
Pavlodarda Qazaqstanda atom elektr stantsiiasyn (AES) salý máseleleri talqylandy. Kezdesýge oblystyq jáne qalalyq máslihattardyń depýtattary, jergilikti atqarýshy organdar men qoǵamdyq keńesterdiń, ekologiialyq uiymdardyń ókilderi, energetika salasyndaǵy jetekshi sarapshylar, ǵalymdar men qalanyń belsendi turǵyndary qatysty.
Talqylaýǵa qatysý úshin Energetika ministrliginiń, «Qazaqstandyq atom elektr stantsiialary» JShS, Ulttyq iadrolyq ortalyq jáne iadrolyq fizika institýtynyń ókilderi shaqyryldy. Kezdesý barysynda spikerler elimizdegi atom energetikasyn damytýdyń josparlary men perspektivalaryn tanystyryp, atom elektr stantsiiasyn salýdyń qaýipsizdigi, ekologiialyq utymdylyǵy men ekonomikalyq qisyndylyǵymáselelerine erekshe nazar aýdardy.
«QR Ulttyq iadrolyq ortalyǵy» RMK bas direktory Erlan Batyrbekov jobanyń mańyzdylyǵyn atap ótip, atom elektr stantsiiasyn salý Qazaqstandaǵy ǵylym men ónerkásipti damytýdaǵy mańyzdy qadam bolýy múmkin ekenin aitty.
"Atom elektr stantsiiasynyń qurylysy-bul kóptegen salalardyń damýyn ózinen sońynan tartatyn joǵary tehnologiialyq protsess. Qurylystyń mýltiplikativti áseri ǵylym úshin, ónerkásip, kadrlar daiarlaý úshin de sózsiz tiimdi bolady. Atom elektr stantsiiasynan eshqandai ziian bolmaidy, óitkeni búgingi kúni III jáne III + býyn reaktorynyń qurylysy usynylady. Bul reaktorlar belsendi jáne passivti zamanaýi qaýipsizdik deńgeilerimen jabdyqtalǵan. Reaktor qalypty jaǵdaidan shyqqan jaǵdaida qaýipsizdik júiesi ony ońtaily jumys rejimine qaitarady", - dep atap ótti Erlan Batyrbekov.
«Qazaqstandyq atom elektr stantsiialary» AQ Bas direktory Timýr Jantikin stantsiiany salý úshin Balqash kóliniń mańyndaǵy Almaty oblysynyń aýdanyn qaraýdy usyndy. Ol muny eldiń ońtústik aimaqtaryndaǵy elektr tapshylyǵy máselesin sheshý qajettiligimen túsindirdi.
"Ózderińizei málim, bizdiń soltústik aimaǵymyz - elektr energiiasynyń negizgi óndirýshisi. Pavlodar osy júiege kiredi , sondyqtan elektr energiiasynyń tapshylyǵyn áli sezinbeidi, biraq ońtústiktegi jaǵdai kúrdelirek. «Soltústik – Ońtústik» jelisi búginde 2100 megavattqa deiin qýat ótkizedi, bul aimaqtardy qýattandyrý úshin jetkiliksiz. Sondyqtan energetikter Úlken aýylynyń mańyndaǵy Balqash kóliniń aýdanyn usynady. Atom elektr stantsiiasy qýatty kóz retinde «Soltústik – Ońtústik» jelisiniń júktemesin túsirýge múmkindik beredi", - dedi Timýr Jantikin.
Talqylaý barysynda ekologiialyq uiymdardyń ókilderi men jergilikti turǵyndar AES qurylysynyń ekologiialyq saldaryna qatysty óz pikirlerin bildirdi.
Pavlodar turǵyny jáne energetik Aslambek Jarasov jańa energiia kózderinsiz elimiz bolashaqta eleýli problemalarǵa tap bolýy múmkin ekenin atap ótti.
"Eger biz jaqyn arada atom elektr stantsiiasynyń qurylysyn bastamasaq, onda 2030 jylǵa qarai biz 90-shy jyldarǵa qarai keri qaitamyz dep oilaimyn. Jaryqty «jelpýishti» óshirý esterińizde me? Sol ýaqyttyń qaityp oralǵanyn qalamaimyn", - dedi A. Jarasov.
Ekibastuz GRES-2 stantsiiasynyń ardageri, Ekibastuz GRES -2 ardagerler keńesiniń tóraǵasy Ahmedova Gúlfiia Ibragimqyzy energetika salasynda 34 jyl jumys isteidi jáne Úlken aýylynda ótken jobaǵa qatysty.
"Energetika árqashan kez-kelgen saladan alda keledi, eger ony damytpasaq, bizde eshqashan ekonomika bolmaidy. Biz satyp alatyn jáne satatyn Respýblika bolamyz. Bizdiń qazirgi stantsiialarymyz Ekibastuz qalasynyń mysalynda 70% - ǵa tozǵan.Atom stantsiialarynyń jańa tehnologiialary bolsa,nege olarǵa investitsiia salý kerek? Men bizdiń ǵalymdarymyzǵa, ǵylymymyzǵa senemin. Bul atom bombasy emes, elektr energiiasyn óndirý. Bul jańa ónerkásiptik óndiristerdi qurýǵa múmkindik beredi, osylaisha el ekonomikasy kóteriledi", - dedi Ahmedova Gúlfiia.
Sondai-aq, kezdesýde paidalanylǵan iadrolyq otyndy kómý jáne kádege jaratý, AES salý jáne paidalaný úshin mamandandyrylǵan kadrlardyń bolýy máseleleri kóterildi.
Sarapshylar talqylaýǵa qatysýshylardy III jáne III + býyn reaktorlarynda qoldanylatyn zamanaýi tehnologiialar qaýipsizdiktiń barlyq qatań talaptaryna sáikes keletinine sendirdi.
"Bul tehnologiialar ekologiialyq táýekelderdi barynsha azaitady jáne qorǵaýdyń joǵary deńgeiin qamtamasyz etedi", - dep atap ótti Erlan Batyrbekov.