فوتو: rgmedia.kz
بٸرنەشە جىلدان بەرٸ 2023-2025 جىلدارعا ارنالعان «بٸرتۇتاس تەربيە» باعدارلاماسى ٸسكە اسىرىلۋدا. بۇل قۇجات جالپى ادامزاتتىق جەنە ۇلتتىق قۇندىلىقتار نەگٸزٸندە ٶسكەلەڭ ۇرپاقتى تەربيەلەۋ ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. وسىعان وراي Ult.kz تٸلشٸسٸ اتالعان باعدارلامانىڭ مەملەكەتتٸك مەكتەپتەر مەن جەكەمەنشٸك مەكتەپتەردە ەنگٸزٸلۋٸن قاراستىرىپ كٶردٸ.
جۋىردا ٶتكەن IV ۇلتتىق قۇرىلتايدا پرەزيدەنت ق.توقاەۆ بالا تەربيەسٸندە بٸلٸم عانا ەمەس, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى سٸڭٸرۋ دە ماڭىزدى ەكەنٸن ايتقان بولاتىن.
«بالا وقىتۋ ٸسٸندە بۇعان دەيٸن بٸلٸمگە كٶبٸرەك نازار اۋدارىلدى. ال ۇرپاق تەربيەسٸنە قاتىستى جٷيەلٸ ۇستانىم بولعان جوق. بۇل سالاعا تيٸستٸ دەڭگەيدە كٶڭٸل بٶلٸنبەي كەلدٸ. «تەربيەسٸز بەرٸلگەن بٸلٸم – ادامزاتتىڭ قاس جاۋى». سوندىقتان بٸلٸممەن قاتار, تەربيەگە ايرىقشا نازار اۋدارۋ ٶتە ماڭىزدى. بىلتىر مەكتەپتەردە «بٸرتۇتاس تەربيە» باعدارلاماسى قولعا الىندى. باعدارلامانى قابىلداۋ ٸستٸڭ باسى عانا. ەندٸ جاڭارعان قۇجاتتى ەلٸمٸزدەگٸ بارلىق مەملەكەتتٸك بٸلٸم وشاعىنا ەنگٸزۋٸ كەرەك. ونى الداعى ۋاقىتتا جەكەمەنشٸك مەكتەپتەر دە باسشىلىققا الۋعا تيٸس», – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
ال ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ جوعارى وقۋ ورنىنا دەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋ فاكۋلتەتٸنٸڭ اعا وقىتۋشىسى ايشا بەگاليەۆا «بٸرتۇتاس تەربيە» باعدارلاماسى بارلىق بٸلٸم وشاعىنا كەرەك جوبا ەكەنٸن ايتادى. ونىڭ سٶزٸنشە, بٸلٸممەن قاتار, تەربيەگە دە ايرىقشا نازار اۋدارۋ ٶتە ماڭىزدى.
«بيىل بالالاردى زورلىق-زومبىلىقتان قورعاۋ, ٶزٸنە-ٶزٸ قول سالۋدىڭ الدىن الۋ تۋرالى جوسپاردىڭ مەرزٸمٸ دە اياقتالادى. بٸز ەيەلدەر مەن بالالاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ ٷشٸن ناقتى شارالار قابىلدادىق. ٶتكەن جىلى بارلىق ايماقتا بالالاردى پسيحولوگييالىق قولداۋ ورتالىقتارى اشىلدى. زاڭدارعا ماڭىزدى ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلدٸ. تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقپەن كٷرەسكە قاتىستى زاڭ قابىلدانعان سوڭ احۋال بٸرشاما جاقساردى. بٸراق كەيبٸر شالعاي اۋدانداردا ەلٸ كٷنگە دەيٸن مۇنداي كەلەڭسٸز جايتتار تىيىلماي تۇر. جات دٸني اعىمنىڭ جەتەگٸندە جٷرگەن ادام جاعدايدى تٸپتٸ ۋشىقتىرۋدا. جەرگٸلٸكتٸ بيلٸك ٶكٸلدەرٸ مەن قوعام بەلسەندٸلەرٸ تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ جۇمىسىنان شەت قالىپ وتىرعانداي», – دەدٸ ايشا بەگاليەۆا.
فوتو: gov.kz
ماماننىڭ سٶزٸنشە, «قازاقستان بالالارى» اتتى بٸرتۇتاس باعدارلاما قابىلداعان جٶن. وزىق ويلى ۇرپاق ٶسٸرۋ ٷشٸن بٸلٸم مەن تەربيە ەردايىم قاتار جٷرۋٸ كەرەك.
«اشىعىن ايتساق, بالا وقىتۋ ٸسٸندە بۇعان دەيٸن بٸلٸمگە كٶبٸرەك نازار اۋدارىلدى. ال ۇرپاق تەربيەسٸنە قاتىستى جٷيەلٸ ۇستانىم بولعان جوق. بۇل سالاعا تيٸستٸ دەڭگەيدە كٶڭٸل بٶلٸنبەي كەلدٸ. بٸلٸممەن قاتار, تەربيەگە دە ايرىقشا نازار اۋدارۋ ٶتە ماڭىزدى. بىلتىر مەكتەپتەردە «بٸرتۇتاس تەربيە» باعدارلاماسى قولعا الىندى. بۇل قۇجاتتى الداعى ۋاقىتتا جەكەمەنشٸك مەكتەپتەر دە باسشىلىققا الۋعا تيٸس. سەبەبٸ تەربيە جۇمىسى بالالاردى تٷگەل قامتۋى قاجەت. سوندا عانا بۇل باستاما جالپىۇلتتىق اۋقىمعا يە بولادى», – دەدٸ ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ جوعارى وقۋ ورنىنا دەيٸنگٸ بٸلٸم بەرۋ فاكۋلتەتٸنٸڭ اعا وقىتۋشىسى ايشا بەگاليەۆا.
سونىمەن قاتار, №169 مەكتەپ-ليتسەيٸنٸڭ قازاق تٸلٸ مەن ەدەبيەتٸ پەنٸنٸڭ مۇعالٸمٸ لەيلٸم بايعازيەۆانىڭ دا قوسارى بار. مەكتەپ مۇعالٸمٸنٸڭ ايتۋىنشا, اتالعان باعدارلاما بالانىڭ بويىنا بارلىق ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى سٸڭدٸرۋگە ٷلەس قوسا الادى.
«بٸرتۇتاس تەربيە» باعدارلاماسى اتا-انانىڭ ٶسيەتٸن تىڭداۋعا, وتباسى تاتۋلىعى مەن بەرەكەسٸن قادٸرلەۋگە, پەرزەنتتٸك پارىزىن ٶتەۋگە تەربيەلەۋگە; ۇلتتىق مۇرانى قاستەرلەۋگە, قازاق تٸلٸن, مەملەكەتتٸك رەمٸزدەردٸ قۇرمەتتەۋگە, تاتۋلىق, كەلٸسٸم, ىنتىماق جەنە ەل بٸرلٸگٸن ساقتاۋعا, وتانشىلدىق پەن مەملەكەتشٸلدٸككە تەربيەلەۋگە; جاقسىلىققا, ار-وجدان, نامىس, جاۋاپكەرشٸلٸك, مەيٸرٸم, قامقورلىق پەن ەدٸلدٸكتٸ ۇستانۋعا; قۇقىقتىق مەدەنيەتتٸ قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان», – دەدٸ لەيلٸم بايعازيەۆا.
بالامەن كٷندەلٸكتٸ جۇمىس ٸستەپ جٷرگەن ماماننىڭ ايتۋىنشا, «بٸرتۇتاس تەربيە» باعدارلاماسىنىڭ ەرەكشەلٸگٸ – بارلىق پەندٸ وقىتۋدا بٸلٸممەن قاتار, ۇلتتىق تەربيە بەرۋ.
«جات قىلىقتاردىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا دا باعدارلاما ۇلتتىق قۇندىلىقتارعا باعىتتالعان. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, وسى ۋاقىتقا دەيٸن بٸلٸمگە باسىمدىق بەرٸلٸپ, تەربيە مەسەلەسٸ جٷيەلٸ تٷردە قاراستىرىلمادى. ال, شىن مەنٸندە, تەربيەسٸز بٸلٸم قاۋٸپتٸ. سوندىقتان مەملەكەت «بٸرتۇتاس تەربيە» باعدارلاماسىن ەنگٸزٸپ, مەكتەپتەردە تەربيە جۇمىسىنا ەرەكشە كٶڭٸل بٶلۋدٸ كٶزدەپ وتىر. بۇل – ٶتە ورىندى باستاما. سەبەبٸ بٸلٸمدٸ, بٸراق تەربيەسٸز ۇرپاق – قوعام ٷشٸن ٷلكەن قاۋٸپ. سوندىقتان اكادەمييالىق بٸلٸم بەرۋمەن شەكتەلمەي, ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى, كٸسٸلٸك قاسيەتتٸ, پاتريوتتىق رۋحتى قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى. باعدارلاما بارلىق مەكتەپتە دۇرىس جٷزەگە اسسا, ەل بولاشاعى جارقىن بولماق دەگەن ويدامىن», – دەيدٸ لەيلٸم بايعازيەۆا.
اقبوتا مۇسابەكقىزى
