Azat Perýashev Prezidenttiń Joldaýyna dáieksóz keltire otyryp, sheneýnikterdiń bergen túsindirmelerin «syltaý» dep atady jáne órt sóndirýshilerdiń erlikterin búrkemelegen biýrokrattardyń jaýapkershiligi máselesin kóterdi.
Elimizdegi órt qaýipsizdiginiń jaǵdaiy boiynsha ótken «úkimettik saǵatta» Azat Perýashev sheneýnikterdiń óz mindetterin oryndaýǵa «kedergi» keltiretin zańdar jóninde bergen túsindirmelerin «synyqqa syltaý» dep atady.
«Óte mańyzdy ári ózekti talqylaý bolyp ótti. Degenmen, keshegi «ArselorMittalda» shyqqan órt jóninde, 50 adamnyń ómirin jalmaǵan Aqtóbedegi órtengen avtobýsqa qatysty jýyrda aiaqtalǵan sot máseleleri aitylmai, tasada qaldy.
Búgingi áńgimede neniń kóńilimnen shyqpaǵandyǵyn aitqym keledi. Biz taǵy da atqarýshy organdardyń tarapynan ózderin aqtaǵan «syltaýlaryna» kýá bolyp otyrmyz. Taiaýda ǵana Ulttyq ekonomika ministrligi Qaýipsizdik Keńesinde Prezidentke tariftik jaǵdai boiynsha baiandap, esep berdi. Onda da zańdardy jeleýretip, olar tártip júrgizýge kedergi keltirip otyr, amal neshik degen syńai tanytqan edi...
Keshirińiz, alaida osy zań jobalaryn kim engizedi? Kimder ázirleidi? Sizder, ózderińiz emes pe edińizder, qurmetti ministrlikter, Úkimettiń atynan engizip, sol usynystarǵa ózderińiz kelisimderińizdi berip, depýtattardyń aldyna keldińizder. Áriden soń, so kezde depýtattar tarifter men órt qaýipsizdigi jaǵdaiyna qatysty birtutas pozitsiialaryńyzǵa qarsylyq bildirip, pikir talastyrǵan bolatyn», - dep atap ótti Perýashev.
Máselen, «Azamattyq qorǵaý týraly» zań jobasyn talqylaý barysynda depýtattardan 1,5 myńnan astam túzetýler kelip tústi, onyń 713-i qabyldandy. Alaida 800-den astam órt qaýipsizdigin kúsheitýge qatysty túzetýlerdi Úkimet qabyldamai tastady.
«Sondyqtan da mundai syltaýlardy biz qabyldaýǵa tiis emespiz, - dep túiindedi ol, - oryn alǵan jaǵdailar úshin IIM-niń Tótenshe jaǵdailar jónindegi komiteti egjei-tegjeili jaýap berýge mindetti».
Osy oraida, «Aq jol» jetekshisi 2016 jyldyń qyrkúieginde Ishki ister ministrligine qaýip-qateri joǵary obektilerdiń órt qaýipsizdiginiń qanaǵattanarlyqsyz jaǵdaiy jóninde hat joldaǵanyn eske saldy.
Ministrdiń 24 qazanda bergen jaýabynda mundai jaǵdai zańnamalyq retteýde qalyptasqan ahýalǵa bailanysty týyndady delingen. Arada 2 jyl ótse de, qaitadan bul máseleni dál sol sebeptermen túsindirip otyr. Olai bolsa, osy eki jyldyń ishinde tiisti ózgertýlerdi ázirlep, engizýge bolmas pa edi», - dep depýtat baiandamashylardyń aiybyn betine basty.
Azat Perýashev atalmysh saladaǵy qaýip-qaterlerdi basqarýdaǵy amal-tásilderdi qaita qaraý qajet dep sanaidy: «Nelikten 140 myńnan astam nysandardyń búginde tek 20%-ǵa jýyǵy ǵana memlekettik baqylaýda, al qalǵan 110 myń ǵimaratqa sonda eshkim jaýapty emes pe? Kemerovadaǵy oqiǵadan keiin, saýda ortalyqtaryn teksere bastady, jaraidy delik. Biraq kópshiliktiń jappai júretin jeri sol jer ǵana ma? Dál qazir áriptesterim záýlim ǵimarattardaǵy esten tandyrarlyq jaǵdailardy aityp, bilim berý jáne aýrýhana mekemelerindegi qaýipsizdik máselelerin tilge tiek etti...
Múmkin, táýekelderdi basqarý júiesiniń ózin qaita qaraý kerek shyǵar: órt qaýipsizdigi joǵary deńgeidegi obektilerge biik ǵimarattar men mektepterdi qosa alǵanda qandai nysandar jatqyzylýy tiis».
Fraktsiia jetekshisi órt sóndirýshilerdiń qyzmetine jeke toqtaldy: «Biz adam ómirin qutqaratyn órt sóndirýshilerdiń erligi men qaharmandylyǵyna esh kúmánimiz joq - olarǵa basymyzdy iip, tek alǵysymyzdy bildiremiz. Men áriptesterimniń olardyń áleýmettik paketin keńeitý, jalaqysyn kóterý týraly aitqan sózderin tolyǵymen quptaimyn.
Áitse de, ekinshi jaǵynan men olardyń ar jaǵynda jasyryn turǵan adamdardyń da jaýapkershiligi máselesin kótergim keledi. Óitkeni, sheneýnikterdiń deńgeiinde biz kóbinese qaǵazbastylyq pen jaýapsyzdyqty kóremiz. Esepte úsh jylda 1400 adam qaitys boldy dep kórsetilgen. Jańa ǵana bizge jobalaýshylar men qurylysshylardyń jaýapqa tartylǵanyn aityp otyr.
Al, atalǵan obektilerdegi tiisti baqylaý men órt qaýipsizdiginiń deńgeiin qamtamasyz ete almaǵan laýazymdy tulǵalardan kimder jaýapqa tartyldy? Naqty statistikany keltirińiz, sol nysandardy qadaǵalap, teksergen be, nusqamalar jazylyp berilgen be, ia bolmasa kinárat-kemshilikterdi joiýǵa árekettengen be? Sonda órt sóndirý qyzmetindegi sheneýnikteriniń jaýapkershiligi qaida qaldy?».
Týyndaýy yqtimal kelispeýshilikterdiń aldyn alyp, Azat Perýashev: «Biz bizneske únemi kómektesemiz, biraq adam, onyń quqyǵy men densaýlyǵy bárinen mańyzdy. Jalpy, biznes tek qana jeke paidasyn oilamai, memleketpen birlese otyryp, bizdiń azamattarymyzdyń qaýipsizdigi men jailylyǵyn qamtamasyz etýi tiis» dep, Prezidenttiń Joldaýynan dáieksóz keltirip ótti.
