Taliban radikaldy qozǵalysy 23 mamyrda Oraza ait merekesin toilaý úshin atysty úsh kúnge toqtatatynyn málimdedi. Izinshe Aýǵanstan prezidenti Ashraf Ǵani de qaýipsizdik kúshterine tynyshtyq rejimin saqtaýǵa buiryq berdi.
Talibannyń resmi ókili Zabihýlla Mýdjahad Twitter jelisinde qozǵalys basshylyǵynyń qaramaǵyndaǵylarǵa “qarsylastarǵa shabýyl jasamaý” týraly buiryq bergenin jazdy.
Atysty toqtatý rejimi 24 mamyrda kúshine enedi. Ashraf Ǵani Twitter jelisinde habarlamany jyly qarsy aldy.
“Bas qolbasshy retinde Aýǵanstannyń qaýipsizdik kúshterine úsh kúnge sozylatyn tynyshtyq rejimin saqtaý týraly jáne tek shabýyldan qorǵaný týraly nusqaýlyq berdim” dep jazdy.
AQSh-tyń Aýǵanstandaǵy arnaiy ýákili Zalmai Halilzad Twitter-de osy múmkindikti paidalanyp, AQSh-Taliban arasynda turalap qalǵan beibit kelissózdi jyldamdatý qajettigin aitty.
“Budan da basqa oń qadamdar jasalýy tiis: AQSh-Taliban kelisiminde aiqyn kórsetilgendei qalǵan tutqyndardy bosatý, iri shabýylǵa barmaý, Aýǵanstannyń óz ishinde kelissózdi bastaý kúnin belgileý” dep jazdy Halizad.
Aqpan aiynyń sońynda AQSh-pen jasasqan beibit kelisimge qaramastan tálip sodyrlar shabýyl jasaýdy qoiǵan joq.
Buǵan deiin bul kelisim júzege assa, Aýǵanstannan shetel áskeri áketilýi múmkin, elde 18 jylǵa sozylǵan qaqtyǵysqa núkte qoiylýy múmkin ekeni aitylǵan bolatyn. Beibit kelissóz qarsańynda taraptar arasynda senim qalyptastyrý maqsatynda aýǵan úkimeti men Taliban tutqyndardy bosatý boiynsha kelissóz júrgizgen. Oǵan sáikes, aýǵan úkimeti Talibannyń shamamen bes myń múshesin bosatatynyn aitqan. Al Taliban aýǵan úkimetiniń shamamen myń sarbazy men azamatyn bosatýǵa ýáde bergen. Aýǵan úkimeti buǵan deiin osy kelisim aiasynda Talibannyń júzdegen múshesin bosatqan.
Aýǵanstanda AQSh-tyń 12 myńnan astam sarbazy bar. Vashington jyl saiyn ondaǵy áskerge 4 mlrd dollar qarjy bóledi.
Taliban aýǵan territoriiasynyń shamamen jartysyn baqylaýda ustaidy. Asia Foundation uiymynyń 2019 jyly júrgizgen zertteýine sáikes, aýǵan halqynyń 85 paiyzdan astamy Talibandy qoldamaidy.
Sáýir aiynda Taliban Ramazan aiy kezinde atysty toqtatý týraly aýǵan úkimetiniń usynysyn qabyldamaǵan.
Aýǵanstannyń barlaý qyzmetiniń resmi ókili Javid Faisaldyń aitýynsha, Ramazan aiy kezinde Taliban shabýylynan keminde 146 beibit turǵyn qaza bolǵan, 430 adam jaralanǵan.