, ستسەناريست, پروديۋسەر, «وسكار» جٷلدەسٸنٸڭ يەگەرٸ ۆلاديمير مەنشوۆ (قازىلار القاسىنىڭ تٶراعاسى), گولليۆۋدتىق قويۋشى وپەراتور حيرو ناريتا («جۇلدىزدى جول Vٸ», «تابىتتىڭ ەڭگٸمەلەرٸ», «قىمباتتىم, مەن بالالاردى كٸشٸرەيتتٸم»), بريتاندىق جازۋشى, كۋراتور, رەجيسسەر, ازيالىق كينو مامانى دجاسپەر شارپ, رەسەيلٸك اكتريسا اننا گورشكوۆا («بايعۇس ناستيا»), سونىمەن قاتار تانىمال قازاقستاندىق اكتەر, ستسەناريست, رەجيسسەر جەنە پروديۋسەر نۇرتاس ادامباي كٸردٸ. سونداي-اق فەستيۆالعا قۇرمەتتٸ مەيمان رەتٸندە سانكت-پەتەربور كينو جەنە تەلەارنا ينستيتۋتىنىڭ رەكتورى الەكساندر ەۆمەنوۆ, New York Film Academy پروفەسسورى ليدييا سەدرونە, Whistling Woods International ٷندٸ كينومەكتەبٸنٸڭ ستسەناريستٸ, پروفەسسور اشۆيني ماليك, يران پروديۋسەرٸ الي كامالي, شوتا رۋستاۆەلي اتىنداعى تبيليسي تەاتر ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى داۆيد دجانەليدزە جەنە يراننىڭ Karnameh Institute of Arts and Cultures اتتى كينومەكتەبٸنٸڭ نەگٸزٸن قالاۋشىلاردىڭ بٸرٸ الي رەزا سولتاني شيرازي شاقىرىلعانىن ايتا كەتكەن جٶن.
كينوفەستيۆال اياسىندا CILECT كينومەكتەپتەرٸنٸڭ حالىقارالىق قاۋىمداستىعى سەتتٸ جۇمىس ٸستەپ كەلەدٸ. قاۋىمداستىق ارقاسىندا ستۋدەنتتەر ٶزارا تەجٸريبە الماسىپ, اقش, رەسەي, تٷركييا جەنە باسقا دا ەلدەردە كەسٸبي بٸلٸكتٸلٸگٸن جەتٸلدٸرٸپ, بەدەلدٸ كينوفەستيۆالدەردە جٷلدەگە يە بولۋدا. ەسٸرەسە, قاۋىمداستىق جۇمىسىنىڭ نەتيجەسٸ ت.جٷرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ٶنەر اكادەميياسى ستۋدەنتتەرٸ ەڭبەگٸنەن كٶرٸنەدٸ. بٷگٸندە اكادەمييانىڭ ستۋدەنتتەرٸ «ەۋرازييا» جەنە «شەكەن جۇلدىزدارى» حالىقارالىق كينوفەستيۆالدەرٸنٸڭ, «شابىت» جەنە «جٸگەر» جاستار شىعارماشىلىق فەستيۆالٸنٸڭ, «ەۋليە اننا» جەنە «جاڭا كٶزقاراس» ستۋدەنتتٸك كينوفەستيۆالدەرٸنٸڭ جەڭٸمپازدارى اتانىپ جٷر.
«باستاۋ» كينوفەستيۆالٸ – ٷلكەن جولدىڭ باستاۋى. ول جاڭا يدەيالار, كٶزقاراستار مەن شەشٸمدەر كٶرٸنٸس تاپقان كينو تۋىندىلارى. دەل وسى فەستيۆال جاس رەجيسسەرلەر مەن ستسەناريستەردٸڭ ٶز جوبالارىن ٸسكە اسىرۋىنا مٷمكٸندٸك تۋعىزىپ, شىعارماشىلىق جۇمىستارىنا شابىت سىيلايدى.
سەرگەي ازيموۆ, «باستاۋ» حالىقارالىق كينو فەستيۆالٸنٸڭ پرەزيدەنتٸ:
– بايقاۋعا كينو سالاسىنداعى جوو-نىڭ ستۋدەنتتەرٸ دە, ەۋەسقوي رەجيسسەرلەر دا قاتىسا الادى. بٸز ٶز مٸندەتٸمٸزگە ادال, ٶز اتىمىزعا لايىق بولۋعا تىرىسامىز. ٶيتكەنٸ «باستاۋ» – جاڭا كٶزقاراس پەن شىعارماشىلىق ەركٸندٸكتٸڭ باستاۋى بولۋى تيٸس. بايقاۋعا 18 بەن 35 جاس ارالىعىنداعى قازاقستان ازاماتتارى قاتىسا الادى. ۇسىنىلعان جۇمىستار دراماتۋرگييا, ۆيزۋالدى شەبەرلٸك جەنە ستسەنارييدە سٶز بولعان تاقىرىپتىڭ ٶزەكتٸلٸگٸ سىندى ٷش تالاپ بويىنشا باعالانادى.
«باستاۋ» – كينومەكتەپتەردٸڭ فەستيۆالٸ. بٸز وسى ارقىلى ەلەمدەگٸ كينومەكتەپتەردٸڭ قاۋىمداستىعىن قۇردىق. كەزٸندە ٸ, ٸٸ «باستاۋ» كينو فەستيۆالٸنە قاتىسقان كينومەكتەپتەر مەموراندۋمعا قول قويعان بولاتىن. بٷگٸندە بۇلاردىڭ سانى 50-گە جەتٸپ وتىر. بيىل فەستيۆالگە بٸرنەشە كينومەكتەپتٸڭ ٶكٸلدەرٸ قاتىستى. كينويندۋستريياسى دامىعان ٷندٸستان, يران, گرۋزييا, امەريكا, ۇلىبريتانييا, ت.ب. مەملەكەتتەردەن ماماندار كەلدٸ. بٸز كينومەكتەپتەر قاۋىمداستىعىن نە ٷشٸن قۇردىق? بٷگٸندە ستۋدەنتتەر جەكە كەلٸسٸم بويىنشا كينومەكتەپتەرگە ەركٸن بارىپ, بٸلٸم الىپ, تەجٸريبە الماسا الادى. سەنەسٸز بە, نيۋ-يورك كينواكادەميياسىندا 50-دەن استام قازاق جاستارى وقىپ جاتىر. مۇنداي مٷمكٸندٸك ەشبٸر مەملەكەتتە جوق.
ەرينە, «باستاۋدى» العاش ٶتكٸزگەن جىلدارى بٸراز كەدەرگٸ تۋىندادى. ول كەزدە كينوفەستيۆال جاۋىندا جۇرت بٸلە بەرمەيتٸن. قازٸر ستۋدەنتتەردٸڭ شىعارماشىلىق جۇمىسى بارىسىندا ەدەۋٸر تانىمال بولدىق. سول سيياقتى كينوفەستيۆالدٸڭ ەدٸلقازى القاسى دا وسال ەمەس. «وسكار» جٷلدەگەرٸ ۆلاديمير مەنشوۆتىڭ ەدٸلقازى تٶراعاسى بولۋى كينوفەستيۆالدٸڭ ماڭىزدىلىعىن ارتتىرا تٷسەدٸ. ال قارجىلاندىرۋى جاعىنان «ەۋرازييا» كينوفەستيۆالٸمەن سالىستىرساق, جەر مەن كٶكتەي. ونىڭ بيۋدجەتٸ ون, ون بەس ەسە كٶپ. مەسەلە تەك اقشادا ەمەس. ەر فەستيۆالدٸڭ ٶز تالابى, اتقارار مٸندەتٸ بار. بٸزدٸڭ فەستيۆال جاستارعا اۋاداي قاجەت. ياعني, جاستار فەستيۆالدٸ ٶزدەرٸ ٶتكٸزٸپ, ٶزدەرٸ باسقارادى. حالىقارالىق قازىلار القاسىمەن قاتار فەستيۆال اياسىندا دەستٷرلٸ تٷردە ستۋدەنتتٸك قازىلار القاسى دا جۇمىس ٸستەيدٸ. سەبەبٸ ولار قۇرداستارىنىڭ جۇمىسىن باعالايدى. ولاردىڭ قاتارىندا تٷركييا, قازاقستان, گرۋزييا, قىرعىزستان, رەسەي ٶكٸلدەرٸ بار.
