Asqar Jumadildaev: Men balalarymdy orys mektebine aýystyratyn bolamyn

Asqar Jumadildaev: Men balalarymdy orys mektebine aýystyratyn bolamyn

Asqar Jumadildaev jaqyn arada qabyldanǵan latyn álipbiine qatysty óziniń pikirin bildirdi, - dep habarlaidy Qamshy.kz aqparat agenttigi. Ol eger latyn álipbii osylai apostrof kúiinde qala beretin bolsa balalaryn orys mektebine aýystyratynyn aitty. Asqar Jumadildaevtiń latyn álipbiin synǵa alǵan videosy feisbýk áleýmettik jelisine jariialanǵan. 

«Keshe bireý «Abai jolynyń» 27 betin aýdaryp qoiǵanyn aityp, maqtanyp otyrdy. Keremet! Mátindi kirillitsadan kúni keshe qabyldanǵan latynǵa aýdarý ońai, al latynnan kirillitsaǵa nemese aǵylshyn tiline eshqashan aýdara almaisyń. Sebebi kompiýter apostrafty qabyldamaidy. Eger bul álipbi enetin bolsa, eshkim qazaqsha jazǵysy kelmeidi. Eger bul álipbi qoldanylatyn bolsa, men balalarymdy orys mektebine aýystyryp jiberemin. Óitkeni bul nusqamen bilim alý múmkin emes. Bul máselege negizi matematikalyq turǵydan qaraityn bolsaq óte qarapaiym dúnie. Qazaq tilinde óz ornyn taba almai júrgen 8 tól árpimiz bar. Bul áripterdiń jazylýyn kim oilap tapty? Oilap tapqan Ahmet Baitursynov syndy maitalman jandar edi. Qazaqtyń naǵyz janashyr ziialylary oilap tapty. Mysaly qazaqtyń «á» áripin alaiyqshy. Bul árip eshqandai elde, ultta joq. Bul áripti bireýler «AE» dep jazamyz dedi, endi «A’»etip bir áripti eki belgimen jazatyn boldyq. Joǵarydaǵy nusqanyń qandai aiyrmashylyǵy bar? Eshqandai aiyrmashylyǵy joq. Jazbasha túrde de bir áripti eki ret jazatyn bolamyz. Bizdiń tól áripterimizdiń sany 2 esege kóbeietin bolady. 

Biz «Á» áripine balama jasai almaimyz, jai ǵana bul áripti ári qarai da qoldana bereiik. Birinshiden, biz bul áripke úirenip kettik, ekinshiden, bizge bul árip yńǵaily. Bul árip IýNIKOD júiesinde bar. Men bul nusqalardy kim oilap shyǵaryp jatqanyn bilmeimin de, túsinbeimin. Bul nusqany qoldaityn adamdardy da túsinbeimin. Stýdentter de bul nusqany qoldaidy dep aityp jatyr, olar tipti bul nusqany túsinbeidi, tipti bilmeidi. Bul – shyndyq. Osy nusqamen «Igigai» nemese «inilerimizdiń sharýasyn bitireiik», — dep jazyp kórińizder. Bul sózderdiń jazbasha túrin kórgennen keiin halyq eshqashan qazaq tilinde jazǵysy kelmeidi. Ásirese matematika salasynyń mamandary qazaq tilin múldem qoldanbaityn bolady. Latyn álipbiine kóshýdiń basty maqsaty qazaqtyń tól áripterin saqtap qalý bolatyn. Biraq biz bul álipbi nusqasyna kóshý arqyly qazaqtyń tól áripterin de, dybystaryn da joǵaltatyn bolamyz. Osyndaida «Qudaidan múiiz suraimyn dep, qulaǵynan aiyrylypty», — degen qazaqtyń maqaly eske túsedi. Bulai bolmaidy», — dep pikir bildirdi Asqar Jumadildaev.