Foto: Úkimet
Qazaqstan Respýblikasy Premer-ministriniń orynbasary – mádeniet jáne aqparat ministri Aida Balaevanyń tóraǵalyǵymen Astana qalasy ákimdiginde qala aktivi men Qoǵamdyq keńes músheleri qatysqan keńeitilgen otyrys ótti, dep habarlaidy Ult.kz.
Jiynda elordadaǵy áleýmettik salanyń jaǵdaiy men Memleket basshysynyń elordada ómir súrý sapasyn arttyrý boiynsha tapsyrmasynyń oryndalý barysy talqylandy.
Otyrys barysynda Astana qalasynyń ákimi Jeńis Qasymbek halyq sanynyń turaqty ósýi qala infraqurylymyna jańa mindetter qoiyp, aldyn ala josparlaýdy qajet etetinin jetkizdi.
1 qarashadaǵy esep boiynsha, Astana halqynyń sany 1 622 245 adamǵa jetken. Jyl basynan beri halyq sany 93 542 adamǵa artqan, onyń ishinde 17 265 adam tabiǵi ósim esebinen, al 76 277 adam kóshi-qon arqyly tirkelgen. Halyq sany 6,12% ósip, jyl saiynǵy kóshi-qon aǵyny shamamen 100 myń adamǵa jetken. Bul jaǵdai densaýlyq saqtaý, bilim berý, jumyspen qamtý jáne áleýmettik qoldaý júielerine túsetin júktemeni aitarlyqtai arttyryp otyr.
Jiynda densaýlyq saqtaý júiesin damytýǵa erekshe nazar aýdaryldy. QR Densaýlyq saqtaý birinshi vitse-ministri Timýr Sultanǵazievtiń málimetinshe, elordada 277 meditsinalyq uiym jumys isteidi. Ǵimarattardyń tozý deńgeii – 14,7%, meditsinalyq tehnikamen qamtylýy – 82,4% (el boiynsha ortasha kórsetkish – 86,7%). Sonymen qatar salada kadr tapshylyǵy máselesi áli de ózekti. Qazirgi demografiialyq jaǵdaida perzenthanalar men perinataldyq ortalyqtarǵa da kóńil bólý qajet. Sońǵy 10 jylda elordadaǵy bosaný sany 45%-ǵa artqan.
Aida Balaeva naqty baǵyttalǵan meditsinalyq kómek kórsetýdiń mańyzyn sóz etti.
«Meditsina baqylaýsyz jaǵdaida jumys istei almaidy. Kómek pen qyzmetter naqty baǵyttalýy tiis. Basqarýshylyq sheshimder júieniń turaqtylyǵyn qamtamasyz etip, azamattarǵa qyzmet sapasynyń jaqsarýyna yqpal etýi tiis», — dedi ol.
Halyq sanynyń turaqty ósýi men kóshi-qon belsendiligi bilim berý salasyna da áser etip jatyr. QR Oqý-aǵartý ministri Juldyz Súleimenovanyń aitýynsha, elordada shamamen 200 orta bilim berý uiymy jumys isteidi, onda 300 myńnan astam oqýshy bar. Jyl saiyn oqýshylar sany 10-12 myń balaǵa artyp keledi.
Sonymen qatar salada birqatar qiyndyq ta bar. Atap aitsaq, jekemenshik mektepterdegi kadr tapshylyǵy men infraqurylym máselesi. 2025 jyly jekemenshik mektepterdi qarjylandyrýǵa 272 mlrd teńge bólingen, bul bilim berý qyzmetteriniń ashyqtyǵyn, standarttarǵa sáikestigin jáne sapasyn arttyrý mindetin aiqyndaidy.
Erekshe nazar mektepke deiingi jáne bastaýysh bilim berý júiesine aýdaryldy. Jiyn qatysýshylary pedagogterdi daiarlaý sapasyn arttyrýdyń, sonymen birge muǵalimderge túsetin artyq ákimshilik júktemeni azaitýdyń mańyzdy ekenin atap ótti.
«Infraqurylym salyp, zamanaýi tehnikamen jabdyqtaýǵa bolady. Alaida sapa joq bolsa, nátije de bolmaidy. Búgingi balalar – erteńgi qoǵam. Prezident kótergen bastamalar jaýapty ári belsendi azamat qalyptastyrýǵa qyzmet etýi qajet», — dedi vitse-premer.
Sondai-aq tsifrlandyrý men jasandy intellekt muǵalimdi almastyrý úshin emes, ony qoldaityn qural retinde qajettigi aityldy.
Astana iri akademiialyq ortalyq mártebesine ie bolǵanymen, joǵary bilim berý júiesinde kadr daiarlaý boiynsha qurylymdyq máseleler bar. Qaladaǵy 13 joǵary oqý ornynda 105 myńnan astam stýdent bilim alady. Alaida gýmanitarlyq baǵyttarda artyqshylyq bolǵanymen, injenerlik, IT, meditsina jáne pedagogika salasy boiynsha tapshylyq bar. QR ǵylym jáne joǵary bilim ministri Saiasat Nurbektiń aitýynsha, qabyldaý júiesin ekonomika suranysymen tyǵyz bailanystyrý, dýaldy oqytýdy damytý jáne bilim berý baǵdarlamalaryn tsifrlandyrý men JI-di talaptaryna sai jańartý qajet.
Demografiialyq ósim eńbek naryǵy men áleýmettik qoldaý júiesine de áser etýde. QR eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministri Svetlana Jaqypovanyń málimetinshe, elordadaǵy ekonomikalyq belsendi halyq sany 750 myńnan asady. 2024-2025 jyldary qalaǵa 90 myńnan astam adam kelgen, áleýmettik qoldaý alýshylar sany 120 myńǵa jýyq. 2025 jyly 42 myńnan astam adam jumyspen qamtyldy.
Sonymen qatar sport jáne týrizm infraqurylymy da qaraldy. Astanada 800-den astam sport nysany bar, olardyń 60%-ǵa jýyǵy – jekemenshik. Infraqurylymmen qamtylý deńgeii 55-60% shamasynda. Qala turǵyndarynyń 41%-y sportpen júieli túrde ainalysady, alaida jańa turǵyn alaptarynda jaqyn mańda qoljetimdi sport nysandary jetkiliksiz.
Premer-ministrdiń orynbasary Aida Balaeva jiyndy qorytyndylai kele, elordanyń áleýmettik damýy demografiialyq jáne kóshi-qon protsesterin baǵalaýǵa negizdelgen keshendi sheshimderdi qajet etetinin atap ótti.
Astana qalasynyń ákimdigi men salalyq memlekettik organdarǵa qyzmetterdi maqsatty josparlaý men qarjylandyrý, kadr saiasatyn ekonomika suranysyna sai júrgizý, jańa turǵyn alaptarynda áleýmettik infraqurylymdy qoljetimdi etý, biýdjet qarajatynyń ashyqtyǵyn qamtamasyz etý jáne elordanyń Qoǵamdyq keńesimen ózara bailanysty kúsheitý tapsyryldy.
Sondai-aq Astananyń halqynyń qarqyndy artýy kezinde turaqty damýdyń negizgi faktory nysandar men baǵdarlamalardyń sany emes, basqarý sapasy ekeni erekshe atap ótildi.
