Bank taýarlarǵa tólem jasaý, sondai-aq aqshany sheship alý boiynsha jeke tulǵanyń kartochkasy arqyly júrgiziletin operatsiialarǵa qandai jaǵdaida jáne qandai negizdeme boiynsha tolyq nemese ishinara tyiym salýy múmkin? Bul jaiynda Fingramota.kz túsindirip berdi.
Jeke tulǵanyń tólem kartochkasyn nemese bank shotyn buǵattaý
Tólem kartochkasyn buǵattaý degenimiz - tólem kartochkasyn qoldanýmen, onyń ishinde taýarlar úshin aqy tóleý men aqshany sheship alý operatsiialaryna tolyq nemese ishinara tyiym salý. Qazaqstan zańnamasynyń sheńberinde «buǵattaý» uǵymy tólem kartochkalaryna qatysty ǵana qoldanylady.
Ulttyq bank basqarmasynyń 2016 jylǵy 31 tamyzdaǵy №205 qaýlysymen bekitilgen Tólem kartochkalaryn shyǵarý qaǵidasyna, sondai-aq Qazaqstan aýmaǵynda olardy paidalana otyryp júrgizilgen operatsiialarǵa qyzmet kórsetý boiynsha qyzmetke qoiylatyn talaptardy bekitý týraly qaǵidalardyń 80-tarmaǵyna sáikes emitent tólem kartochkasyn mynadai jaǵdaida buǵattai alady:
1) tólem kartochkasyn ustaýshydan kartochkanyń joǵalǵany, urlanǵany nemese ruqsatsyz paidalanylǵany týraly habarlama alǵanda;
2) tólem kartochkasyn ustaýshy kartochkany berý týraly shartty oryndamaǵanda;
3) tólem kartochkasyn paidalanýdyń emitent pen tólem kartochkasyn ustaýshy arasyndaǵy shartta kózdelgen ishki qujattaryn saqtamaǵan jaǵdaida.
Bul rette tólem kartochkasyn buǵattaý talaptary ony shyǵarý týraly shartta kelisiledi.
Zańnamada «kartochkalyq shot» degen bólek uǵym joq jáne tólem kartochkasy - ony ustaýshynyń ádettegi banktik shotyna qoljetimdilik quraly. Bul rette bank shoty klientke ol bankke ótinish jasaǵan kezde ashylady.
Sondai-aq, «Tólemder jáne tólem júieleri týraly» QR Zańynyń 27-babyna sáikes klienttiń banktik shotyna shyǵys operatsiialaryn toqtata turý, múlkin ielenýdi ýaqytsha shekteý túrinde shekteýler salynýy, sondai-aq banktik shotyndaǵy aqshaǵa tyiym salynýy múmkin.
Shyǵys operatsiialaryn júrgizýge shekteý ýákiletti memlekettik organdardyń nemese laýazymdy tulǵalardyń tiisti sheshimderiniń (salyq tólemegen, tergeý jumystary júrgizilgen kezde, alaiaqtyq operatsiialarǵa kúdik bolǵan kezde) ne Qarjy ministrliginiń Qarjylyq monitoring komitetiniń terrorizm men ekstremizmdi qarjylandyrýǵa bailanysty uiymdar men tulǵalardyń tizbesine engizilgen uiymdar men jeke tulǵalar týraly aqparatynyń negizinde salynady.
Tyiym salýdy sot sot aktileriniń jáne sot oryndaýshylary sot oryndaýshylarynyń prokýror sanktsiialaǵan qaýlylarynyń negizinde, Qazaqstan Respýblikasynyń qylmystyq is júrgizý zańnamasynda jáne Atqarýshylyq is júrgizý týraly zańda kózdelgen tártippen salady.
Al eger eńbekaqy alatyn karta bolsa?
Eńbekaqy alatyn tólem kartochkasy eshqandai jeńildik bermeidi. Onyń kádimgi tólem kartochkasynan esh aiyrmashylyǵy joq.
Sondyqtan eńbekaqy alatyn tólem kartochkasyn buǵattaý ondai kartany shyǵarý týraly shartta belgilengen buǵattaý talaptaryna sáikes barlyq kartalarǵa arnalǵan ortaq negizderde júzege asyrylýy múmkin.
Bank shoty boiynsha shyǵys operatsiialaryn toqtata turý nemese shottaǵy aqshaǵa tyiym salý zańnamada belgilengen normalarǵa sáikes júzege asyrylady.
Iaǵni, ýákiletti memlekettik organdardyń nemese laýazymdy tulǵalardyń klienttiń banktik shoty boiynsha shyǵys operatsiialaryn toqtata turý týraly tiisti ókimderi nemese tyiym salý aktileri bolǵan jaǵdaida, kartochka buǵattalady.
Bank sanktsiia týraly habarlaýǵa mindetti me?
Tólem kartochkasyn shyǵarý týraly shartta banktiń klientke tiisti habarlamalardy jiberý tártibi, tásilderi, jaǵdailary tolyq jazylýǵa tiis. Bank pen klienttiń mundai qarym-qatynasy sharttyq qatynastarmen retteledi. Shartty muqiiat oqyńyz!
Bank qandai da bir tranzaktsiiany buǵattaýǵa quqyly ma?
Iia, múmkin. Mysaly, tólem kartochkasy boiynsha kúmándi, kúdikti operatsiialardan ótý kezinde. Kartochkamen sanktsiialanbaǵan (alaiaqtyq) operatsiialardyń aldyn alý úshin bankter olardyń jekelegen túrlerine júielik shekteýler belgileýi múmkin.
Olardy belgileý talaptary, sondai-aq alý tártibi de tólem kartochkasyn shyǵarý týraly shartta jazylǵan.
«Qylmystyq jolmen alynǵan kiristerdi zańdastyrýǵa (jylystatýǵa) jáne terrorizmdi qarjylandyrýǵa qarsy is-qimyl týraly» zańnyń normalarynda bankter osyndai faktilerdiń aldyn alý jáne jolyn kesý maqsatynda operatsiiany kúdikti dep tanyǵan kezde ony ótkizgenge deiin dereý QR Qarjymini QMK-ǵa habarlaýǵa mindetti ekendigi belgilengen.
Bul rette eger banktiń klienti - uiym nemese jeke tulǵa terrorizmdi jáne ekstremizmdi qarjylandyrýmen bailanysty uiymdar men tulǵalardyń tizbesine kiretin bolsa, bankter olardyń banktik shottary boiynsha shyǵys operatsiialaryn dereý toqtata turýǵa mindetti.
Eger karta nemese shot buǵattalsa ne isteý qajet?
Eger osyndai jaǵdai oryn alsa, banktiń qoldaý qyzmetine júginý qajet. Klienttiń banktik shotyndaǵy aqshany jumsaý ýákiletti memlekettik organdardyń nemese laýazymdy tulǵalardyń tiisti aktileri/sheshimderi/ókimderi negizinde shektelgen jaǵdaida, túsinik alý úshin tiisti ýákiletti memlekettik organǵa nemese laýazymdy tulǵaǵa júgingen durys.
Tólem kartochkasy buǵattalǵan jaǵdaida, soǵan bailanystyrylǵan banktik shot boiynsha operatsiia emitent banktiń bólimshesinde kassa arqyly júrgizile alady. Bul rette jeke basyn kýálandyratyn qujatty kórsetý qajet.
Kartochkany óz betińshe buǵattan shyǵarýǵa bola ma?
Eger tólem kartochkasyn klienttiń ózi buǵattaǵan jaǵdaida ǵana ony banktiń internet-resýrsynda jeke kabinette buǵattan shyǵarýǵa bolady.
Tólem kartochkasy buǵattalǵan ne bank shoty boiynsha shyǵys operatsiialary toqtatylǵan kez kelgen jaǵdaida karta ieleri bankke suratý jibere alady jáne bank túsinikteme berýi tiis.
Eger bank áreketiniń zańdy ekendigine kúmándansańyz, óz quqyqtaryńyzdy qorǵaý úshin sot organdaryna da, sol siiaqty qarjy retteýshisine de júgine alasyz.
