– Arystanbek Muhamediuly, eń aldymen suhbat berýge kelisim bergenińiz úshin ári ýaqyt bóle alǵanyńyz úshin sizge alǵys aitamyz. Otandyq internet salasy boiynsha qazaqtildi oqyrmanǵa qajetti aqparatpen qamtamasyz etip otyrǵan «Ádebiet portalyna» suhbat berýge daiynsyz ba?
– Ózderińizge de raqmet. Daiynmyn.
– Ministr myrza, siz 1997 jyly prezidenttik orkestrge jetekshi boldyńyz. Ýaqyt zýlap, 20 jyl ótipti. Sol kezeńdi esińizge alsańyz. Bul qyzmet keiingi karerańyzǵa qalai áser etti?
– Armandai bilgen adam rýhani kúshimen erekshelenip, maqsatyna jetý jolynda jiger salyp kúresedi. Esesi qaitpas eńbek joq. Men memlekettik jumysqa erte aralastym. 1991 jyldyń qańtar aiynda Mádeniet ministrligine qyzmetke keldim. Ol kez Keńes Odaǵynyń ýaqyty. Ministrlikte júrgende qazaqtyń talantty jastarynan bir ujym quryp, daryndy ul-qyzdardy bir ortaǵa jinasaq, sol arqyly ónerimizdi, mádenietimizdi tanytsaq degen meniń armanym boldy.
Iá, 1997 jyly jaz aiynda men Prezident janyndaǵy Ulttyq Joǵary Memlekettik Basqarý mektebin bitirip shyqtym. Budan keiin Prezident orkestrine jumysqa shaqyryldym. Prezident gvardiiasynyń sol kezdegi basshysy, ardaqty azamat, general-polkovnik Sát Toqpaqbaev: «Prezident bizge erekshe tapsyrma berdi, ónerge jastardy shaqyryńdar, olarǵa ne kerek, jaǵdaiyn jasańdar» dedi. Osydan keiin jumysymyz júieli túrde júre bastady. Mysaly úrme aspaptar orkestrine basqa «BigBen» djaz orkestrin, folklor sodan keiin dástúrli ánshiler, klassika jáne estrada ánshilerin qalyptastyrdyq. Kameralyq orkestrdi Aiman Musaqojaeva basqardy. Sóitip, tolyqqandy úlken kontserttik ujymǵa ainaldyq. Úlken shyǵarmashylyq ujymnyń negizin qurýshy bolǵanyma rizamyn. Bul kezde jarqyrap kele jatqan Bekbolat Tileýhan aspirantýrany endi bitirgen, Nurlan Ónerbaev sahnaǵa jańadan shyǵyp júrgen jas jigitter. Mektep bitirip, «Jas qanat» án baiqaýynan talaby taýdai ekenin tanytqan Mádina Sadýaqasovany Qyzylordaǵa qońyraý shalyp, habarlasyp, jumysqa shaqyrdym. Dosymjan Tańatarovty Shý aýdanynan alyp keldik. Ánshiler Aigúl Qosanova, Ardaq Balajanova, Klara Tólenbaeva, Elmira Jańabergenova barlyǵy dástúrli án boiynsha konvervatoriiany bitirgen jas túlekter edi. Osyndai ónerli jastarmen birge armanymyz iske asa bastady.
Qazirgi kezde elimizge tanymal «Astana Opera» teatrynyń direktory Ǵalym Ahmediiarov, onyń jubaiy Elmira Ahmediiarovalar ulttyq aspaptar ansamblinen shyqty. Aleksei Efremenko degen azamattar boldy. Al Shuǵyla Saparǵaliqyzynyń jóni bólek. Shuǵyla bizdiń ujymǵa Qytaidan keldi. Jannat Baqtaeva, Murat Shalabaev, Qaiyrjan Joldybaev sekildi opera juldyzdary da bizdiń ujymnan bastap tanyldy desem, artyq aitpaimyn. Indira Ahmetova keremet pianistka bolatyn, keiin shet elge jumysqa ketti. Balerina Leila Álpievany sheteldik mamandar ózderine jumysqa shaqyrtyp aldy. Elimizge, alys-jaqyn elderge aty shyqqan óner juldyzdardyń kóbi derlik Prezident orkestrinen túlep shyqty. Demek, bizdiń ujym – ónerdi shyńdaityn, has júirikti synaityn qazynaly orda bolǵany ǵoi.
Astanaǵa 1997 jyly 17 qazanda kelgen alǵashqy kúndi umyta qoimaspyn. Mádeniet ministrligindegi jaýapty qyzmetten soń, «Gúlder» ansambline basshylyq ettim. Sol kezdegi bedeldi oqý orny – Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń janyndaǵy Ulttyq Joǵary Memlekettik Basqarý Mektebin bitirgennen keiin Astanaǵa, Prezident orkestriniń kontsertin uiymdastyrýǵa keldim. Ústimde bylǵary plash, qolymda diplomat. Shaǵyn qalaǵa tán kishigirim áýejaiǵa qonǵan kezdegi áserimdi de bólise keteiin. Arnaiy mashina kútip alady delingen. «Prezident orkestriniń birinshi basshysy ári keleshekte atqarylatyn qyrýar jumystyń bas uiymdastyrýshysy» dep tanystyrylǵan bolar. Kelsem aq tútek boran! Eski aeroporttyń ishi azynap tur. Qarsy alatyn adamdy kórmedim. Amal qansha, kútýge týra keldi. Birge kelgen qasymdaǵy adamdardyń bári ketip qalǵan. Qarap turmai, býfetke baryp kofe isheiin desem, sýyp qalǵan. Kofe emes, kofeniń untaǵy dersiń! Jumyrtqa da iistengen. 3-4 kún turyp qalsa kerek. Jái, ysyryp qoia salýǵa týra keldi. Al kútip alady degen mashina áli joq!
Álden bir ýaqytta endi bir áskeri kisi tóbe kórsetti.
– Siz be Arystanbek?
– Iá, Arystanbek – men.
Volgaǵa otyryp, jolda kelemiz.
– Qazir sizge jeke bólme daiyndap qoidyq.
Sonymen sarbazdar turatyn kazarmaǵa de jettik. Maǵan jeke bólme daiyndap qoiypty. Shinel, shkaf, kileń armiia zattary.
Jeke kereýet qoiǵan. Sarbaz kórpeshesi, jup-juqa matras.
– Tamaq ishkińiz kele me?
– Iá, árine!
– Biz ony da daiyndap qoidyq.
Basqa bir bólmege kirsek, 2 maior, 2 kapitan otyr. Ózderi sol jerde turady. Tamaq daiyndap qoiǵan, onysy sarbazdardyń kádimgi botqasy men qara nany, azdaǵan sarymaiy bar.
Men de adammyn ǵoi, «Meni soldattardyń bir qoimasyna qalai jatqyzyp qoidy» dep ishtei tynamyn. Analardy qarasam, bir bólmede 3-4 úlken laýazymdy adam turyp jatyr. Jeke bólme bólip bergenine shúkir ettim.
Birinshi tún sýyq boldy. Kórpeshe jup-juqa bolǵan soń, sol jaqta turǵan shinelderdi ústime jaýyp aldym. Tańǵa jýyq tońyp oiandym, sporttyq kiimimdi kiip alyp, endi uiyqtaiyn desem, sarbazdar oiatyp jiberdi. Shelek pen sýy qainaǵan sháinegin ustap tur. Qaida jýynaiyn desem, osynda jýynyńyz degen isharat bildirdi. Jýynatyn bólmesi negizi syrtta edi. Jyly jaqtan, Almatydan keldi dep júgirip júrgeni. Mine, Astananyń alǵashqy kúni men túni basymyzdan osylai ótken.
Astanadaǵy alǵashqy kezder
Bertin kele, Mutalap degen dosymyz úi alǵan-dy. Tórt bólmeli keń úi. Birge oqyǵan birneshe jigit osy Mutalaptyń úiinde turyp, jumysty jalǵastyrdyq. Airyqsha atap ótkim keletini, Prezident orkestriniń ujymynda bastan ótken nebir qiyndyqtarǵa qaramastan, alǵa qarai umtylýshylyq qasiet kóp boldy. Repetitsiia jasaityn jerimiz Respýblikalyq Ulan, gvardiianyń ishinde klýb. Daiyndyq kezinde biz shaihanaǵa jinalyp, oilarymyzdy salyp, tvorchestvalyq jańa baǵyttardy taldaitynbyz. Bekbolat Tileýhan «Elim meniń», «Jerim meniń» basqa da keremet týyndylaryn sol bir tusta jazǵan. Jyl saiyn 16 naýryzda Prezidenttik orkestrdiń kontsertin uiymdastyratynbyz. Elbasy mindetti túrde kelip qatysatyn.
– Túsinikti. Ministr myrza, ómirbaianyńyzǵa qarap otyrsaq, 1993 jyly ministrdiń kómekshisi bolǵan ekensiz. Ministrińiz týraly aitsańyz. Sol ýaqytta Siz bolashaqta ministr bolam dep oiladyńyz ba?
– Baqytyma orai kóptegen azamattardan úlgi alýǵa múmkindik aldym. Ministrlikke jetekshi maman bolyp 1991 jyly keldim. Qatardaǵy qyzmetker edim. Erkeǵali Rahmadiev aǵamyz ministr bolyp keldi. Ózi 60 jasta. Ol kisi Sovet Odaǵynyń halyq artisi, ataǵy dúrkirep turǵan keremet azamat. Bilimdiligimen, júrgen júris-turysymen bizdi tańqaldyratyn! Keiin ol kisi meni kómekshi etip shaqyrdy. Keiin Serik Ashliaev degen jaqsy azamat ministr bolyp taǵaiyndaldy.
Ómirde eń basty nárse – bilimge qushtarlyq pa deimin. Jaqsy jerde jumys istep júrip, bilimdi jetildirý qajet. Mamandyǵym boiynsha mýzykantpyn ǵoi, biraq ulttyq memlekettik basqarý baǵytynda jaqsy bilim kerek. Qazaqstan Respýblikasy Prezidentiniń janyndaǵy Ulttyq Joǵary Memlekettik Basqarý Mektebi bizdei jastardy syndarly synaqtan ótkizgeni anyq. Qairat Kelimbetov, Azat Perýashevtar alǵashqy túlekteri. Ózim ekinshi tolqynda qazirgi Qoǵamdyq damý ministri Darhan Qaletaev, Máskeýde qyzmet atqaratyn Marat Qusaiynov, Astana qalasynyń prokýrory Bolat Dembaev taǵy basqa azamattarmen qatar oqydym. Bizden keiin Áset Isekeshev sekildi memleketshil tulǵalar oqyp shyqty.
Jazǵan diplomdyq eńbekterimiz boiynsha kandidattyqty qorǵaýǵa ruqsat berdi. Budan keiin ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetine syrttai aspirantýraǵa tústim. Tarih salasyn jaqsy kóremin. Doktorlyqty Ázerbaijannyń Baký qalasyndaǵy Kórkemóner akademiiasynda 2012 jyly qorǵadym.
Adamdarmen ashyq-jarqyn aralasqandy jaqsy kóremin
– El arasynda basqa ministrlerge qaraǵanda Sizdi «óte ashyq» degen áńgime bar. Sonan soń kez kelgen kisimen til tabysatynyńyzdy aitady. Osyǵan ózińizdiń pikirińizdi estisek.
– Bizdiń qazaqta «Qyryqtyń biri – qydyr» degen jaqsy sóz bar. Men rektor bolyp júrgende stýdentterimmen amandasatyn ádetim bar edi. Jartysynyń kóbiniń atyn jatqa, qandai mamandyqta oqyp júrgenin bilemin. Sonda maǵan ustazdardyń birazy «Areke, bylai isteýge bolmaidy. Siz rektorsyz, ótip bara jatqanda bári iilip turýy kerek. Árbir stýdentpen, tipti ustazdarmen de amandasýdyń keregi joq. Basqa rektorlardy qarasań, ózderine arnalǵan jeke lift, barlyǵy shette turady, eshqaisysymen amandaspaidy» dep aitady.
Muny men ata-anamnan daryǵan týa bitti qasietim dep esepteimin. Ár adamnyń ózine tán tabiǵi qalpy, bolmysy bar. Ózim mysaly, adamdarmen ashyq-jarqyn aralasqandy jaqsy kóremin. Ásirese jastarmen sóileskende olardy qandai oi bar, meniń tarapymnan qandai kómegim tier eken, sony bilgim keledi.
Men rektor bolǵan óner akademiiasynda eki azamat sypyrýshy bolyp qyzmet isteitin: Bireýi qazaq, bireýi orys. Óz jumysyna berilgen, janyn salyp isteitin adamdar. Sol azamattarmen aralasyp, syiaqy berip qoldaitynmyn. Burynnan beri bir orynda istep júrgen, meili ol vahter bolsyn óz basym sondai azamattardy syilaimyn. Alty ai anaý jerde, bes ai myna jerde júrgen adamdardan táýir maman shyqpaidy, ári olardan alys júrýge tyrysamyn.
– Túsinikti, turaqtylyqty, qarapaiymdylyqty jaqsy kóremin deseńizshi. Aǵa, endi mýzyka salasynyń mamanysyz, sportta ótkende Challenge sharasyn uiymdastyrdyńyz. Taýǵa serýen qurasyz, shańǵymen de ainalysady ekensiz.
– Iá, ana joly taýǵa shyqtyq. Almaty oblysyndaǵy Ile Alataýy sulý tabiǵatynyń aiasynda Medeýden bastap Tabaǵan – Aqbulaq jolymen jaiaý 8 shaqyrym júrip óttik. 70 shaqty adamnan turatyn top, ishinde jýrnalister, qoǵam qairatkerleri, tanymal sportshylar men ártister, biznesmender men memlekettik qyzmetkerler – bári de tabiǵatty aialaidy, jaiaý júrgendi jaqsy kóredi, olarǵa taýdaǵy soqpaq qiyn tússin be?
Áke-sheshem meni daryndy balalarǵa arnalǵan Ahmet Jubanov atyndaǵy Respýblikalyq arnaiy mýzyka mektebine 1 klassqa alyp bardy. Zamanynda óte jaqsy mektep boldy, áli de bar. Bizdiń ustazdarymyz 1940-nshy jyldary Máskeýden, Leningradtan, Kievten jer aýyp kelgender edi. Óz kásibin jetik biletin keremet mýzykanttar. Alǵashqy ustazdarymnyń biri, nemistiń azamaty Arnold Vintergoller sabaq bergen. Bul kisi 1990 jyldary eline ketti. Qazaqsha taza sóileitin. Pavlova Larisa degen kisi mýzyka páninen, mýzyka tarihynan berdi. Keiinnen Meksikaǵa qonys aýdardy. Iosif Kogan, Grinberg jáne t.b. Keńestiń irgesi sógilgennen soń óz elderine kóshti ǵoi.
Baqytyma orai bizge ádebietten Panýar Álimqyzy sabaq berdi. Qazaq ádebieti pániniń bilgiri. On segiz tildi bilgen uly ǵalym Qudaibergen Jubanovtyń nemeresi bizben oqyǵan. Muǵalimimiz ádebi keshterdi jii uiymdastyratyn, qyzyqty etip ótkizetin. Áli esimde Maǵjan Jumabaev, Ahmet Baitursynov týraly taǵylymdy áńgimeler aitatyn. Keiin tarih salasyn oqi bastaǵanda toptaǵy ul-qyzdar «bizde keremet aqyn-jazýshylar bolypty ǵoi» dep tańdanyp júrse, men «Bul kisilerdi buryn estigenmin, bilemin. Shyǵarmalary baǵdarlamada joq bolsa da, sol kisi bizdiń ustazymyz aityp júretin» deimin. Aita bersem, qyzyq kóp.
Arystanbek Muhamediuly oqýshy kezi
Sol kezde bizdiń mektepke Pernebek Momynov degen azamat direktorlyq qyzmet atqardy. Qazir jasy 85-ten asty. Ǵylym kandidaty, professor, elimizge belgili bul azamat Jubanov mektebin 13 jyl basqardy. Artynan Abai atyndaǵy Almaty memlekettik ýniversitetiniń dekany bolǵan. 1986 jylǵy Jeltoqsan oqiǵasyna bailanysty amalsyzdan Shymkentke ketti. Sol jerde kafedra meńgerýshisi, dekan boldy, ózi minezi berik, denesi symbatty azamat.
Pernebek aǵa jaz ailarynyń ár senbi, jeksenbi kúnderi bizdi mindetti túrde taýǵa aparatyn. Qysta shańǵymen jarysqa salatyn. Konki tepken kezde ózi de mindetti túrde bizben birge ilesetin. Mekteptiń direktory! Qazir óz oqýshylarmen birge saiahatqa shyǵatyn direktordy da izdep tabý qiyn shyǵar.
Budan ózge bizde Grigorii Dmitrievich Serebrennikov deitin deneshynyqtyrý muǵalimi boldy. Direktor, osy muǵalim bárimizben birge taýǵa shyǵatyn. Qapshaǵaiǵa alyp baratyn. Sol kisige myń alǵysymdy aitamyn. Birge oqyǵan dostarymnyń bári sportqa óte jaqyn. Fýtbol, voleibol, ústel tennisi, shańǵymen syrǵanaý.
Ortanqol oryndaýshylardy ákelip, kontsert ótkize berýge qarsymyn
– Óte jas kórinesiz negizi. Buǵan sporttyń tigizgen áseri zor ekenin bilip otyrmyz. Endi Astana taqyrybyna qaitadan oralsaq. Biylǵy mereitoiǵa ministrlik qandai jumystardy júzege asyp jatyr?
- Jaqynda bizdiń qoǵam Astananyń 20 jyldyq mereitoiyna 19 mlrd teńge bólinedi degen aqparatty taratyp, dúrligip qaldy. Ókinishke qarai, halyq basqasha qabyldady. Túsindireiin, 100-den astam aýqymdy shara bir jyl boiy ótedi.
Astana kúni qarsańynda ótetin sharalarǵa daiyndalǵan josparymyzda eki úlken shara bar. Birinshisi jyl saiyn ótkiziletin Eýraziia kinofestivali, ekinshisi alǵash ret ótkiziletin «Voice of Astana» halyqaralyq konkýrsy.
Halyqaralyq «Eýraziia» kinofestivali jylda uiymdastyralady. Biz «A klass» dep atalatyn jańa deńgeige kósheiin dep jatyrmyz. Festival týyndylaryna ádil tórelik aitý úshin belgili, bedeldi azamattardy ákelý mindetti shara. Kinoǵa qatysatyn salalardyń kásibi sarapshylary, synshylary bolýy tiis. Álemge belgili eki-úsh jaryq juldyz qatysqany mańyzdy. Bul bizdiń imidjǵa áser etetin jaǵymdy faktor. Mysaly Kann festivaline bizdegidei 2-3 adam emes, 30-dan astam adam baryp qatysady. Álem tanyǵan Oskardy aitsaq, ol – álemdik kinofestivaldiń ozyq dástúri.
Birinshi ret jas talanttarǵa arnalǵan festival uiymdastyramyz. Burynda «Allo, ishem talanty!» degen konkýrs bolatyn. Nege sondai ótkizbeimiz? Bul óte durys, dúniejúzi elderinde bar tájiribe. Aldymen jergilikti aýdanda irikteý ótedi, sodan soń oblysqa shyǵady, odan keiin Respýblikaǵa shaqyrylady. Ári qarai biz oqýǵa qaldyramyz nemese basqa konkýrsqa qatystyramyz.
Bólingen qarajattyń 80 protsenti bizdiń ishki mádenietimizdi damytýǵa arnalǵan jobalarǵa jumsalmaq. Qazir «Birjan-Sara» operasyn qoiyp jatyrmyz. Ol operany Birjannyń eline, Býrabaiǵa ashyq aspan astyna aparyp qoiamyz. Onyń ózindik ǵajap erekshelikterin sózben aityp jetkize almaspyz.
Shynyn aitqanda estradanyń ortanqol jai oryndaýshylaryn ákelip, topyrlatyp kontsert ótkizýge óz basym qarsymyn. Mysaly, «Voice of Astana» jobasynyń birinshi kúni Batyrhan Shúkenovty eske aldyq. Ol ne úshin kerek dep oilaisyz? Birinshiden, aiaýly azamatymyzdyń rýhyn asqaqtatý kerek. Ekinshi jaǵynan, Batyrhanmen birge jumys istegen Meladze, Vladimir Presniakov, Agýtinder jáne basqalar at arytyp keldi. Bul bizge ekonomikalyq jaǵynan utymdy. Jobanyń ekinshi kúninde A-Stýdionyń múshesi, daryndy ónerpaz Baiǵali Serkebaevtyń 60 jyldyǵyn atap óttik. Reseilik juldyzdardyń qalamaqysy qymbat ekenin jurt biledi, biraq olar Baiǵalidy syilaǵandyqtan, qurmettegendikten keldi. Bul jaǵdai biz úshin qýantarlyq oqiǵa.
Ótken jyly EKSPO-nyń aiasynda Dimash Qudaibergenniń jeke kontsertin ótkizemin degende «oǵan eshkim kelmeidi, kimge kerek, kim biledi» dep kóbisi qarsylyq tanytty. 2017 jyly maýsymda «I am singer» jobasynda jeńimpazdardyń biri bolǵanyn dúiim jurt biledi. Men Dimashtyń konkýrsqa qatysatynyn, keiin álemdik kórme aiasynda kontsertin uiymdastyrý kerektigin sol kezde aitqanmyn. Dimashtyń kontsertin úlken stadionda ótkizdik. 34 myń adam keldi! 22 myń bilet sattyq, endi ishinde balalar úiinen, fan-klýb degenderden shaqyrylǵany bar. «Nege, bizde halyqaralyq konkýrstar ótpeidi, bizge estradalyq halyqaralyq konkýrstan ótýi kerek» degen máseleni kótergenimiz abzal. «Novaia Volna» Sochida, buryn Iýrmalada bolǵan. «I am singer» Qytaida ótedi. Bizde Astanada birde-bir halyqaralyq estrada konkýrsy joq. Eldiń atyn shyǵarý kerek, ishimizdegi talanttar qatysady, sodan soń týristter keledi. Mysaly, «Voice of Astana» konkýrsynda mindetti túrde sharty Astana týraly án aitý kerek. Meili óz tilińde bolsyn, qazaqsha, oryssha shet tilderinde bolsyn! Nege biz Elordamyzdy asqaqtata túspeimiz? Astananyń mártebesin kóterip jatsaq, bul bárimizge jaqsy emes pe?
Biz Nikolas Keidjge emes, ózimizge kúldik
– Aǵa, Siz ózińiz áleýmettik jelide otyrasyz ba? Nikolas Keidjdiń ázilge ainalyp ketýiniń astarynda ne jatyr?
– Eń ókinishtisi sol, bizdiń óz azamattarymyz sheteldik akter kigen ulttyq kiimge kúle bastady. Nikolas Keidj álemge tanymal juldyz. BIZ NIKOLAS KEIDJGE EMES, ÓZIMIZGE KÚLDIK.
Al Plasido Domingo kelgende, ulttyq kiim tartý etip, sýretke túsýin ótindim. Ataqty metr qýana kelisti. Áielimen, balalarymen, nemeresimen kelgen ol ótinishimdi aiaqsyz qaldyrmady. Oǵan kóp raqmet. Kóńili kóterińki, meniń úiimde qonaqta boldy. Artynan ulttyq shapandy kiip alyp, ózi Instagramǵa saldy. «Ývajaiý mestnye traditsii. Nahojýs v velikolepnom gorode Astana» dep jazyp qoidy.
– Aǵa, kileń ataqty juldyzdardy aityp kele jatyrsyz. Onyń kóbisin júzbe-júz bilesiz. Olar da sizdi tanidy. Biraq osy álemdik deńgeidegi qaisysy janyńyzǵa jaqyn? Qaisysymen dossyz?
– Ondai azamattar kóp. Plasido Domingonyń konkýrsyna álemge tanymal «Rolex» kompaniiasy demeýshilik tanytty.
Sosyn Zýbin Metany men Túrkistanǵa apardym. Bul shahardy Zýbin ǵana emes, álem tanýy tiis. Yqylym zamanǵy tarihtan taǵylym alýy úshin. Olardyń bylai júrý Qazaqstan úshin jarnama bolatyn. Shynymdy aitaiyn, Zýbin Meta men La Skalany 261 adamdyq shyǵynynyń barlyǵyn italiialyq munai kompaniiasy tóledi.
Dúniejúzilik ár iri shaharda mindetti túrde birneshe halyqaralyq mádeni shara ótip jatady.
Osy jyly biz Frantsiiadan ataqty sýretshilerdiń polotnalaryn alyp kele jatyrmyz. Frantsýzdardyń «Total» degen munai kompaniiasy saqtandyrý qarjysyn tolyq óz jaýapkershilikterine aldy. Bizdiń tóleitinimiz – jol shyǵyny ǵana.
– Durys eken! Alda budan basqa qandai josparyńyz bar?
– Jalpy, ulttyq salt-dástúr degenimizdiń ózi – halyqtyń rýhani ózegi, mádeniettiń dińgegi. Halqymyzdyń ejelden beri qalyptasqan, ǵasyrlar boiy saqtalǵan salt-dástúrlerimizdi jańǵyrtsaq degen izgi nietimiz de bar! Sondyqtan da qazaq halqynyń mádenieti men dástúri óte mańyzdy dep baǵalaimyz. Qandai halyqtyń bolmasyn salty sol halyqtyń minez-qulqyn, qasietterin tanyta alady. Biz jyl boiy salt pen dástúrge negizdelgen ulttyq oiyndardy ETNOAÝYLDA kórsetetin bolamyz.
– Ýaqyt bólip suhbat bergenińizge raqmet!
Suhbattasqan Oljas BERKINBAEV
