Foto: rgmedia.kz
Birneshe jyldan beri 2023-2025 jyldarǵa arnalǵan «Birtutas tárbie» baǵdarlamasy iske asyrylýda. Bul qujat jalpy adamzattyq jáne ulttyq qundylyqtar negizinde óskeleń urpaqty tárbieleý sapasyn arttyrýǵa baǵyttalǵan. Osyǵan orai Ult.kz tilshisi atalǵan baǵdarlamanyń memlekettik mektepter men jekemenshik mektepterde engizilýin qarastyryp kórdi.
Jýyrda ótken IV Ulttyq quryltaida Prezident Q.Toqaev bala tárbiesinde bilim ǵana emes, ulttyq qundylyqtardy sińirý de mańyzdy ekenin aitqan bolatyn.
«Bala oqytý isinde buǵan deiin bilimge kóbirek nazar aýdaryldy. Al urpaq tárbiesine qatysty júieli ustanym bolǵan joq. Bul salaǵa tiisti deńgeide kóńil bólinbei keldi. «Tárbiesiz berilgen bilim – adamzattyń qas jaýy». Sondyqtan bilimmen qatar, tárbiege airyqsha nazar aýdarý óte mańyzdy. Byltyr mektepterde «Birtutas tárbie» baǵdarlamasy qolǵa alyndy. Baǵdarlamany qabyldaý istiń basy ǵana. Endi jańarǵan qujatty elimizdegi barlyq memlekettik bilim oshaǵyna engizýi kerek. Ony aldaǵy ýaqytta jekemenshik mektepter de basshylyqqa alýǵa tiis», – dedi Memleket basshysy.
Al ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ joǵary oqý ornyna deiingi bilim berý fakýltetiniń aǵa oqytýshysy Aisha Begalieva «Birtutas tárbie» baǵdarlamasy barlyq bilim oshaǵyna kerek joba ekenin aitady. Onyń sózinshe, bilimmen qatar, tárbiege de airyqsha nazar aýdarý óte mańyzdy.
«Biyl balalardy zorlyq-zombylyqtan qorǵaý, ózine-ózi qol salýdyń aldyn alý týraly jospardyń merzimi de aiaqtalady. Biz áielder men balalardyń quqyǵyn qorǵaý úshin naqty sharalar qabyldadyq. Ótken jyly barlyq aimaqta balalardy Psihologiialyq qoldaý ortalyqtary ashyldy. Zańdarǵa mańyzdy ózgerister engizildi. Turmystyq zorlyq-zombylyqpen kúreske qatysty zań qabyldanǵan soń ahýal birshama jaqsardy. Biraq keibir shalǵai aýdandarda áli kúnge deiin mundai keleńsiz jaittar tyiylmai tur. Jat dini aǵymnyń jeteginde júrgen adam jaǵdaidy tipti ýshyqtyrýda. Jergilikti bilik ókilderi men qoǵam belsendileri turmystyq zorlyq-zombylyqtyń aldyn alý jumysynan shet qalyp otyrǵandai», – dedi Aisha Begalieva.
Foto: gov.kz
Mamannyń sózinshe, «Qazaqstan balalary» atty birtutas baǵdarlama qabyldaǵan jón. Ozyq oily urpaq ósirý úshin bilim men tárbie árdaiym qatar júrýi kerek.
«Ashyǵyn aitsaq, bala oqytý isinde buǵan deiin bilimge kóbirek nazar aýdaryldy. Al urpaq tárbiesine qatysty júieli ustanym bolǵan joq. Bul salaǵa tiisti deńgeide kóńil bólinbei keldi. Bilimmen qatar, tárbiege de airyqsha nazar aýdarý óte mańyzdy. Byltyr mektepterde «Birtutas tárbie» baǵdarlamasy qolǵa alyndy. Bul qujatty aldaǵy ýaqytta jekemenshik mektepter de basshylyqqa alýǵa tiis. Sebebi tárbie jumysy balalardy túgel qamtýy qajet. Sonda ǵana bul bastama jalpyulttyq aýqymǵa ie bolady», – dedi ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ joǵary oqý ornyna deiingi bilim berý fakýltetiniń aǵa oqytýshysy Aisha Begalieva.
Sonymen qatar, №169 mektep-litseiiniń qazaq tili men ádebieti pániniń muǵalimi Láilim Baiǵazievanyń da qosary bar. Mektep muǵaliminiń aitýynsha, atalǵan baǵdarlama balanyń boiyna barlyq ulttyq qundylyqtardy sińdirýge úles qosa alady.
«Birtutas tárbie» baǵdarlamasy ata-ananyń ósietin tyńdaýǵa, otbasy tatýlyǵy men berekesin qadirleýge, perzenttik paryzyn óteýge tárbieleýge; ulttyq murany qasterleýge, qazaq tilin, memlekettik rámizderdi qurmetteýge, tatýlyq, kelisim, yntymaq jáne el birligin saqtaýǵa, otanshyldyq pen memleketshildikke tárbieleýge; jaqsylyqqa, ar-ojdan, namys, jaýapkershilik, meiirim, qamqorlyq pen ádildikti ustanýǵa; quqyqtyq mádenietti qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan», – dedi Láilim Baiǵazieva.
Balamen kúndelikti jumys istep júrgen mamannyń aitýynsha, «Birtutas tárbie» baǵdarlamasynyń ereksheligi – barlyq pándi oqytýda bilimmen qatar, ulttyq tárbie berý.
«Jat qylyqtardyń aldyn alý maqsatynda da baǵdarlama ulttyq qundylyqtarǵa baǵyttalǵan. Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń aitýynsha, osy ýaqytqa deiin bilimge basymdyq berilip, tárbie máselesi júieli túrde qarastyrylmady. Al, shyn máninde, tárbiesiz bilim qaýipti. Sondyqtan memleket «Birtutas tárbie» baǵdarlamasyn engizip, mektepterde tárbie jumysyna erekshe kóńil bólýdi kózdep otyr. Bul – óte oryndy bastama. Sebebi bilimdi, biraq tárbiesiz urpaq – qoǵam úshin úlken qaýip. Sondyqtan akademiialyq bilim berýmen shektelmei, ulttyq qundylyqtardy, kisilik qasietti, patriottyq rýhty qalyptastyrý mańyzdy. Baǵdarlama barlyq mektepte durys júzege assa, el bolashaǵy jarqyn bolmaq degen oidamyn», – deidi Láilim Baiǵazieva.
Aqbota Musabekqyzy
