Memleket basshysy – Qarýly kúshter Joǵarǵy Bas qolbasshynyń tapsyrmalaryna sáikes, Qazaqstannyń Qarýly kúshterinde áskerlerdiń qysqy oqý kezeńin baqylaý tekserisi jańa formatta ótý ústinde. Áýe qorǵanysy kúshteri bólimderinde bul jumys qalai júrip jatyr, ereksheligi nede? Osy týraly Qarýly kúshter Áýe qorǵanysy kúshteri Bas shtaby Jedel bas basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, Jedel taktikalyq qolbasshylyq basqarmasynyń basshysy, polkovnik Meirambek Erkeǵaliev aityp berdi, – dep habarlaidy «Ult aqparat».
Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń tapsyrmasy boiynsha, osy jyldyń sáýir aiynyń basynda Áýe qorǵanys kúshteri men áskeri bólimderi men bólimshelerinde qysqy oqý kezeńi úshin baqylaý tekserisi bastaldy. Meirambek Erkeǵalievtiń aitýynsha, tekserýdiń aiyryqsha ereksheligi jeke quramnyń oqý poligondaryna, áýe aimaqtarǵa jáne pozitsiialarǵa praktikalyq júzinde shyǵa otyryp, oqý jaýyngerlik mindetterdi oryndaý kezinde alǵan sheberlikteri men bilimderin qoldaný bolyp tabylady. Onda jeke qurammen urysqa jaqyndatylǵan jaǵdaida shaiqasty uiymdastyrý men júrgizýdiń ártúrli máseleleri pysyqtalady.
«Áýe qorǵanysy kúshteriniń bólimderi men bólimshelerinde jaýyngerlik daiarlyqtyń qarqyndylyǵy jyl saiyn artyp keledi. Mysaly, Áskeri áýe kúshterinde aǵymdaǵy oqý jylynyń birinshi jarty jyldyǵynda ushýlar 4500-den astam ýaqyt qurady. Bul ótken jyldyń sáikes kezeńiniń kórsetkishterinen 10%-ǵa joǵary. Áýe shabýylyna qarsy qorǵanys áskerlerinde, sondai-aq, zeinettik zymyran jáne radiotehnikalyq bólimsheler esep toptarynyń jaýyngerlik daiarlyq sharalarynyń ulǵaiýy baiqalady. Dalalyq jattyǵýlar zeinettik zymyran bólimsheleriniń manevrleri edáýir ósti. Al arnaiy tehnikadaǵy mehanik júrgizýshilerdiń jalpy kólik júrgizý saǵaty 3 myń shaqyrymǵa jetti. Sondai-aq aviatsiialyq bazalardaǵy oqý-jattyǵý ushýlary daiyndyq kezeńinde de toqtamaitynyn, iaǵni ushý jattyǵýlaryn kúndiz jáne túnde, qarapaiym jáne kúrdeli óteý jaǵdaida jyl boiy oryndaitynyn atap ótken jón. Is júzinde Áýe qorǵanys kúshteriniń barlyq áskeri bólimderi men bólimsheleri Qazaqstan Respýblikasynyń Áýe keńistigin kúzetý jónindegi turaqty jaýyngerlik kezekshilikti atqarady. El basshylyǵynyń qoldaýynyń arqasynda Áýe qorǵanys kúshteri jyl saiyn jańa ushý apparattaryn, zeinettik zymyran keshenderin jáne radiolokatsiialyq stantsiialaryn qarýlandyrýǵa qabyldaidy. Bul sońyna kelgende, jaýyngerlik múmkindikterdiń artýyna jáne áskerlerdiń jaýyngerlik daiarlyǵynyń qarqyndylyǵynyń artýyna yqpal etedi», – dedi Qarýly kúshter Áýe qorǵanysy kúshteri Bas shtaby Jedel bas basqarmasy bastyǵynyń orynbasary, Jedel taktikalyq qolbasshylyq basqarmasynyń basshysy, polkovnik Meirambek Erkeǵaliev.
Sondai-aq, el ishinde «Batyl toitarys-2022» keshendi vedomstvolyq strategiialyq komandalyq shtabtyq oqý-jattyǵý ótip jatqany belgili. Bul jattyǵýda Áýe qorǵanys kúshteri áskeri bólimderi men bólimsheleriniń róli týraly da sóz boldy. Polkovniktiń aitýynsha, Áýe qorǵanys kúshteri oqý-jattyǵý barysynda áskerler men júkterdi tasymaldaýdy, jeke quramdy desanttaýdy, sondai-aq shartty qarsylastyń áýe jáne jer ústi shabýyl jasaý quraldarynan áskeri tehnikasy bar kalonnalardy búrkemeleýdi júzege asyrady.
«Máselen, Almaty jáne Shymkent aviatsiialyq bazasynyń áskeri aviatsiiasynyń ushaqtary túnde áskeri tehnika men jeke quramnyń kalonnalaryn áýeden búrkeleý boiynsha ushýdy oryndady. Áskeri kóliktiń aviatsiiasy eldiń ortalyq óńirlerinen Mańǵystaý oblysyna áskeri qyzmetshilerdi qary-jaraqpen ótimdiligi joǵary arnaiy tehnikany kóshirýdi júzege asyrdy. Jeke quram oqý-jattyǵý ótkizilgen aimaǵyna belgilengen merzimde jetkizildi. Bul rette áskeri kóliktik aviatsiiasynyń ushaqtar minimaldy túrde qajetti arnaiy aviatsiialyq jáne radiotehnikalyq stantsiialarmen jabdyqtalǵan tas jolynyń áýe-aimaq ýchaskesine qondyryldy. Oqý-jattyǵýdyń jospary boiynsha, aviatsiia barlaý-izdestirý is-sharalaryn júrgizýge jáne de arnaiy bólimshelerge áýeden oq atyp, qoldaý kórsetýge tartylyp otyr. Áýe shabýylyna qarsy qorǵanys áskerleriniń jaýyngerlik toptary bolsa, oqý-jattyǵý bastalǵannan beri qyzmettiń kúsheitilgen rejimine kóshirildi. Qazaqstan Respýblikasynyń Áýe keńistigin úzdiksiz baqylaýdy jáne barlaýdy júzege asyryp otyr», – deidi ol.
Túrkistan oblysynda «Óńirlik qaýipsizdik-2022» kompiýterlik-shtabtyq oqý-jattyǵý ótýde. Táýelsiz memleketter dostastyǵyna qatysýshy memleketterdiń áýe shabýylyna birlesken júiesiniń 2022 jylǵa arnalǵan birlesken is-sharalaryn ótkizý josparyna sáikes, sáýir aiynyń 6-13-i aralyǵynda Áýe qorǵanys kúshteri bas qolbasshysynyń basshylyǵymen óńirlik qaýypsizdik-kompiýterlik komandalyq-shtabtyq oqý-jattyǵý ótkizilýde.
«Keibir keńistiktegi áskeri manevrler eki kezeńde ótedi. Olardyń barysynda Ortalyq Aziia óńiri men Qazaqstanda áýe shabýylyna qarsy qorǵanys áskerlerin daiarlaý jáne qoldaný máseleleri oryndalatyn bolady. Áýedegi shartty qarsylasqa qarys is-qimyl boiynsha oqý-jaýyngerlik mindetterdi jalpy jergilikti aqparattyq jelige qosylǵan avtomattandyrylǵan jumys oryndarynda áýe shabýylyna qarsy qorǵanys mamandary oryndaityn bolady. Kompiýterlik komandalyq-shtabtyq oqý-jattyǵýlar kóptegen elderdiń áskeri qyzmetshileriniń jaýyngerlik daiarlyǵyn jetildirýdiń perspektivti bir baǵyty bolyp sanalady. Bul ádis qysqa merzimde jaǵdaiyń ártúrli nusqalaryn modeldeýge jáne áýe shabýylyna qarsy qorǵanys áskerleriniń kúshteri men quraldaryn qoldanýǵa múmkindik beredi. Ujymdyq qaýipsizdik óńirlerinde beibitshilik pen turaqtylyqty saqtaý ózekti mindet bolyp tabylady. Osyǵan bailanysty atalǵan oqý-jattyǵýdy ótkizý qoldanystaǵy kelisimder sheńberinde qurylǵan áskerlerdiń ujymdyq toptaryn daiarlaýdy jetildirýge sondai-aq Táýelsiz memleketter dostastyǵy áýe shabýylyna qarsy qorǵanysynyń birikken júiesi sheńberinde ózara tyǵyz is-qimyldy uiymdastyrǵa kúsh-jigerdi arttyrýǵa múmkindik beredi», – deidi Meirambek Erkeǵaliev.
Qolda bar aqparatqa súiensek, áýe shabýylyna qarsy qorǵanys máseleleri jónindegi úilestirý komitetiniń otyrysy ótýi tiis. Belgili bolǵandai, 2022 jylǵy 12 sáýirde Shymkent qalasynda Táýelsiz memleketter dostastyǵyna qatysýshy memleketterdiń Qorǵanys ministrligi keńesi janyndaǵy áýe shabýylyna qarsy qorǵanys máseleleri jónindegi úilestirý komitetiniń otyrysy ótedi. Úilestirý komitetiniń jumysyna Armeniia, Belorýs, Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Resei, Tájikstan jáne Ózbekstan Respýblikasy Qorǵanys ministrlikteriniń delegatsiialary, sondai-aq TMD atqarýshy komitetiniń jedel qorǵanys ministrleri keńesi hatshylyǵynyń ókilderi, qorǵanys ónerkásip kesheni men áýe shabýylyna qarsy qorǵanys máselelerin zertteý jáne áskeri kadrlardy daiarlaý salasyndaǵy uiymdardyń ókilderi qatysady.
«Otyrystyń kún tártibine sáikes, áýe shabýylyna qarsy qorǵanystyń birikken júiesin jetildirý jáne kóp jaqty áskeri yntymaqtastyqty nyǵaitý máseleleri qaralatyn bolady. Otyrys barysynda úilestirý komiteti men onyń jumys organdarynyń 2021 jylǵy qyzmetiniń qorytyndylary shyǵarylady. Aldaǵy kezeńge arnalǵan mindetter aiqyndalady. Jáne de 2022 jylǵy TMD áýe shabýylyna qarsy qorǵanysynyń birikken júiesiniń quramyna bólingen áskerlerdiń jedel jáne jaýyngerlik daiarlyǵynyń birlesken is-sharalaryn ótkizý máseleleri qaralady. Qorytyndylai kele, baqylaý-tekserýiniń jańa formaty oqý-jattyǵý barysynda ótkizilýi áskerlerdiń daiarlyq deńgeiin neǵurlym tolyq baǵalaýǵa múmkindik beretinin atap ótkim keledi. Al Táýelsiz memleketter dostastyǵyna áýe shabýylyna qarsy qorǵanystyń birlesken júiesi sheńberindegi birlesken is-sharalar ulttyq jáne birlesken ulttyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý múddesinde elderimiz arasyndaǵy áskeri saladaǵy ózara is-qimyldy nyǵaitýǵa úlken múmkindik beredi», – deidi polkovnik Meirambek Erkeǵaliev.
