Osy "urý" máselesi ortaǵa shyqqaly áielder qaýymynda alańdaýshylyq paida bola bastady. Dindárlar bolsa urýdy joqqa shyǵara almai álek. Bilgen jón. Búgingi evropaǵa tán dep otyrǵan áielder teńdigin islam dini alyp keldi.
Islamnyń áiel mártebesin asqaqtatqany sonsha, jánnatty ana aiaǵynyń astyna túsirdi. Al islamǵa deiin arabtar qyzdaryn tiridei kórge tyqsa, biz ardaq tutatyn evropa biligi áielderdi qanshama jyldar boiy taýar retinde saýdaǵa shyǵardy. 8 naýryzdy ardaq tutatyn KSRO-nyń ózi áielderdi aýyr jumysqa jekti.
Al urýǵa kelsek, birde tósek tartyp jatqan Áiúp paiǵambar áieline qatty renjip: "Osydan saýyǵyp shyqsam júz dúre soǵamyn" dep, ózine ashýmen sert berip qalady. Keiin ashýy qaitqan soń ýádesinen qalai shyǵýdyń esebin tappai qipaqtaǵanda Alla tarapynan: "Bir býda shimen bir salyp qalsań, ýádeńnen shyǵasyń" degen ýaxi keledi. Bir býda shidiń áiel janyna bata qoimaityny belgili. Budan urýdyń áleýmettik emes, shariǵi másele ekendigi málim bolady. Al shariǵat dinniń qorǵany. Sonda "urý" áielge jasalar qaiyr ekendigi aiqyndalady. Máselen ota jasaý janǵa batqanymen túbi qaiyrly ǵoi. Bul máseleni de solai túsingen jón. Bolmasa áielin sabap eshkim de ushpaqqa shyǵa almaidy.
Bárinen buryn ony dinimiz de, paiǵambarymyz da qosh kórmeidi. Sondyqtan ákesin sabaǵan, jai sabap qana qoimai, arbaǵa bailap qoiyp sabaǵan áýmeserdiń ózi áieline kelgende: "Ton ki, ton ki" degen eken. Demek ton syrtynan "uryp" erkektik minez tanytyp shaipaý áielin jónge salǵan qai jan da shariǵi amaldy oryndaǵan bolyp tabylady.
Jalpy bizdiń ata-babalarymyz "dindi qiyndatpańdar" deitin ýaǵyzdy ádemi ustana bilgen. Soǵan orai tonǵa oranyp "taiaq jegen" shaipaý minezdi áielder de bul shariǵi amaldan keiin ózderin qursaǵan jyn-shaitannan arylyp, jibektei esilip shyǵa kelgen. Baiybyna barsaq, "urý" astarynda osyndai mán jatyr.
Qudiiar Biláldiń feisbýktaǵy jazbasynan
