Aslan Qajenov: "Aspan degen asqabaqtyń turaǵy"

Aslan Qajenov: "Aspan degen asqabaqtyń turaǵy"

Aslan Qajenov. Ol eshkimge uqsamaidy, uqsaǵysy da kelmeidi. Kóp adamǵa unamaidy, unaǵysy da joq. Kóbine jaqpaidy, jaǵýǵa da yqylassyz. Óleńderi tym «ashyq», ashyp aitady bárin. Ekiushty oida qalasyz. Jastar talasa oqidy. Al, ádebiet synshylary pikir bildirýge beiildi emes.  «Týalettegi týyndy», «Qoqys jáshigi» sekildi kitaptary jaryq kórgen. Jaqynda «2000 teńgeniń kitaby» atty kezekti týyndysy shyqty.

Osy oraila Aslannyń bir top óleńin oqyrman nazaryna usynýdy jón kórdik. Laiyqty baǵasy ózderińizden, qadirli oqyrman!..

ATY JOQ ÓLEŃ 12

Qiial-qyzyq.
Ańdyp júrip ár izdi,
Qanat bailap jiberedi adamǵa.
Ómir boiy kórgim kelgen Parijdi,
Al, minekei, turmyn «Eifel» aldynda.
I chio?

Men bul sátti kútken edim sonshama,
Qarapaiym temir eken kestelgen.
Túsingenim: qansha kúshti bolsa da,
Barlyq arman bitedi tek «ichiomen».

Qazir onyń aityp jatam qaibirin,
Eshio eskisi almasýda jańamen.
Almatynyń bitirgim keld KazGÝ-in,
Úsh arman da oryndaldy parallell.
I chio?

Odan keiin qalai toqtap qalamyn?
Qulshyndym kep jaqsy kólik minýge.
Aqyrynda satyp aldym LADA-ny,
Árine, ol jaqsy emes.
Emes shyǵar kólik te.
I chio?

Solai boldy úilený de, bala da,
Oǵan ketken kreditti de qaitardym.
Qalǵany tek qos bólmeli baspana,
Biraq, ony alǵan soń da aitamyn
I chio?

jáne basqa armandar da kóp mende,
Árqaisysy óz kezegin kútedi.
Ichiolaýmen, ichiolaýmen júrgende
Ómir degen negizgi «i chio?» bitedi.
I vsio!



TISShUQYǴYSh ÓSETIN AǴASh

Adam-qyzyq.
Kereýette jatyp ap,
Qaidaǵyny qiialdaýǵa uialmas.
«Balam ánshi bolady» deitinder - aqymaq,
«Balam basshy bolady» deitinder - qaiambas!

Óitkeni, ózi túsip sonyń sońynan,
Ómir boiy ótken edi armandap.
Aqyrynda túk te kelmei qolynan
Endi «balam bolady» dep jubanad.

Al, balanyń shamasy bar ne deýge?
Amanatty arqalaýmen júredi.
Eń sońynda ol da kelip elýge,
Bes jastaǵy balasyna senedi.

Osylaisha ýaqytpenen ótpeli
Aǵyp jatyr ómir degen ózender.
Endi uqtym,
Bul eshqashan bitpeidi,
Lýzerlerden týylady lýzerler.

Sondyqtan da týra qazir toqtalmai,
Tabý qiyn máseleniń sheshimin.
Bala basyn bostan-bosqa qatyrmai,
Armanyma ózim ǵana jetemin!

Al, ol bokstan álem chempiony bolady.

Eskertý: qaiambas – 2034 jyly jasalatyn robot

Qoqys jáshigi

Ár úidiń synyq pen sasyǵy,
Ár úidiń boǵy men bózgeii:
Ár úidiń qoqystyq jáshigi –
Ár úidiń turmystyq mýzeii.

Mysaly, boratyp ósekti,
Túnimen eske ap jas shaqty.
Bul úide ádemi kesh ótti,
Torttardyń qaldyǵyn tastapty.

Bul degen logika ornyqty,
Ornyǵar qoqysty eleýmen.
Bul úide bir janjal bolypty,
Áinektiń synyǵy kóp eken.

Ár túrli tarih qoi ár uia,
Belgisi qoqysta kónergen.
Al, bul úi balaly januia,
Oiynshyq synyǵy kóp eken.

Jadyńda toqysań mynany,
Jaittardy kóresiń oqys kóp.
Al, munda stýdent turady,
Sebebi, eshqandai qoqys joq.

Kórshisi shekkendei kúreń zar,
Áiteýir, kóńili túsipti.
Bul úide qaiǵyrǵan bireý bar,
Arzandaý araqty ishipti.
A, bul bizidiń úi.

Oilarym shymshylap tentekti,
Janardy eriksiz eletem.
Bul úide apelsin kóp jepti,
Apelsin qabyǵy kóp eken.

Al, myna bir úide kórikti,
Turady qylmysker kisiń de.
Bir sábi týylmai ólipti,
Tastalǵan músheqap ishinde.

Ár úidiń synyq pen sasyǵy,
Ár úidiń boǵy men bózgeii:
Ár úidiń qoqystyq jáshigi –
Ár úidiń turmystyq mýzeii.

Osyndai, bolsań sen aralar,
Osyndai rýhani músinde.
Qoqystyq jáshik kóp qala bar,
Qoqystyq jáshiktiń ishinde.

TÝALETTEGI TÝYNDY

Janarymmen janap ótip juqaly,
Namysymnyń oty lezde tutandy.
Týysymnyń týaleti ishinde
Jatyr eken bir aqynnyń kitaby.

Jatyr kitap. Bul ne degen sumdyq is?!
Basty sodan kóńilimdi muńdy mys.
Bir buryshtan buiyrylmai bir oryn,
Bul orynnan buiyrǵan ba bir burysh?

Qalai endi ashýymdy tyiarmyn?
Qor bolǵanyn kórip ushqyr qiialdyń.
Týalette turǵan tuńǵysh jyr kórip,
Týalete turyp tuńǵysh uialdym.

Uialdym da túsip kettim sum kúige,
Ógei qylyq ózegimdi órteýde.
Kózdiń jasyn súrtetuǵyn jyrlarmen
Aqymaqtar jambastaryn súrtýde.

Basqa, basqa, bolady ma búitýge?
dep shydamym óz shegine jetýde.
Halyq muńyn shaiatuǵyn shyndyqty
Ýnitazdyń sýy shaiyp ketýde.

Ketip jatyr, ketip jatyr qap paraq,
Qap paraqtar ómiri onyń naqtyraq.
Aqyn degen qatty sorly bolǵanmen,
Mynaý aqyn sorly eken qattyraq.

Ol baiǵustyń jany solai qýardy,
Qýartqannyń aiyptaryn jýar kim?
Kitaby bar bolǵanyna ókinip,
Kitabym joq bolǵanyna qýandym.
(qazir endi bar ǵoi, ókinishke orai)

TEMEKINIŃ TUQYLY

- Tursańshy erterek. Jeksenbi búgin.
- Juma edi ǵoi keshe she?
- Kún batqanda bastalady búgin degeniń.
- Ee, jumys kóp endeshe.
- Bazardan tamaq ákelý kerek
- Ýje ákelinip tur dep oila.
- Nesieni ýaqytyly qaitarý kerek
- Ýje qaitarylypty dep oila.
- Týystar qonaqqa shaqyrdy
- Oǵan da ýje dep baryp kelemiz qinalma.
- Erkektik mindetiń taǵy bar
- Ol - eń qiyny. Poka túk oilama!
- Kilemniń shańy bes eli
- Ýje qaǵyp jatyr dep oila.
- Salonǵa jiberem dep ediń
- Ýje balany baǵyp otyr dep oila.
- Túspepti áli dollar baǵamy
- Ýje ony da bolǵyzdy dep oila.
- 8-shi nýryz jaqyndap qaldy
- Bári keremet ótti. Ýje 9-y dep oila.
- Qalaisha? Ol kúni jaqsylap demaltam dep eń,
- Ýje Býrabaidan qaityp keldik dep oila.
- Mańdaiǵa jazylǵan sorym boldyń sen
- Ýje qudaidy sotqa berdik dep oila.
- Jaraidy, al, oilaiyn!
- O, endi kishkene uiyqtap alaiyn.

AJALChIK

Óleń nege bastalady osylai?
Sosyn nege jalǵasady osylai?
Sosyn nege jalǵasady osylai?
Sosyn nege shýmaq bited osylai?

Sosyn nege bolad shýmaq ekinshi?
Nege emes besinshi ne jetinshi?
Bunyń bárin oilap tapqan kim eken?
Sol quryp ketsinshi!

Sózder nege bolý kerek kil tekti?
Sózder nege bolmaý kerek birkelki?
Uiqas degen nege munda mindetti?
Nege osylai bolmaidy uiqassyz?

Nege oilar júielenip turady?
«Aspan degen asqabaqtyń turaǵy».
Býyn nege saqtalady óleńde?
Ony saqtamai, oiyńdy erkin jetkizý úshin
barlyq sózderdi jazsa ne bolady?
(Resmi tyiym salynǵan joq qoi!)

Sosyn nege jalǵasady osylai?
Sosyn nege jalǵasady osylai?
Sosyn nege jalǵasady osylai?
Sosyn nege bitý kerek osylai?

Nemese osylai?



MÝLTFILM

Dúkendegi áýreshilik baiaǵy,
Saýdager tur bilmei neni satqanyn.
Ol 5 myńdy artyǵymen qaitardy,
Al, men onyń artyqtyǵyn aitpadym.

Endi ne bolar eken?
Osy oimen túsip júrgem úreige,
Bir qaiyrshy shyǵa keldi aldymnan.
Qudai ony jibergenin bildim de
Bilmegen bop óte shyqtym qasynan.

Endi ne bolar eken?
Júrýim-aq kerek edi jónimen,
Aram aqsha ońdyrmas esh ýaqytta.
Jartysyna benzin quiyp kórip em,
Jol apaty jolyqpady biraq ta.

Endi ne bolar eken?
Qoryqsam da qansha ózim ózimnen,
Bir bóligin túski asqa tóledim.
Kúttim sosyn shyqqandyǵyn jelkemnen,
Joq, ádetki shyǵyp ketti jerinen.

Endi ne bolar eken?
Azdaý aqsha qosyp qalǵan qarjyǵa,
Jármeńkeden satyp aldym kóp tátti.
Sáikesinshe, bala máz bop qaldy da,
Al, áielim oǵan, tipten, baqytty.

Koroche, eshteńe bolmaidy eken.



ATY JOQ ÓLEŃ 3

Ata, keiin bul óleńdi oqyrsyń,
Oqyǵan soń, oilan daǵy ókin shyn.
Jas kezińde jeti bala týdyryp,
Qartaiǵanda jalǵyz óziń otyrsyń.

Jalǵyz qalý, árine, ol jaman-dy,
Al, uldaryń bilmeidi ǵoi qaraýdy.
Jeti birdei azamatty ósirip,
Biraq, bir de ósirmepsiń adamdy.

Olar endi seni baǵyp kútpeidi,
Olar endi saǵan basyn búkpeidi.
Olar endi aýyzyńa sý quiyp,
Olar endi sidigińdi tókpeidi.

Buryn óziń tálim bermei sondai-dy,
Endi qazir shegip jatsyń zor qaiǵy.
Saýlyǵyńdy suraý bylai tursynshy,
Olar qazir sálemińdi almaidy.

Jaratqannan sonsha bala surap eń,
Qalyń sordy qosyp berdi solarmen.
Endi uldaryń tas júrekti tulǵalar,
Al, nemereń mendei ylǵi blondin.

Shaǵyń edi shatqa shomyp kús keýde,
Baq-dáýletten bir bólikti tister de.
Ajalyńdy kútip júrsiń endi sen,
Ajalyńdy kútip júrmiz bizder de.

Esil tálim sanalarǵa esh qonbai,
Bir-birimen qazir olar qasyndai.
Jek kórmese nemereńiz osynsha
Jek kóretin jyr jaza ma osyndai?!

Sony aityp kópirýde urtymyz,
Biraq, týǵan atama emes bul sybys.
Qartaiǵanda maǵan solai aityńdar,
Qartaiǵanda maǵan solai ursyńyz.

Ei, meniń nemerelerim!

Ult portaly