پاۆلوداردا قازاقستاندا اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىن (اەس) سالۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى. كەزدەسۋگە وبلىستىق جەنە قالالىق مەسليحاتتاردىڭ دەپۋتاتتارى, جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار مەن قوعامدىق كەڭەستەردٸڭ, ەكولوگييالىق ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸ, ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى جەتەكشٸ ساراپشىلار, عالىمدار مەن قالانىڭ بەلسەندٸ تۇرعىندارى قاتىستى.
تالقىلاۋعا قاتىسۋ ٷشٸن ەنەرگەتيكا مينيسترلٸگٸنٸڭ, «قازاقستاندىق اتوم ەلەكتر ستانتسييالارى» جشس, ۇلتتىق يادرولىق ورتالىق جەنە يادرولىق فيزيكا ينستيتۋتىنىڭ ٶكٸلدەرٸ شاقىرىلدى. كەزدەسۋ بارىسىندا سپيكەرلەر ەلٸمٸزدەگٸ اتوم ەنەرگەتيكاسىن دامىتۋدىڭ جوسپارلارى مەن پەرسپەكتيۆالارىن تانىستىرىپ, اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىن سالۋدىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ, ەكولوگييالىق ۇتىمدىلىعى مەن ەكونوميكالىق قيسىندىلىعىمەسەلەلەرٸنە ەرەكشە نازار اۋداردى.
«قر ۇلتتىق يادرولىق ورتالىعى» رمك باس ديرەكتورى ەرلان باتىربەكوۆ جوبانىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ٶتٸپ, اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىن سالۋ قازاقستانداعى عىلىم مەن ٶنەركەسٸپتٸ دامىتۋداعى ماڭىزدى قادام بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ايتتى.
"اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىنىڭ قۇرىلىسى-بۇل كٶپتەگەن سالالاردىڭ دامۋىن ٶزٸنەن سوڭىنان تارتاتىن جوعارى تەحنولوگييالىق پروتسەسس. قۇرىلىستىڭ مۋلتيپليكاتيۆتٸ ەسەرٸ عىلىم ٷشٸن, ٶنەركەسٸپ, كادرلار دايارلاۋ ٷشٸن دە سٶزسٸز تيٸمدٸ بولادى. اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىنان ەشقانداي زييان بولمايدى, ٶيتكەنٸ بٷگٸنگٸ كٷنٸ III جەنە III + بۋىن رەاكتورىنىڭ قۇرىلىسى ۇسىنىلادى. بۇل رەاكتورلار بەلسەندٸ جەنە پاسسيۆتٸ زاماناۋي قاۋٸپسٸزدٸك دەڭگەيلەرٸمەن جابدىقتالعان. رەاكتور قالىپتى جاعدايدان شىققان جاعدايدا قاۋٸپسٸزدٸك جٷيەسٸ ونى وڭتايلى جۇمىس رەجيمٸنە قايتارادى", - دەپ اتاپ ٶتتٸ ەرلان باتىربەكوۆ.
«قازاقستاندىق اتوم ەلەكتر ستانتسييالارى» اق باس ديرەكتورى تيمۋر جانتيكين ستانتسييانى سالۋ ٷشٸن بالقاش كٶلٸنٸڭ ماڭىنداعى الماتى وبلىسىنىڭ اۋدانىن قاراۋدى ۇسىندى. ول مۇنى ەلدٸڭ وڭتٷستٸك ايماقتارىنداعى ەلەكتر تاپشىلىعى مەسەلەسٸن شەشۋ قاجەتتٸلٸگٸمەن تٷسٸندٸردٸ.
"ٶزدەرٸڭٸزەٸ مەلٸم, بٸزدٸڭ سولتٷستٸك ايماعىمىز - ەلەكتر ەنەرگيياسىنىڭ نەگٸزگٸ ٶندٸرۋشٸسٸ. پاۆلودار وسى جٷيەگە كٸرەدٸ , سوندىقتان ەلەكتر ەنەرگيياسىنىڭ تاپشىلىعىن ەلٸ سەزٸنبەيدٸ, بٸراق وڭتٷستٸكتەگٸ جاعداي كٷردەلٸرەك. «سولتٷستٸك – وڭتٷستٸك» جەلٸسٸ بٷگٸندە 2100 مەگاۆاتتقا دەيٸن قۋات ٶتكٸزەدٸ, بۇل ايماقتاردى قۋاتتاندىرۋ ٷشٸن جەتكٸلٸكسٸز. سوندىقتان ەنەرگەتيكتەر ٷلكەن اۋىلىنىڭ ماڭىنداعى بالقاش كٶلٸنٸڭ اۋدانىن ۇسىنادى. اتوم ەلەكتر ستانتسيياسى قۋاتتى كٶز رەتٸندە «سولتٷستٸك – وڭتٷستٸك» جەلٸسٸنٸڭ جٷكتەمەسٸن تٷسٸرۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ", - دەدٸ تيمۋر جانتيكين.
تالقىلاۋ بارىسىندا ەكولوگييالىق ۇيىمداردىڭ ٶكٸلدەرٸ مەن جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىندار اەس قۇرىلىسىنىڭ ەكولوگييالىق سالدارىنا قاتىستى ٶز پٸكٸرلەرٸن بٸلدٸردٸ.
پاۆلودار تۇرعىنى جەنە ەنەرگەتيك اسلامبەك جاراسوۆ جاڭا ەنەرگييا كٶزدەرٸنسٸز ەلٸمٸز بولاشاقتا ەلەۋلٸ پروبلەمالارعا تاپ بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
"ەگەر بٸز جاقىن ارادا اتوم ەلەكتر ستانتسيياسىنىڭ قۇرىلىسىن باستاماساق, وندا 2030 جىلعا قاراي بٸز 90-شى جىلدارعا قاراي كەرٸ قايتامىز دەپ ويلايمىن. جارىقتى «جەلپۋٸشتٸ» ٶشٸرۋ ەستەرٸڭٸزدە مە? سول ۋاقىتتىڭ قايتىپ ورالعانىن قالامايمىن", - دەدٸ ا. جاراسوۆ.
ەكٸباستۇز گرەس-2 ستانتسيياسىنىڭ ارداگەرٸ, ەكٸباستۇز گرەس -2 ارداگەرلەر كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى احمەدوۆا گٷلفييا يبراگيمقىزى ەنەرگەتيكا سالاسىندا 34 جىل جۇمىس ٸستەيدٸ جەنە ٷلكەن اۋىلىندا ٶتكەن جوباعا قاتىستى.
"ەنەرگەتيكا ەرقاشان كەز-كەلگەن سالادان الدا كەلەدٸ, ەگەر ونى دامىتپاساق, بٸزدە ەشقاشان ەكونوميكا بولمايدى. بٸز ساتىپ الاتىن جەنە ساتاتىن رەسپۋبليكا بولامىز. بٸزدٸڭ قازٸرگٸ ستانتسييالارىمىز ەكٸباستۇز قالاسىنىڭ مىسالىندا 70% - عا توزعان.اتوم ستانتسييالارىنىڭ جاڭا تەحنولوگييالارى بولسا,نەگە ولارعا ينۆەستيتسييا سالۋ كەرەك? مەن بٸزدٸڭ عالىمدارىمىزعا, عىلىمىمىزعا سەنەمٸن. بۇل اتوم بومباسى ەمەس, ەلەكتر ەنەرگيياسىن ٶندٸرۋ. بۇل جاڭا ٶنەركەسٸپتٸك ٶندٸرٸستەردٸ قۇرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ, وسىلايشا ەل ەكونوميكاسى كٶتەرٸلەدٸ", - دەدٸ احمەدوۆا گٷلفييا.
سونداي-اق, كەزدەسۋدە پايدالانىلعان يادرولىق وتىندى كٶمۋ جەنە كەدەگە جاراتۋ, اەس سالۋ جەنە پايدالانۋ ٷشٸن مامانداندىرىلعان كادرلاردىڭ بولۋى مەسەلەلەرٸ كٶتەرٸلدٸ.
ساراپشىلار تالقىلاۋعا قاتىسۋشىلاردى III جەنە III + بۋىن رەاكتورلارىندا قولدانىلاتىن زاماناۋي تەحنولوگييالار قاۋٸپسٸزدٸكتٸڭ بارلىق قاتاڭ تالاپتارىنا سەيكەس كەلەتٸنٸنە سەندٸردٸ.
"بۇل تەحنولوگييالار ەكولوگييالىق تەۋەكەلدەردٸ بارىنشا ازايتادى جەنە قورعاۋدىڭ جوعارى دەڭگەيٸن قامتاماسىز ەتەدٸ", - دەپ اتاپ ٶتتٸ ەرلان باتىربەكوۆ.
.jpg)
