Halyq qaharmany, general-leitenant Baqytjan Ertaiuly Ertaev Qarýly kúshterdiń 30 jyldyǵymen quttyqtap, óziniń áskeri ómiriniń estelikterimen bólisti, – dep habarlaidy «Ult aqparat».
Baqytjan Ertaev joǵary komandalyq quramnyń barlyq satysynan ótken. Ol QR QM Shtabtar bastyqtary komiteti tóraǵasynyń orynbasary, QR QK Bas shtab bastyǵynyń birinshi orynbasary, Qorǵanys ministriniń birinshi orynbasary – QR QK Bas shtabynyń bastyǵy qyzmetterinde bolǵan. Aýǵan soǵysynyń ardageri.
1952 jyly 25 shildede Jambyl oblysy, Jýaly aýdany, Keńes aýylynda týǵan. Almaty joǵary jalpy áskeri komandalyq ýchilishesin, M.V.Frýnze atyndaǵy Áskeri akademiiany, RF QK Bas shtab Áskeri akademiiasynyń 4 ailyq kýrsyn bitirgen.
QR «Halyq qaharmany» men Altyn juldyz belgisi, Otan ordeniniń iegeri jáne Qyzyl Juldyz ordeni, «Úzdik jaýyngerlik qyzmeti úshin», «Internatsionalist jaýyngerge aýǵan halqy atynan» jáne taǵy basqa medaldarmen marapattalǵan.
«Búkil Qazaqstan elin, Otanymyzdyń halqyn, sarbazdyń ata-analaryn, sarbazdardy, áskeri sapta turǵandardy bárimizdi Qarýly kúshterdiń 30 jyldyǵymen quttyqtaimyn. Bul mereke bárimizdiń merekemiz. Sebebi sarbaz elimizden, Otannan shyqqan. Biz Otannyń sarbazdarymyz. Otan qorǵaý kúshimiz. Sol sebepten bul jalpy bárimizdiń meiramymyz. Elimizge tynyshtyq, biz batyr halyqpyz, batyr halyqtyń kóterer týymyz máńgilik bolsyn, shegelegen shekaramyz máńgilik bolsyn. Keń baitaq jerimiz tutas bolyp, kóp ultty elimiz tatý bolsyn. Osy qasietti, birlikti saqtaityn, tynyshtyqty qorǵaityn sarbazdar. Sol sebepti biz Otan qorǵaý sabyndamyz. Bizdiń, bizdiń sarbazdarymyzdyń Qarýly kúshterimizdiń 30 jyldyǵy.
Tarihsyz el de bolmaidy, tarihsyz qarýly kúshter de bolmaidy. Tarihymyz bar. Biz Otanymyzben birge sapqa turdyq, Otanymyzben birge ósip-óndik. Ósip-ónip kele jatyrmyz. Mine, Otanymyzdyń 30 jyldyǵyn atap óttik. Endi Qarýly kúshterdiń 30 jyldyǵy. Árine, qiynsyz jeńis bolmaidy, qiynshylyqsyz jaqsylyq bolmaidy. Qiynshylyq boldy. Taýǵa da shyqtyq, quzǵa da tústik. Biraq mynaý bizdiń qazaq elimizdiń Otan súigishtigi, patriottyǵy, abzal babalarymyzdyń bizge aityp ketken sózderi júrekte de, qulaqta da turady. Sol sebepti qarýly kúshter tái-tái basyp, otanmen birge tike turdy. Munyń bastamasynda árine, birinshi prezidentimiz, Bas qolbasshymyz Nursultan Ábishuly boldy. Birinshi qarýly kúshteriniń tóraǵasy Saǵadat Qojahmetuly Nurmaǵambetov Keńes batyry boldy», – dep eske aldy QR «Halyq qaharmany» Baqytjan Ertaev.
Ol Komitet tóraǵasy Saǵadat Nurmaǵambetovtyń kabinetinde bolǵanyn, ekeýara áńgimelerin eske ala otyryp, Qazaqstannyń óz Qarýdy kúshteriniń qalai qurylǵany týraly da áńgimelep berdi.
«Bizdiń qarýly kúshterimiz turatyn, bolatynyna kózim jetti. Saǵadat Nurmaǵambetovpen sóileskende, ol menimen óz balasyndai, tipti qalai aqyl da surap, meniń Aýǵanstanda bolǵanymdy bárin biledi eken. Onyń bárin aityp, «Baqytjan otyr, ekeýimiz biraz áńgimeleseiik» dedi. Sonda tipti ákem qasymda otyrǵandai boldy. Meniń osy sharshaǵandai bolyp, júregim aýyrǵandai bolyp júrgen kezder artta qalyp ketti. Sol sebepten bizdiń peshenemizge jazylǵan Saǵadat Qojahmetuly talai-talai joq degenderdi boldyrdy. Buryn Keńes kezinde qarý-jaraqtyń bári qaldy, ózimiz bar, aspannan túsken jaǵdai joq, biraq ózimiz jańadan qarýly kúshter quratyndai áńgime shyǵyp jatyr. Bizdiń Tuńǵysh prezident, qolbasshy qazir Belorýssiia úlgeredi, kútemiz dedi. Sol mamyr aiy, uiqy joq. Ol kezde biz uiqy degendi múlde oilamaimyz. Ailyq pa, qai jerde turyp jatsyń, ondai múlde áńgime joq. Men Germaniiada páter taýyp alyp, turdym. Bárimiz oiymyzda ne bolady degen oi, biraq senim bar. Al endi Saǵadat Qojahmetuly ministr, Komitet bastyǵy bolǵannan keiin árine, bizdiń potentsialymyz, bolashaǵymyz bar ekenine kózimiz jetip otyrdy. Biraq bárimiz kún-túni qalai bolar eken dep kúte bastadyq. Habar keldi, al jigitter, quttyqtaimyz, Prezidentten habar keldi, biz óz Qarýly kúshterimizdi quratyn boldyq dedi. Sodan sol sózden bastalyp ketti. Al ne kerek, qandai problema bar? Eń birinshi problema kadr problemasy boldy. Kóbisi óz eline júgin jinap kete bastady. Sondai problema bolǵannan keiin Nursultan Ábishulymen sóilesip turǵanda ol kisi qandai problema baryn surady. Kóbisi óz eline jinalyp jatyr, óz eline yntalanyp jatyr dedik. Ol kisi «Joq, er bala antty bir-aq ret alady» dedi. Osy sóz búkil áskeri saptarǵa tarady. Kóp ofitserler qaityp keldi. Reseiden, Ýkrainadan kóp ofitserler biz eki ret ant almaimyz dep qaityp keldi», – dep eske aldy QR «Halyq qaharmany» Baqytjan Ertaev.
Mine, Baqytjan Ertaev ta sol antpen áli júr. Onyń aitýynsha, keshegi ant pen búgingi antyń aiyrmashylyǵy joq. Anttyń bári – Otan qorǵaý. Endi másele kadrlarǵa sapaly bilim kerek bolady. Bul máseleniń qalai sheshilgeni týraly batyrdyń ózi bylai deidi.
«Sóitip bizdiń Qazaqstanymyz tái-tái basyp, áskeri kadrlar jinala bastady. Endi oǵan bilim kerek boldy. Qaida daiyndaimyz. Sóitip meni ýaqytqa áskeri daiyndyq oqý ornyna qoidy. Men ózim sapqa, áskeri poligonǵa asyǵyp júrmin. Men saptamyn, biraq bunyń kerek ekenin bildim. Abai tóraǵa boldy, somen bastap kettik. Saǵadat Qojahmetuly «baryp bir aralap kelshi, myna Aqtóbede ushqyshtar ýchilishesin qalai ashaiyq, qalai daiyndyq, qandai oi bar degendei» dedi. Aqtóbege baryp, zvondadym. «Óziń qalai qaraisyń, men Lýgovoidy oilap edim, biraq óziń sol Aqtóbeden basta» dedi. Sóitip áskeri daiyndyǵymyz sol jerden bastaldy. Bir kúni Saǵadat Qojahmetuly «Baqytjan, seniń basyń salbyrap ketipti ǵoi, ne boldy? Men bilem, sen ásker sabyn saǵyndyń» dedi, «men poligondy saǵyndym, sarbazdardy saǵyndym, palatkany saǵyndym» dep edim, kúlip jiberdi. «Jaraidy, bir kúnnen keiin aitamyn» dedi. Bir kún uiqy joq. Barar ma ekem, sarbazdardy kórer me ekem, tankini kórer me ekem dep uiqy bolmady. Ertesine keldik. «Al qalai barasyń ba, qaida barasyń» dedi? Qai jerge jiberseńiz de baramyn, bári meniń elim dedim. «Durys, Saryózekke barasyń, ázirshe» dedi. Qýanyp kettim. Men ásker sabynda qatty maqtamaimyn, biraq sarbazdy kórsem suraimyn, onyń sheberligin qadaǵalaimyn. Áskeri adam, Otan aldynda ant alǵan adam, Otandy tilmen emes, júrekpen súiý kerek. Kiimimen maqtanbaý kerek, óziniń sheberligimen maqtaný kerek. Biz Otanǵa máńgilik paryzbyz, Otanǵa qaryzbyz, sebebi onyń perzentimiz. Biz Otan aldynda sarbazbyz. Er bolyp dúniege keldiń ba, Otan aldynda ant al, Otanǵa kirpik qaqpai jan berýge daiyn bolýymyz kerek. qazirgi bizdiń qarýly kúshterimiz myqty, men qarýly kúshtermen maqtanamyn», – dedi QR «Halyq qaharmany» Baqytjan Ertaev.
Esterińizge sala keteiik, Halyq qaharmany, general-leitenant Baqytjan Ertaiuly Ertaev Qarýly kúshterdiń 30 jyldyǵymen quttyqtap, óziniń áskeri ómiriniń estelikterimen bólisti.
Baqytjan Ertaev joǵary komandalyq quramnyń barlyq satysynan ótken. Ol QR QM Shtabtar bastyqtary komiteti tóraǵasynyń orynbasary, QR QK Bas shtab bastyǵynyń birinshi orynbasary, Qorǵanys ministriniń birinshi orynbasary – QR QK Bas shtabynyń bastyǵy qyzmetterinde bolǵan. Aýǵan soǵysynyń ardageri. 1952 jyly 25 shildede jambyl oblysy, Jýaly aýdany, Keńes aýylynda týǵan. Almaty joǵary jalpy áskeri komandalyq ýchilishesin, M.V.Frýnze atyndaǵy Áskeri akademiiany, RF QK Bas shtab Áskeri akademiiasynyń 4 ailyq kýrsyn bitirgen.
QR «Halyq qaharmany» men Altyn juldyz belgisi, Otan ordeniniń iegeri jáne Qyzyl Juldyz ordeni, «Úzdik jaýyngerlik qyzmeti úshin», «Internatsionalist jaýyngerge aýǵan halqy atynan» jáne taǵy basqa medaldarmen marapattalǵan.
