Foto: Instagram.com
Qazaq halqynyń rýhani tarihynda ónerdiń, sonyń ishinde teatrdyń alar orny airyqsha. Teatr – ulttyń jany men sanasyn sóiletetin, zamanynyń ainasyn kórsetetin ómir mektebi. Osyndai uly missiiany arqalaǵan qazaqtyń tuńǵysh kásibi sahnasy – M. Áýezov atyndaǵy Qazaq ulttyq drama teatry biyl óziniń 100-maýsymynyń shymyldyǵyn túrgeli otyr.
1926 jyldyń 13 qańtarynda Qyzylorda qalasynda alǵash ret shymyldyq kótergen bul teatr qazaqtyń kásibi óneriniń bastaý bulaǵyna ainaldy. Sol alǵashqy kúnnen bastap Q. Kemeńgerulynyń «Altyn saqinasy» men M. Áýezovtiń «Eńlik – Kebegi» sahnalanyp, ulttyq sahna óneriniń jańa dáýiri bastaldy. Qara shańyraqtyń irgesin S. Qojamqulov, Q. Qýanyshbaev, E. Ómirzaqov, Sh. Aimanov, H. Bókeeva sekildi alyptar kóterip, qazaq teatrynyń tarihyn altyn árippen jazdy.
Teatr tarihy – el tarihynyń kórkem shejiresi. Bir ǵasyr boiy bul sahnada halyqtyń qýanyshy men qaiǵysy, ulttyń úni men úmiti, zamannyń tynysy beinelenip keledi. Ár onjyldyq saiyn teatr jańa baǵyt, jańa kórkemdik beleske kóterildi.
Ázirbaijan Mámbetovtiń rejissýra mektebi ulttyq sahnany álemdik deńgeige shyǵarsa, Esmuhan Obaev, Asanáli Áshimov, Tuńǵyshbai Jamanqulov syndy tulǵalar akterlik jáne rejisserlik ónerdiń jańa belesterin ashty.
Táýelsizdik jyldary Áýezov teatry ulttyq sana men rýhty jańǵyrtýdyń rýhani ortalyǵyna ainaldy. Munda qazaq jáne álem dramatýrgiiasynyń úzdik týyndylary qoiylyp, jas býyn óner ieleri tárbielendi. 2020 jyly teatrǵa «Ulttyq» mártebeniń berilýi — onyń el mádenietindegi tarihi missiiasyn aiqyndaǵan úlken mártebe ári jaýapkershilik boldy.
Búginde teatr — ulttyq jáne zamanaýi kórkemdik úrdisterdiń toǵysqan, shyǵarmashylyq izdenis pen jańa formalarǵa umtylǵan óner ordasy. Teatr repertýarynda M. Áýezovtiń, Ǵ. Músirepovtiń, Sh. Aitmatovtyń, L. Tolstoidyń, A. Chehovtyń, B. Brehtiń týyndylary qatar ómir súrip, dástúr men jańashyldyqtyń úilesimin kórsetedi.
Biylǵy 100-maýsymnyń ashylýy – qazaq teatr óneriniń mereili belesi ǵana emes, tutas ult mádenietiniń tarihyndaǵy erekshe rýhani oqiǵa. Osy aitýly dataǵa orai teatr ujymy «Ǵasyrǵa basqan qadam» atty teatrlandyrylǵan merekelik kesh ótkizbek.
Bul kesh – ǵasyrlyq joldy kórkem tilmen shejireleitin, sahna men ýaqyt úndestigin pash etetin erekshe qoiylymdyq formattaǵy mádeni shara. Keshke teatr ardagerleri, mádeniet pen óner qairatkerleri, kórermen qaýym jáne jas býyn ónerpazdar qatysady. Bul — ult óneriniń bir ǵasyrlyq tarihyna taǵzym ete otyryp, jańa ǵasyrdyń tabaldyryǵyn rýh pen jańashyldyqpen attaityn sát bolmaq.
M. Áýezov teatrynyń bir ǵasyrlyq tarihy – ult rýhynyń, halyqtyń taǵdyrly jolynyń kórinisi. Ár qoiylym, ár sahnalyq obraz – ulttyq minezdiń, dáýirdiń, adam janynyń ainasy.
Qazirgi tańda teatr ujymy óz missiiasyn aiqyn ustanyp, ulttyq qundylyqtardy nasihattaý, rýhani mádenietti baiytý, álemdik sahnada qazaq ónerin tanytý baǵytynda tabandy eńbek etip keledi.
Búgingi jas rejisserler men akterler osy dástúrdi jańa zaman talǵamymen jalǵastyryp, qazaq teatrynyń jańa ǵasyrdaǵy kelbetin qalyptastyrýda. «Ǵasyrǵa basqan qadam» — sol úzilmegen dástúrdiń, jalǵasqan rýhtyń aiǵaǵy.
«Ǵasyrǵa basqan qadam» teatrlandyrylǵan saltanatty merekelik keshi Respýblika saraiynda 17 qarasha, saǵat 19:00-de ótedi. Áýezov teatry ujymy óner men rýhtyń saltanatyn birge sezinýge barsha kórermendi shaqyrady.
