28 mamyrda Nur-Sultan qalasynyń qylmystyq ister jónindegi mamandandyrylǵan aýdanaralyq sotynda "Astana LRT" jobasy boiynsha aiyptalǵandarǵa úkim oqyldy.
Búgingi sotta Astana LRT jobasyn iske asyrý kezinde 5,8 mlrd teńgeni talan-tarajǵa saldy degen kúdikpen birneshe laýazymdy tulǵanyń isi qaraldy.
Olar - qalalyq jolaýshylar kóligi jáne avtomobil joldary basqarmasynyń eks basshysy - R.M. Amanjolov, «MG-Pro» direktory - D.S. Ábdihamitov, «Nur Trade Astana» JShS direktory - Ý.I. Achilov, «Geobýr» ǵylymi-óndiristik firmasynyń direktory - T.N. Qasabaev, qalalyq qarjy basqarmasynyń burynǵy basshysy - J.G. Nurpeiisov, «Astana Innoveishn» AQ basqarma tóraǵasy - T.S. Áshim, «Rimteks» JShS direktory - D.B. Músenov.
Prokýror sottalýshylarǵa 7-den 11 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrý jazasyn taǵaiyndaýdy surady. Al, jábirlenýshi tarap prokýrormen kelisti.
Qorǵaýshy tarap sottalýshylar Músenov pen Áshimdi aqtap, bas bostandyǵynan aiyrýmen bailanysy joq jaza taǵaiyndaýdy surady.
Sot ár sottalýshynyń qylmys jasaýdaǵy róli men qatysý dárejesin jáne kelgen zalal - 5,8 milliard teńgeniń 45 million teńgesi ǵana ótelgenin eskerdi.
Sot úkimi boiynsha:
- Nur-Sultan qalasynyń jolaýshylar kóligi jáne avtomobil joldary basqarmasynyń burynǵy jetekshisi Rashid Amanjolov 10 jylǵa bas bostandyǵynan aiyryldy. Oǵan memlekettik qyzmetpen ainalysýyna tyiym salyndy. Qaýipsizdigi joǵary mekemede (qatań rejimdegi koloniiada) jazasyn óteidi;
- Nur-Sultan qalalyq máslihatynyń hatshysy, burynǵy depýtat Janat Nurpeiisov 8 jylǵa bas bostandyǵynan aiyryldy. Bes jyl memlekettik qyzmetpen ainalysýyna tyiym salyndy. Qaýipsizdigi ortasha mekemede jazasyn óteidi. "Qurmet", "Parasat" ordeninen aiyryldy;
- Astana Innovations kompaniiasy basqarmasynyń burynǵy tóraǵasy Talǵat Áshimge 7 jyl túrme jazasy berildi;
- Enshiles kompaniia ókili Ulyqbek Achilov 8 jylǵa bas bostandyǵynan aiyryldy. Qaýipsizdigi ortasha mekemede jazasyn óteidi. Ol 642 myń teńge memleketke tóleýge mindetteldi;
- Enshiles kompaniia ókili Timýr Qasabaev 8 jylǵa bas bostandyǵynan aiyryldy. Qaýipsizdigi ortasha mekemede jazasyn óteidi. Sot ony memleketke 574 myń teńge tóleýge mindetteldi;
- Enshiles kompaniia ókili Dýlat Músenov 7 jylǵa bas bostandyǵynan aiyryldy. Ol memleket qazynasyna 649 myń teńge tóleýi tiis;
- Enshiles kompaniia ókili Dáýren Ábdihamitov 8 jylǵa bas bostandyǵynan aiyryldy. Ol memleketke 15 mln teńge tóleýge mindetteldi. Qaýipsizdigi ortasha mekemede jazasyn óteidi.
Sondai-aq, sottalýshylar men azamattyq jaýapkerlerden shyǵyn somasy 5 833 300 827 teńge óndirip alynady.
Sot úkimi kúshine engen joq, eki taraptyń apelliatsiialyq shaǵym túsirýge múmkindigi bar. Aiyptalýshylarǵa "uiymdasqan top qurý jáne oǵan jetekshilik etý" jáne "ózine senip tapsyrylǵan múlikti iemdený jáne jumsaý" baptary boiynsha aiyptar taǵylǵan edi.
Juma kúni sot úkiminen keiin Rashid Amanjolov "Kinásizdigimdi sot protsesteri kezinde dáleldedim. Úkimettiń tapsyrmasyn ǵana oryndadym. Demek úkimet maǵan zańsyz tapsyrma berdi me?" dep úkimge qarsylyq bildirdi. Qalǵan sottalýshylar da aiyptaý aktisi men sot úkimi arasynda aiyrmashylyq joǵyn alǵa tartyp, narazy boldy.
"Eldegi iri jemqorlyqtyń kórinisi" dep atalǵan is boiynsha sot protsesi byltyr kúzde qarala bastaǵan edi. Biyl sáýir aiynda is aiaqtalýǵa jaqyn qalǵanda birqatar jaittardy anyqtaý úshin qaita sozyldy.
Osyǵan deiin isti tergegen jemqorlyqpen kúres is-qimyl agenttigi "aqsha jymqyrý shemasyn Nur-Sultan qalasy ákiminiń burynǵy orynbasary Qanat Sultanbekov, "Astana LRT" kompaniiasynyń burynǵy basshysy Talǵat Ardan uiymdastyrǵan" dep málimdegen edi. Olarǵa halyqaralyq izdeý jariialanǵan.
Tergeý organdarynyń málimetinshe, sheneýnikter kásipkerlermen birge joba qunyn jasandy túrde qymbattatyp, jalǵan kásiporyndardyń kómegimen milliard teńgeni qaǵaz aqshaǵa ainaldyrǵan.
LRT jobasynyń tiimdiligi jaily másele Qytaidan investitsiia tartylyp, qurylysy bastalǵan sátten (2017 jyl) beri jii aitylyp keledi. Qazaqstandaǵy alǵashqy jeńil relsti transport júiesi astananyń sol jaǵalaýynan áýejai jáne temir jol vokzalyna deiin jolaýshylar tasymaldaýy tiis bolǵan.
2019 jyly jazda premer-ministrdiń birinshi orynbasary, qarjy ministri Álihan Smailov LRT jobasyn júzege asyrý úshin Qazaqstannyń Qytaidyń damý memlekettik bankinen 1,5 mlrd dollar kóleminde qaryz alǵanyn habarlaǵan, onyń 344 mln dollary qurylysqa jaratylyp qoiǵan.
Biraq Qytai banki merdigerlerge qatysy bar problemaǵa bailanysty qarjylandyrýdy toqtatyp, aqyry úkimet qurylysty aiaqtaý úshin qarjy bóletinin aitqan.
Prezident Qasym-Jomart Toqaev 2019 jyly kúzde jobany ashyq synap, "daýly joba" dep ataǵan.
Degenmen astana biligi keiinirek LRT qurylysyn jalǵastyra beretinin habarlady. Stantsiialar men jerasty jaiaý júrginshiler ótkeli qysqarady.
QazTAG-tyń jazýynsha, "Astana LRT" JShS jemqorlyq daýynan keiin City Transportation Systems (CTS) bolyp ózgertilgen.
