Qazaqstanda qys mezgili ár óńirde ártúrli bastalady. El aýmaǵynyń úlkendigi men klimattyq jaǵdailardyń alýan túrliligine bailanysty keibir aimaqtarda turaqty aiaz ben qar qarasha aiynyń basynda tússe, basqa óńirlerde alǵashqy úsik tek jeltoqsanda bastalýy múmkin, dep habarlaidy ult.kz.
Bul kezeńde kóliktiń tehnikalyq daiyndyǵy ǵana emes, júrgizýshiniń daǵdylary da erekshe mańyzdy. Óńirge qaramastan, kúzden qysqa aýysatyn kezeńde kólik júrgizýshileri barynsha muqiiat bolýy kerek. Kúzgi jańbyr birneshe saǵat ishinde sýly qarǵa ulasýy múmkin, túngi úsik ylǵaldy asfaltty kóktaiǵaqqa ainaldyrady, al qalyń jaýyn-shashyn joldaǵy kórinisti aitarlyqtai shekteidi.
Mundai jaǵdaida eki mańyzdy másele bar: kóliktiń tehnikalyq daiyndyǵy jáne júrgizýshiniń durys áreketi. Qolaisyz aýa raiynda rólde ózińizdi senimdi sezinýge kómektesetin praktikalyq keńesterdi jinaqtadyq.
Kólik taiǵan kezde ne isteý kerek, aldyńǵy jetekti jáne tolyq jetekti kólikterdi basqarýdyń aiyrmashylyǵy qandai, shinalardy qashan aýystyrý qajet jáne kólikti qatty aiazǵa qalai daiyndaý kerek degen suraqtarǵa Andrei Amelin men Anatolii Smirnov jaýap beredi.
Qolaisyz jaǵdaida kólikti qalai basqarý kerek?
Andrei Amelin – qazaqstandyq avtokólik jarysynyń qatysýshysy, sport sheberligine úmitker, 2010–2011 jyldardaǵy «Samuryq» ralliiniń chempiony, Qazaqstannyń avtokross boiynsha vitse-chempiony. Onyń sporttyq mansabynda ulttyq ralli jarystaryna qatysý jáne basqa da júldeli nátijeler bar. Alda Andreidi 2027 jylǵy Dakar ralliine qatysý kútip tur.
Aldyńǵy jetekti nemese tolyq jetekti kólik: qysta olardyń aiyrmashylyǵy qandai?
Tolyq jetekti kóliktiń taiǵaq jolda ornynan qozǵalý jáne jyldamdyqty arttyrý kezinde artyqshylyǵy bar. Ainalý momenti eki oske bólinetindikten, kólik qar nemese muz ústinde tartý kúshin tiimdi paidalanyp, qozǵalysty jeńil bastaidy.
Aldyńǵy jetekti kólik te qys mezgilinde paidalanýǵa ábden qolaily ári qaýipsiz nusqa sanalady. Ásirese bizdiń klimattyq jaǵdaiymyzda mundai kólikti paidalanýǵa bolady. Eń bastysy – jyldamdyqty kúrt arttyrmaý jáne jetekshi dóńgelekterdiń jolmen ilinisýin joǵaltýyna sebep bolatyn áreketterden aýlaq bolý.
Škoda modeldik qatarynda mundai jaǵdailarǵa arnalǵan ártúrli kólik nusqalary bar. Modeldik qatardyń barlyq kólikterinde Haldex mýftasy arqyly iske asyrylatyn tolyq jetekti modifikatsiialar qarastyrylǵan. Sondai-aq Octavia jáne Superb liftbekteri, sondai-aq Karoq qalalyq krossoveri aldyńǵy jetekti nusqada da shyǵarylady.
Praktikalyq keńes: eger kóligińiz tolyq jetekti bolsa, muny basqa júrgizýshilerden jyldam júrýge berilgen múmkindik dep qabyldamańyz. Qosymsha tartý kúshi qozǵalysty bastaýǵa kómektesedi, biraq burylys aldynda jyldamdyqty aldyn ala tómendetý qajettiligin joimaidy.
Kólik taiǵan kezde ne isteý kerek?
Eń aldymen, úreilenbeý kerek. Róldi kúrt burý, tejegishti bar kúshpen basý nemese jyldamdyqty kenet arttyrý jaǵdaidy odan ári qiyndatýy múmkin.
Eger kólik taiyp bara jatsa, myna áreketterdi oryndaý qajet:
• Kedergige emes, qozǵalysty jalǵastyrǵyńyz keletin baǵytqa qarańyz.
• Gaz pedalin birtindep bosatyńyz.
• Róldi kúrt qozǵaltpai, kóliktiń artqy bóligi syrǵanaǵan baǵytqa qarai buryńyz.
• Pedaldar men róldi kúrt qozǵaltpańyz.
• Kólik turaqtylyǵyn qalpyna keltirgennen keiin qozǵalysty birtindep jalǵastyryńyz.
Kóliktiń taiyp ketýine jol bermeýdiń eń senimdi joly – jyldamdyqty aldyn ala tómendetip, kúrt manevr jasamaý.
Qatty qar jaýǵan kezde qalai qaýipsiz júrý kerek?
Eń aldymen, jyldamdyqty joldaǵy kóriný deńgeiine qarai retteý qajet. Jol belgilerinde ruqsat etilgen jyldamdyq joǵary bolǵanymen, aýa raiy jaǵdaiyna bailanysty áldeqaida baiaý júrýge týra kelýi múmkin.
Myna erejelerdi ustanýǵa keńes beremin:
• Aldyńyzdaǵy kólikpen araqashyqtyqty ulǵaityńyz.
• Jolaqtardy kúrt aýystyrýdan jáne basyp ozýdan aýlaq bolyńyz.
• Jaqyn jaryqty qosyńyz, qajet bolǵan jaǵdaida kóliktiń qurylymynda qarastyrylǵan tumanǵa qarsy shamdardy paidalanyńyz.
• Jolǵa shyǵar aldynda kóliktiń áinekterin, ainalaryn, shamdaryn jáne tóbesin qardan tolyq tazalańyz.
• Aldyńǵy kólikterdiń dóńgelegimen paida bolǵan izge ǵana senbeńiz: qardyń astynda muz jatýy múmkin.
Ásirese kópirlerde, estakadalarda jáne ashyq jol ýchaskelerinde muqiiat bolý qajet. Mundai jerlerde jol jabyny ádettegi joldarǵa qaraǵanda jyldamyraq qatýy múmkin.
Qatty jańbyr jáne akvaplandaý
Akvaplandaý shinanyń jáne jol jabynynyń arasynda sý qabaty paida bolǵan kezde týyndaidy. Sonyń saldarynan dóńgelek asfaltpen ilinisýin ishinara nemese tolyǵymen joǵaltady. Mundai jaǵdaida júrgizýshi kóliktiń rólge baǵynbai qalǵanyn sezýi múmkin.
Jyldamdyq joǵary bolǵanda, shinanyń protektory tozǵanda jáne jolda sý kóp jinalǵanda akvaplandaý qaýpi artady.
Onyń aldyn alý úshin:
• Jolda sý kóp jinalǵan ýchaskelerge jaqyndaǵanda jyldamdyqty aldyn ala tómendetińiz.
• Aldyńyzdaǵy kólikpen araqashyqtyqty ulǵaityńyz.
• Jolaqtardy kúrt aýystyrýdan jáne tejegishti kenet basýdan aýlaq bolyńyz.
• Shinalardyń protektory men ondaǵy aýa qysymyn baqylańyz.
Eger kólik sý ústinde syrǵi bastasa, gaz pedalin birtindep bosatyp, róldi qozǵalys baǵytyna qarai ustap, tejegishti kúrt baspaý mańyzdy. Shinalar jolmen qaita iliniskenshe qozǵalys baǵytyn kúrt ózgertýge tyryspańyz.
Basty ereje: eger joldaǵy sýdyń tereńdigin baǵalaý múmkin bolmasa, basqa baǵytty tańdaǵan durys.
Kóktaiǵaq: jyldam áreketten góri qozǵalystyń birqalyptylyǵy mańyzdy
Taiǵaq jolda barlyq áreket barynsha birqalypty bolýy kerek. Tejegishti burylys kezinde emes, oǵan deiin aldyn ala basqan durys.
Eger kólik ABS júiesimen jabdyqtalǵan bolsa, shuǵyl tejeý kezinde tejegish pedalin senimdi ári úzdiksiz basý qajet. ABS júiesiniń jumysyn pedaldy qaita-qaita basý arqyly qaitalaýǵa tyryspaǵan jón.
Taǵy bir keńes: tejegishti kúrt basý nemese róldi burý arqyly jolmen ilinisý deńgeiin tekserýdiń qajeti joq. Júrgizýshi kóliktiń jolmen ilinisý shegin qozǵalys barysynda synamai, jaǵdaidy aldyn ala baǵalaýy kerek.
Qysqy shinalardy qashan aýystyrý kerek?
Qysqy shinalardy tek alǵashqy qar túskennen keiin ǵana ornatý kerek degen pikir keń taralǵan. Bul qanshalyqty durys?
Tek qarǵa qarap sheshim qabyldaýǵa bolmaidy. Jazǵy shinalar basqa temperatýralyq jaǵdailarǵa arnalǵan, al aýa raiy sýytqanda olardyń rezeńke qospasy tiimdiligin joǵaltady.
Praktikalyq baǵdar retinde kóbine táýliktik ortasha temperatýranyń +7 °C shamasynda bolýy alynady. Temperatýra osy kórsetkishke turaqty túrde jaqyndaǵanda qysqy shinalarǵa aýysýdy oilastyrǵan jón.
Qazaqstanda zańnama talaptaryn da eskerý qajet: qysqy shinalardy 1 jeltoqsan men 1 naýryz aralyǵynda paidalaný mindetti.
Kólikti sýyq maýsymǵa qalai daiyndaý kerek?
Rólde durys áreket etý – daiyndyqtyń jartysy ǵana. Tipti eń tájiribeli júrgizýshi de kóliktiń tehnikalyq jaǵdaiyna táýeldi. Sondyqtan sýyq aýa raiy bastalmai turyp, qysqy paidalanýǵa áser etýi múmkin negizgi júielerdi tekserip, kólikti aldyn ala daiyndaǵan jón.
Qyzmet kórsetýge qatysty daiyndyq pen kúndelikti saparlarǵa arnalǵan paidaly sheshimder týraly Škoda Qazaqstan kompaniiasynyń satýdan keiingi qyzmet kórsetý departamentiniń direktory Anatolii Smirnov aityp beredi.
Qys bastalmai turyp neni mindetti túrde tekserý kerek?
Eń aldymen, akkýmýliator batareiasy men qýattaý júiesin tekserý qajet. Tómen temperatýra kezinde akkýmýliatorǵa qozǵaltqyshty iske qosý úshin qajetti tokty berý qiyndaidy. Sondyqtan jazda eshqandai aqaýsyz jumys istegen batareia qys mezgilinde jetkilikti tiimdi bolmaýy múmkin.
Sonymen qatar myna máselelerdi tekserý mańyzdy:
• Qysqy shinalardyń jaǵdaiyn, protektor tereńdigin jáne ondaǵy aýa qysymyn;
• Tejegish qalyptaryn, diskilerdi jáne tejegish júiesiniń jumysyn;
• Áinek tazalaǵysh shetkalardyń jaǵdaiyn;
• Jylytý júiesi men áinekterdi úrleý júiesiniń jumysyn;
• Salqyndatqysh suiyqtyqtyń jaǵdaiy men qatý temperatýrasyn;
• Qozǵaltqysh maiynyń deńgeii men óndirýshi usynymdaryna sáikestigin;
• Jaryqtandyrý quraldary men faralardyń rettelýin;
• Esikter men júk salǵysh bóliginiń tyǵyzdaǵyshtarynyń jaǵdaiyn.
Áinek jýatyn suiyqtyqqa da erekshe nazar aýdarý qajet. Jazǵy suiyqtyqty aýystyryp, óńirdegi kútiletin temperatýraǵa arnalǵan qysqy quramdy quiý kerek.
Sýyq maýsymda kólikte qandai zattardy únemi alyp júrgen jón?
Birinshi kezekte qar tazalaityn shetka, muz qyrǵysh, qysqy áinek jýatyn suiyqtyq, qolǵap, qolsham jáne avtokólik dári qobdishasy bolýy kerek. Alys saparlarǵa shyqqanda otaldyrý symdaryn nemese úilesimdi iske qosý qurylǵysyn, apattyq toqtaý belgisin, jaryq shaǵylystyratyn keýdesheni jáne jyly kiimdi alyp júrgen paidaly.
Eger qala syrtynda jii júrseńiz, júk salǵyshqa shaǵyn kúrek, súireý trosyn, aýyzsý men jyly kórpe salyp qoiǵan jón.
Ekinshi sanatqa jailylyqqa arnalǵan zattar jatady. Termos, jolǵa arnalǵan organaizer, kórpe jáne aýystyratyn kiim qar jaýýyna nemese joldaǵy shekteýlerge bailanysty sapar uzaqqa sozylǵan jaǵdaida qajet bolýy múmkin.
Mundai sheshimderdiń bir bóligi Škoda kólikterindegi Simply Clever júiesinde qarastyrylǵan. Bul – eýropalyq brend injenerleri júrgizýshi men jolaýshylarǵa arnap ázirlegen, kúndelikti kólik paidalanýdy jáne alys saparlardy barynsha yńǵaily etýge baǵyttalǵan firmalyq erekshelikterdiń biri. Olardyń basty artyqshylyǵy – qarapaiymdylyǵy, praktikalyǵy jáne qajet bolǵan sátte qoljetimdi bolýy.
Mysaly, janarmai bagynyń qaqpaǵyna ornatylǵan muz qyrǵysh, zattardy saqtaýǵa arnalǵan yńǵaily bólimder, júk salǵyshtaǵy ilmekter men bekitkishter. Osyndai shaǵyn bólshekter ár sapardy jaily ete túsedi.
Qosymsha júksalǵysh, firmalyq jyly kiim jáne dástúrli túrde joǵary sapasymen erekshelenetin Eýropada óndirilgen ózge de aksessýarlardy Škoda kompaniiasynyń barlyq resmi dilerlik ortalyqtarynan satyp alýǵa bolady. Túpnusqa aksessýarlar naqty modelder men olardyń qurylymdyq erekshelikterin eskere otyryp jasalady. Sondyqtan olardy tańdaý kezinde resmi dilerden úilesimdiligin naqtylaǵan jón.
Kólikti qardan qalai durys tazalaý kerek?
Eń bastysy – tiisti quraldardy paidalaný. Kólik shanaǵyn tazalaý úshin jumsaq shetkany, al áinekterdi tazalaý úshin arnaiy qyrǵyshty tańdaǵan durys.
Metall zattardy, qatty shetkalardy qoldanýǵa nemese kólik shanaǵyndaǵy muzdy kúshpen túsirýge bolmaidy. Qardyń astynda qum men usaq kir bólshekteri bolýy múmkin. Olar úikelis kezinde kólik shanaǵynda syzat qaldyrýy yqtimal. Aita keteiik, Škoda kólikteriniń lak-boiaý jabynyna beriletin kepildik merzimi – úsh jyl.
Qysqy paidalaný barlyq júrgizýshige arnalǵan bir ǵana ámbebap kólik bar degendi bildirmeidi. Bireýler kún saiyn qala ishinde júredi, endi bireýler óńirler arasynda jii qatynaidy, al keibireýler úshin kólik – eń aldymen, búkil otbasymen saiahattaýǵa múmkindik beretin qural.
Škoda modeldik qatarynda ártúrli qajettilikke arnalǵan kólikter bar
Škoda Kodiaq – otbasylyq saparlar men alys baǵyttarǵa arnalǵan keń SUV. Bul model elimizdegi eýropalyq brendtiń eń kóp satylatyn kóligine ainaldy.
Škoda Karoq – qalalyq paidalanýǵa yńǵailylyq pen qala syrtyndaǵy saparlarǵa arnalǵan múmkindikterdi úilestiretin yqsham SUV. Jabdyqtalýyna qarai tolyq jetekti nusqasy da qoljetimdi.
Škoda Superb – uzaq qashyqtyqty jii júrip ótetin adamdarǵa arnalǵan kólik. Keń salony, jailylyǵy men oilastyrylǵan ergonomikasy uzaq saparlarda erekshe mańyzdy. Bul modeldiń de tolyq jetekti modifikatsiialary bar, bul qysqy maýsymda úlken artyqshylyq sanalady.
Škoda Octavia – kúndelikti baǵyttarǵa, qala ishindegi qozǵalysqa jáne tasjoldaǵy saparlarǵa arnalǵan ámbebap nusqa. Praktikalyǵy men keń júk salǵyshy ony jyldyń kez kelgen mezgilinde yńǵaily kólik etedi. Octavia da tolyq jetekti júiemen jabdyqtalýy múmkin, bul ony óz klasyndaǵy biregei nusqaǵa ainaldyrady.
Sonymen qatar Qazaqstandaǵy Škoda distribiýtory modeldik qatardyń barlyq kóligine qoldanystaǵy arnaiy usynystar bar ekenin eske salady.
Qazaqstandaǵy barlyq resmi Škoda dilerlik ortalyqtarynda «Chestnyi Evropeets» usynysy qoldanylady. Onyń aiasynda Kodiaq kóliginiń Selection jinaqtamasy 16 990 000 teńge, al SportLine jinaqtamasy 18 690 000 teńge turady.
Eki litrlik qozǵaltqyshy bar Octavia jáne Škoda Karoq qalalyq krossoveriniń modifikatsiialaryn «Protsent kak v Evrope» baǵdarlamasy boiynsha jyldyq 0,1% mólsherlememen, úsh jyl merzimge satyp alýǵa bolady.
Eýropalyq brendtiń flagmany Škoda Superb te úsh million teńge kólemindegi jeńildikpen qoljetimdi.
