QR Premer-Ministri B.Á.Saǵyntaevqa
Qurmetti Baqytjan Ábdiruly!
Elbasy Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynan beri adami kapitaldyń damýyna basa mán berip keledi. «Tórtinshi ónerkásiptik revoliýtsiia jaǵdaiyndaǵy damýdyń jańa múmkindikteri» atty biylǵy Joldaýynda Memleket basshysy adami kapitaldy – «jańǵyrý negizi» dep atady. Munyń qorǵanys salasyna da tikelei qatysy bar.
Barlyq ozyq elderde jaýyngerlerdiń sapasyna, jeke quramnyń moraldyq-psihologiialyq jaǵdaiyna degen qamqorlyq memlekettik saiasat deńgeiine shyǵarylǵan. Óitkeni áskerilerdiń biik rýhy, Qarýly Kúshterdegi qyzmetin maqtanysh tutýy saiyp kelgende, jaýyngerlik daiarlyqty jáne eldiń qorǵanys qabiletin joǵarǵy deńgeide qamtamasyz etýge yqpal etedi. Qazirgi zamanǵy Armiiaǵa júktelgen mindetter áskeri qyzmetkerlerdi áskeri tárbieleýdi uiymdastyrýǵa, olardyń boiynda kásibi, áskeri jáne adamgershilik qasietterdi qalyptastyrý isine joǵary talaptar qoiady.
Elimizdegi áskeri tárbie júiesin jaqsartý jáne jetildirý, áskeri tártipti nyǵaitý maqsatynda 1993 jylǵy 19 qańtarda «Qazaqstan Respýblikasynyń Qarýly Kúshterinde komandirlerdiń (bastyqtardyń) tárbie jáne áleýmettik-quqyqtyq jumys jónindegi orynbasarlarynyń institýtyn qurý týraly» el Prezidentiniń N1084 Jarlyǵy qabyldandy. Onda:
«Qazaqstan Respýblikasynyń Qarýly Kúshterinde Qorǵanys ministrligi apparatynan, Respýblikalyq ulannan, Shekara jáne Ishki áskerlerinen, áskeri mekemelerden bastap rotalarǵa deiingi býyndarda komandirlerdiń (bastyqtardyń) tárbie jáne áleýmettik-quqyqtyq jumys jónindegi orynbasarlarynyń institýty engizilsin», – dep anyq jazylǵan. Osylaisha, Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda Qarýly Kúshterdegi tárbie jáne áleýmettik-quqyqtyq jumystyń (ary qarai – TÁQJ) irgeli negizi qalandy. Elbasy Jarlyǵyna sáikes, «TÁQJ boiynsha orynbasarlar institýty» Qorǵanys ministrligi ortalyq apparatynan bastap, barlyq atalǵan býyndarǵa deiin engizildi.
Alaida keiin bul sala ózgeriske ushyrap, qazirgi ýaqytta Qarýly Kúshterde atalǵan jumys Bas shtabqa júktelgen. Osynyń nátijesinde, qazirgi kezde QR QM ortalyq apparatynda TÁQJ-nyń derbes basqarý organy joq; tárbie jáne áleýmettik-quqyqtyq jumystardy uiymdastyrýmen, jeke quramnyń moraldyq-psihologiialyq ahýalyn jáne áskeri tártibin nyǵaitýmen QR QK Bas shtabynyń Tárbie jáne ideologiialyq jumystar Departamenti ainalysady. Al bul TÁQJ organdary mártebesine jaýap bermeidi. Sonymen birge Memleket basshysynyń 1993 jylǵy 19 qańtardaǵy Jarlyǵynyń erejeleri tolyqqandy oryndalmai otyr.
Biz qosylatyn damyǵan elderde bul iske qorǵanys vedomstvosy basshysy orynbasarynyń biriniń jaýapkershiligi naqty belgilengen. Bul elderdiń armiialarynda TÁQJ júiesi qarýly kúshteriniń barlyq qurylymdarynda tiisti apparatynyń, qatań baǵynysty ári keń taralǵan ártúrli qyzmetteriniń jumys jasaýymen; bul organdar quzyrynda joǵary bilikti kadrlyq quramnyń, qýatty materialdyq jáne qarjylyq bazanyń bolýymen; ádistemelik qamtamasyz etilýimen; sheshilýge tiis mindetterge keshendi kelýimen erekshelenedi.
Osyǵan bailanysty birinshiden, TÁQJ deńgeiin kóterip, Qorǵanys ministriniń tárbie jáne áleýmettik-quqyqtyq jumys jónindegi orynbasary laýazymyn qaita qalpyna keltirýdi usynamyn.
Ekinshiden, Qazaqstanda qorǵanys salasyndaǵy memlekettik saiasatty, Qarýly Kúshterdi əskeri-saiasi jəne əskeri-ekonomikalyq basqarýdy júzege asyrý Qorǵanys ministrliginiń quzyrynda. Demek, Qarýly Kúshterde, basqa da áskerler men áskeri qurylymdarda TÁQJ uiymdastyrýda birińǵai tásildemeniń negizin qalaýshy da Qorǵanys ministrligi bolýǵa tiis. Alaida Ministrliktiń atalǵan basshylyq róliniń joqtyǵy nátijesinde TÁQJ uiymdastyrýdyń birińǵai júiesi de joq bolyp otyr. Al áskeri vedomstvolardyń (UQK Shekara qyzmeti, Ulttyq ulan, Memlekettik kúzet qyzmeti) áskeri basqarý organdary ózderi basqaratyn áskeri qyzmetkerlerdi tárbieleý salasyndaǵy kózqarastar men nusqamalar júieleriniń tujyrymdamasyn árqaisysy óz betinshe anyqtaýǵa májbúr.
Joǵaryda aitylǵandy eskere otyryp, tárbie jáne ideologiialyq jumystardy uiymdastyrýdaǵy TÁQJ organdarynyń qyzmetterin birigeilendirý jáne birizdi etý maqsatynda, Qarýly Kúshter, basqa da áskerler men áskeri qurylymdarda tárbie jáne áleýmettik-quqyqtyq jumystardy uiymdastyrý Tujyrymdamasy túrindegi basshylyq qujatty ázirleýdi jáne ádistemelik negizin daiyndaýdy Qorǵanys ministrligi júzege asyrǵany abzal.
Úshinshiden, Qarýly Kúshterdegi tárbie jáne áleýmettik-quqyqtyq jumys baǵyttary qaita qaralyp, Elbasy jariialaǵan rýhani jáne tehnologiialyq jańǵyrý mindetterimen jáne talaptarymen ushtastyrylýǵa tiis. Osy maqsatta arnaiy baǵdarlamalar ázirlenip, praktikalyq turǵyda júzege asyrylǵany jón. Sonda qazirgi zamanda elimizdiń aldyna qoiylyp otyrǵan maqsattarǵa orai áskeri qyzmetkerlerdiń barlyq sanattarynan talap etiletin qasietterdiń qalyptastyrylýyna jáne nyǵaiýyna qol jetkizemiz.
Tórtinshiden, Qorǵanys ministrligi Qazaqstan Respýblikasyn qorǵaý jáne qaýipsizdigin qamtamasyz etý salasyndaǵy memlekettik saiasatty júrgizýde Qarýly Kúshter, basqa da áskerler men áskeri qurylymdardyń tárbieleý organdarynyń jumystaryn úilestirýge jáne ózara is-qimylyn uiymdastyrýǵa tiis.
Alaida Qorǵanys ministrliginiń tárbie jáne ideologiialyq jumystar Departamenti óskeleń urpaqqa patriottyq tárbie berý jumystaryn qajetti deńgeide júrgizip otyrǵan joq, bul jumystar búginde «Jas sarbaz» áskeri-patriottyq synyptaryn qurýmen, sondai-aq jylyna 1 ret «Aibyn» konkýrsyn ótkizýmen jáne jastardy áskeri-patriottyq tárbieleý salasynda yntymaqtastyq pen ózara is-qimyl týraly Memorandýmǵa qol qoiýmen ǵana shektelip otyr.
Ekshn stilindegi otandyq tolyq metrajdy kórkem filmder, QR QK, basqa da áskerler men áskeri qurylymdary týraly oqý, derekti, ǵylymi-tanymdyq, aǵartý filmderdi jasap shyǵarý boiynsha belsendi áreketter joq, bólingen biýdjettik qarajattar jastardy qyzyqtyra almaityn armiialyq serialdar túsirýge jumsalady.
Sol sebepti jurtshylyq, ásirese, jastar arasynda áskeri qyzmettiń bedelin kóterý, qoǵamdyq sanada Otan qorǵaýshynyń oń beinesin somdaý úshin aqparattyq qamtamasyz etý isiniń naqty túzilgen júiesi bolýǵa tiis. Bul rette Qazaqstanda jeke áskeri telearna qurý máselesin qarastyrýdy suraimyn.
Anyqtama retinde: máselen, AQSh-ty aitpaǵanda, Frantsiia Qarýly Kúshteriniń Aqparat jáne qoǵamdyq qatynastar qyzmeti óz betinshe nemese azamattyq uiymdarmen birge jyl saiyn shamamen 30 film, 70 beineklip, tele jáne foto reportajdar, aqparattyq jáne rýh kóterýshi materialdary bar 12 myń diski shyǵarady.
Besinshiden, Elbasy jariialaǵan «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasyndaǵy bastamany úlgi ete otyryp, táýelsiz Qazaqstannyń Otan qorǵaýshylarynyń qaharmandyǵy men jetistikterin kórsetip, qoǵam arasynda nasihattaityn «Áskerdegi 100 jańa esim» jobasyn ótkizýdi usynamyn.
Qurmetti Baqytjan Ábdiruly, Sizden joǵaryda aitylǵan máselelerdi qarastyrýyńyzdy jáne qaraý nátijeleri týraly zańmen belgilengen merzimde habarlaýyńyzdy suraimyn.
Qurmetpen,
«Nur Otan» partiiasy
Fraktsiiasynyń depýtaty
Baqytbek Smaǵul
.jpg)