Jyl saiyn Ekinshi dúniejúzilik soǵys ardagerleriniń qatary sirep keledi. Biylǵy 1 mamyrdaǵy jaǵdai boiynsha Qazaqstanda 665 ardager bar eken. Byltyr elimizde 1025 maidanger bolǵan.
«Biylǵy 1 mamyrdaǵy jaǵdai boiynsha Qazaqstanda Ekinshi dúniejúzilik soǵystyń 665 ardageri, sondai-aq basqa sanattaǵy 113 myń 555 azamat (Qorshaýdaǵy Leningrad turǵyndary – 74 adam; kontslagerlerdiń burynǵy kámeletke tolmaǵan tutqyndary – 221 adam; UOS qaitys bolǵan múgedekterdiń áielderi (kúieýleri) – 2 296 adam; UOS kezinde qaza tapqandardyń jesirleri – 10 adam; tyl eńbekkerleri – 89 385 adam; UOS qatysýshylary men múgedekterine teńestirilgender– 21 569 adam) turyp jatyr», - dedi QR Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý vitse-ministri Erlan Áýkenov.
Sonymen qatar ol Qazaqstanda Ekinshi dúniejúzilik soǵys ardagerlerine ai saiyn qansha tólem jasalatynyn aitty. Ózge áleýmettik tólemderge qaramastan, azamattardyń 20 sanaty (onyń ishinde soǵysqa qatysýshylar, tyl eńbekkerleri, aqtalǵan azamattar jáne t.b.) arnaýly memlekettik járdemaqy alady.
2021 jylǵy 1 mamyrdaǵy jaǵdai boiynsha zeinetaqyny eskergende áleýmettik tólemderdiń ortasha jiyntyq mólsheri:
- Ekinshi dúniejúzilik soǵysyna qatysýshylary úshin – 182 851 teńgeni;
- Ekinshi dúniejúzilik soǵysy múgedekteri úshin – 188 051 teńge;
- basqa memleketter aýmaǵyndaǵy soǵys ardagerlerine (Aýǵanstanda, Vetnamda, Aljirde, Egipette, Irakta jáne t. b.) – 198 801 teńge;
- Ekinshi dúniejúzilik soǵys qatysýshylaryna teńestirilgen adamdar úshin – 154 638 teńge;
– Ekinshi dúniejúzilik soǵys múgedekterine teńestirilgen adamdar úshin-119 562 teńge;
- Ekinshi dúniejúzilik soǵys jyldaryndaǵy tyl eńbekkerlerine - 120 112 teńgeni quraidy.
«Sondai-aq, jergilikti atqarýshy organdar biýdjet jáne demeýshilik qarajat esebinen ardagerlerge qiyn ómirlik jaǵdaida nemese mereke kúnderi materialdyq kómek túrinde qosymsha áleýmettik qoldaý sharalaryn kórsetedi. Oǵan turǵyn úidi jóndeý, otynmen qamtamasyz etý, qoǵamdyq kólikte jol júrý jeńildikteri, dári-dármekpen qamtamasyz etý, tis protezdeý jáne taǵy basqalar kiredi», – dedi vitse-ministr.
Aita keteiik, jyl saiyn birjolǵy materialdyq kómek tóleý dástúrge ainaldy. Sonymen, Táýelsizdiktiń 30 jyldyǵy jáne Jeńis kúni qarsańynda jergilikti atqarýshy organdar UOS qatysýshylary men múgedekterine jáne Ekinshi dúniejúzilik soǵysta jeńiske úles qosqan azamattardyń basqa da sanattaryna tólemderdi júzege asyrý úshin 6,4 mlrd teńge qarastyryldy.
«Eńbek ministrligi oblystar men respýblikalyq mańyzy bar qalalardyń ákimdikterine jeńiske úles qosqan azamattardyń joǵaryda atalǵan barlyq sanattary úshin materialdyq kómektiń eń tómengi kepildendirilgen shegin belgileýdi usyndy. Nátijesinde, barlyq óńirlerde UOS qatysýshylary men múgedekterine 1 mln teńge kóleminde birjolǵy materialdyq kómek kórsetildi. Qorshaýdaǵy Leningrad turǵyndary men kontslagerlerdiń burynǵy kámeletke tolmaǵan tutqyndaryna keminde 50 myń teńge, Ekinshi dúniejúzilik soǵysta qaitys bolǵan múgedekterdiń áielderine, soǵysta qaza tapqan jaýyngerlerdiń jesirlerine jáne UOS jyldary tyl eńbekkerlerine – keminde 30 myń teńge berildi», – dep habarlady Erlan Áýkenov Ortalyq kommýnikatsiialar qyzmetinde.
Vitse-ministrdiń sózine qaraǵanda, 14 óńirde atalǵan tólemder jasaldy, al qalǵan óńirlerde 9 mamyrǵa deiin aiaqtalady. Sondai-aq, Jeńistiń 76 jyldyǵyn merekeleý qurmetine ardagerlerge estelik syilyqtar tabys etiledi.
Kórshi elderde ardagerlerdi qoldaý
Kórshiles elderge qaraǵanda Qazaqstanda Ekinshi dúniejúzilik soǵys ardagerlerine beriletin birjolǵy tólem deńgeii joǵary boldy. Ásirese, bul jaiynda sońǵy kúnderi reseilik buqaralyq aqparat quraldary jarysa jazyp jatyr.
«Elimizde keminde 1 mln teńge somasynda ardagerlerge tólem jasaý týraly usynys jasaldy. Memleket boiynsha bul birjolǵy tólem standarttalǵan. Basqa eldermen bul baǵytta arnaiy salystyrý júrgizilmedi. Degenmen, basqa elderge qaraǵanda, Qazaqstanda tólem jaǵynan joǵary kórsetkishterdiń biri boldy. Mysaly, Ózbekstanda birjolǵy tólem 500 myń teńge, Reseide 60 teńge shamasynda», - dedi vitse-ministri Erlan Áýkenov.
Osy oraida resmi jariialanǵan málimetterdi eskere otyryp, kórshiles elderde tólenip jatqan syiaqy mólsherin salystyryp kórdik.
Resei
RF Zeinetaqy qorynyń málimetinshe, Jeńis kúnine orai 33 myńnan astam soǵys ardagerine 10 myń rýblden (57 myń teńge) tólenbek. Bul tólem zeinetaqyǵa qosylyp beriledi.
Sonymen qatar, Reseidiń óńirlerinde ardagerlerge túrli somada (50 myń teńge jáne odan joǵary) qosymsha birjolǵy tólemder jasalady.
Ózbekstan
Ózbekstan Respýblikasynyń Prezidenti Shavkat Mirzieev 2021 jylǵy 20 sáýirde «Ekinshi dúniejúzilik soǵys qatysýshylaryn yntalandyrý týraly» jarlyqqa qol qoidy.
Oǵan sáikes, soǵys qatysýshylary men múgedekteriniń árbirine respýblika biýdjetinen 12 million sým (500 myń teńgege tarta) mólsherinde bir rettik aqshalai syilyq berildi.
Qyrǵyzstan
Qyrǵyz Respýblikasynyń Jeńis kúnin toilaý boiynsha jyl saiynǵy birjolǵy járdemaqy bekitildi. Osy oraida soǵys ardagerleri men múgedekterine 70 myń som (350 myń teńge) beriletin bolady.
Tiisti Jarlyqqa biyl sáýir aiynyń sońynda el Prezidenti Sadyr Japarov qol qoidy. 2021 jylǵy 1 sáýirdegi jaǵdai boiynsha Qyrǵyzstanda Ekinshi dúniejúzilik soǵysta bolǵan 146 ardager qalǵan.
Ázerbaijan
Jeńistiń 76 jyldyǵyna bailanysty Ázerbaijan Prezidenti Ilham Álievtiń Jarlyǵy jariialandy.
Bul turǵyda soǵys ardagerlerine birjolǵy materialdyq kómek qarastyrylyp otyr.
Qujatta1941-1945 jyldary Ekinshi dúniejúzilik soǵysta bolǵandarǵa 1500 manat (380 myń teńge shamasynda) somasynda tólem jasalatyny aitylǵan.
