Áshimbaev asharshylyq týraly: "Ashylmaǵan ashy aqiqat az emes"

Áshimbaev asharshylyq týraly: "Ashylmaǵan ashy aqiqat az emes"

Bizdiń aldymyzda turǵan eń negizgi mindet – Táýelsizdikti nyǵaitý. Bul týraly Senat Tóraǵasy Máýlen Áshimbaev jelidegi paraqshasynda jazdy, dep habarlaidy "Ult aqparat".

«Bizdiń aldymyzda turǵan eń negizgi mindet – Táýelsizdikti nyǵaitý. Ol úshin ulttyń tarihi sanasyn jańǵyrtý asa mańyzdy. Al, tarihi sanany jańǵyrtý – halqymyzdyń dáýirlegen kezeńderimen birge, «tar jol taiǵaq keshýlerin» de umytpai, ozyq tustarymyzdan ónege taýyp, qinalǵan sátterden qorytyndy shyǵarý degen sóz. 

Osy rette shejiremizge qasiretti jyldar retinde jazylǵan asharshylyq taqyrybyn kóterý óte oryndy. Ásirese, azattyqtyń 30 jyldyǵy aiasynda atalǵan aqtańdaqty zertteýge basymdyq berilýin zańdy dep qabyldaimyz. Óitkeni bul máselede áli de bolsa ashylmaǵan ashy aqiqattar az emes.

Sondyqtan aldaǵy ýaqytta memlekettiń qoldaýymen osy baǵyttaǵy júieli jáne keshendi jumystar jalǵasa beredi. Buǵan Prezidentimiz basa mán berip otyr. Soǵan sáikes ǵylymi institýttardy jumyldyrý, arhiv materialdaryna qoljetimdilikti qamtamasyz etý, aqparattyq qoldaý kórsetý siiaqty baǵyttar boiynsha tiisti ministrlikterge tapsyrmalar berildi.

Osyndai máselelerdi talqylaý úshin Parlament Senaty Memleket tarihy jáne Sh.Ýálihanov atyndaǵy Tarih jáne etnologiia institýttarymen birlesip, osy aptada arnaiy dóńgelek ústel ótkizgeni belgili. Is-shara barysynda atalǵan baǵytta atqarylýǵa tiis sharalar jan-jaqty sóz boldy.

Jalpy, zertteý jumystary kezinde, aldymen, asharshylyq qurbandaryn túgendeýdiń jáne olardyń naqty sanyn anyqtaýdyń mańyzy zor. Árine, qurbandardyń aty-jónderin anyqtaý ońai sharýa emes. Ol úshin múmkindiginshe ár áýlettiń shejiresin de jiti zerdelegen jón. Bul jumysqa óńirlerdegi ýniversitetterdiń ustazdary men stýdentterin de jumyldyrǵan durys bolar edi. Alapat ashtyqqa arnalǵan dóńgelek ústel barysynda ǵalymdar tarapynan osyndai oilar aityldy», - dedi M. Áshimbaev.

Sonymen qatar, ol osy náýbetti bastan ótkergen kýágerlerdiń estelikterin jinaý da kóp jaitty anyqtaýǵa septigin tigizetindigin jetkizdi.

«Mekemtas Myrzahmetuly aǵamyzdyń «qundaqtaǵy qaryndasy» jaily aianyshty oqiǵa kópshilikke belgili. El arasynda aitylyp júrgen osyndai estelikterdi jazyp alýymyz kerek. Sebebi, bul jadymyzdy jańǵyrtýǵa tyń serpin beretin negizgi tetikterdiń biri.

Ótkizilgen is-shara qorytyndysy boiynsha ǵalymdarymyz ben ziialy qaýym ókilderi aitqan pikirlerdiń negizinde arnaiy Usynymdar daiyndaldy jáne ol tiisti memlekettik organdarǵa joldanady. Onda joǵaryda aitylǵan máselelermen birge, birqatar usynystar kórsetilgen. Atap aitqanda, ashtyq saldaryn anyqtaý, qurbandardyń tsifrlyq bazasyn jasaý, shetel arhivterindegi qujattardy zerdeleý, elden bosyp ketýge májbúr bolǵandardyń keiingi taǵdyrlaryna nazar aýdarý jáne naqty derekterge súiengen kitaptar shyǵarý, filmder túsirý, teatrlyq qoiylymdardy sahnalaý siiaqty bastamalar bar.

Sondai-aq, taqsiretti kezeńniń taýqymetin ult jadynda saqtaý, ásirese, jastarymyzdyń sanasyna sińirý maqsatymen «Aza saraiy» memorial-keshenin salý jumystary da nazardan tys qalmady. Munyń bárin asharshylyq jyldarynda qurban bolǵan babalar rýhyna taǵzym etýge arnalǵan sharalar dep qabyldaimyz. Aldaǵy ýaqytta osy baǵyttar boiynsha júieli jumystar qolǵa alynady dep senemiz», - dedi Senat Tóraǵasy.

Aita ketsek, barlyq jumystar Senattyń qoldaýymen jáne senatorlardyń baqylaýymen iske asyrylmaq. 

«Barlyq is-áreket Senattyń qoldaýymen jáne senatorlardyń baqylaýymen iske asyrylatynyn atap ótkim keledi. Shyn máninde, bul bastamalar eldigimizdiń eńseli, egemendigimizdiń máńgilik bolýyna óz úlesin qosatyn mańyzdy dúnie ekeni sózsiz. Osy jazbaǵa sol dóńgelek ústelde sóilegen qorytyndy sózimniń video nusqasyn qosyp otyrmyn. Onda asharshylyq taqyrybyn zertteý kezinde eskerilýi kerek sharalar qamtylǵan», - dep tolyqtyrdy ol.