جىل سايىن ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىس ارداگەرلەرٸنٸڭ قاتارى سيرەپ كەلەدٸ. بيىلعى 1 مامىرداعى جاعداي بويىنشا قازاقستاندا 665 ارداگەر بار ەكەن. بىلتىر ەلٸمٸزدە 1025 مايدانگەر بولعان.
«بيىلعى 1 مامىرداعى جاعداي بويىنشا قازاقستاندا ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىستىڭ 665 ارداگەرٸ, سونداي-اق باسقا ساناتتاعى 113 مىڭ 555 ازامات (قورشاۋداعى لەنينگراد تۇرعىندارى – 74 ادام; كونتسلاگەرلەردٸڭ بۇرىنعى كەمەلەتكە تولماعان تۇتقىندارى – 221 ادام; ۇوس قايتىس بولعان مٷگەدەكتەردٸڭ ەيەلدەرٸ (كٷيەۋلەرٸ) – 2 296 ادام; ۇوس كەزٸندە قازا تاپقانداردىڭ جەسٸرلەرٸ – 10 ادام; تىل ەڭبەككەرلەرٸ – 89 385 ادام; ۇوس قاتىسۋشىلارى مەن مٷگەدەكتەرٸنە تەڭەستٸرٸلگەندەر– 21 569 ادام) تۇرىپ جاتىر», - دەدٸ قر ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ ۆيتسە-مينيسترٸ ەرلان ەۋكەنوۆ.
سونىمەن قاتار ول قازاقستاندا ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىس ارداگەرلەرٸنە اي سايىن قانشا تٶلەم جاسالاتىنىن ايتتى. ٶزگە ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەرگە قاراماستان, ازاماتتاردىڭ 20 ساناتى (ونىڭ ٸشٸندە سوعىسقا قاتىسۋشىلار, تىل ەڭبەككەرلەرٸ, اقتالعان ازاماتتار جەنە ت.ب.) ارناۋلى مەملەكەتتٸك جەردەماقى الادى.
2021 جىلعى 1 مامىرداعى جاعداي بويىنشا زەينەتاقىنى ەسكەرگەندە ەلەۋمەتتٸك تٶلەمدەردٸڭ ورتاشا جيىنتىق مٶلشەرٸ:
- ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىسىنا قاتىسۋشىلارى ٷشٸن – 182 851 تەڭگەنٸ;
- ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىسى مٷگەدەكتەرٸ ٷشٸن – 188 051 تەڭگە;
- باسقا مەملەكەتتەر اۋماعىنداعى سوعىس ارداگەرلەرٸنە (اۋعانستاندا, ۆەتنامدا, الجيردە, ەگيپەتتە, يراكتا جەنە ت. ب.) – 198 801 تەڭگە;
- ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىس قاتىسۋشىلارىنا تەڭەستٸرٸلگەن ادامدار ٷشٸن – 154 638 تەڭگە;
– ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىس مٷگەدەكتەرٸنە تەڭەستٸرٸلگەن ادامدار ٷشٸن-119 562 تەڭگە;
- ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىس جىلدارىنداعى تىل ەڭبەككەرلەرٸنە - 120 112 تەڭگەنٸ قۇرايدى.
«سونداي-اق, جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار بيۋدجەت جەنە دەمەۋشٸلٸك قاراجات ەسەبٸنەن ارداگەرلەرگە قيىن ٶمٸرلٸك جاعدايدا نەمەسە مەرەكە كٷندەرٸ ماتەريالدىق كٶمەك تٷرٸندە قوسىمشا ەلەۋمەتتٸك قولداۋ شارالارىن كٶرسەتەدٸ. وعان تۇرعىن ٷيدٸ جٶندەۋ, وتىنمەن قامتاماسىز ەتۋ, قوعامدىق كٶلٸكتە جول جٷرۋ جەڭٸلدٸكتەرٸ, دەرٸ-دەرمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ, تٸس پروتەزدەۋ جەنە تاعى باسقالار كٸرەدٸ», – دەدٸ ۆيتسە-مينيستر.
ايتا كەتەيٸك, جىل سايىن بٸرجولعى ماتەريالدىق كٶمەك تٶلەۋ دەستٷرگە اينالدى. سونىمەن, تەۋەلسٸزدٸكتٸڭ 30 جىلدىعى جەنە جەڭٸس كٷنٸ قارساڭىندا جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگاندار ۇوس قاتىسۋشىلارى مەن مٷگەدەكتەرٸنە جەنە ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىستا جەڭٸسكە ٷلەس قوسقان ازاماتتاردىڭ باسقا دا ساناتتارىنا تٶلەمدەردٸ جٷزەگە اسىرۋ ٷشٸن 6,4 ملرد تەڭگە قاراستىرىلدى.
«ەڭبەك مينيسترلٸگٸ وبلىستار مەن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالاردىڭ ەكٸمدٸكتەرٸنە جەڭٸسكە ٷلەس قوسقان ازاماتتاردىڭ جوعارىدا اتالعان بارلىق ساناتتارى ٷشٸن ماتەريالدىق كٶمەكتٸڭ ەڭ تٶمەنگٸ كەپٸلدەندٸرٸلگەن شەگٸن بەلگٸلەۋدٸ ۇسىندى. نەتيجەسٸندە, بارلىق ٶڭٸرلەردە ۇوس قاتىسۋشىلارى مەن مٷگەدەكتەرٸنە 1 ملن تەڭگە كٶلەمٸندە بٸرجولعى ماتەريالدىق كٶمەك كٶرسەتٸلدٸ. قورشاۋداعى لەنينگراد تۇرعىندارى مەن كونتسلاگەرلەردٸڭ بۇرىنعى كەمەلەتكە تولماعان تۇتقىندارىنا كەمٸندە 50 مىڭ تەڭگە, ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىستا قايتىس بولعان مٷگەدەكتەردٸڭ ەيەلدەرٸنە, سوعىستا قازا تاپقان جاۋىنگەرلەردٸڭ جەسٸرلەرٸنە جەنە ۇوس جىلدارى تىل ەڭبەككەرلەرٸنە – كەمٸندە 30 مىڭ تەڭگە بەرٸلدٸ», – دەپ حابارلادى ەرلان ەۋكەنوۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتٸندە.
ۆيتسە-مينيستردٸڭ سٶزٸنە قاراعاندا, 14 ٶڭٸردە اتالعان تٶلەمدەر جاسالدى, ال قالعان ٶڭٸرلەردە 9 مامىرعا دەيٸن اياقتالادى. سونداي-اق, جەڭٸستٸڭ 76 جىلدىعىن مەرەكەلەۋ قۇرمەتٸنە ارداگەرلەرگە ەستەلٸك سىيلىقتار تابىس ەتٸلەدٸ.
كٶرشٸ ەلدەردە ارداگەرلەردٸ قولداۋ
كٶرشٸلەس ەلدەرگە قاراعاندا قازاقستاندا ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىس ارداگەرلەرٸنە بەرٸلەتٸن بٸرجولعى تٶلەم دەڭگەيٸ جوعارى بولدى. ەسٸرەسە, بۇل جايىندا سوڭعى كٷندەرٸ رەسەيلٸك بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى جارىسا جازىپ جاتىر.
«ەلٸمٸزدە كەمٸندە 1 ملن تەڭگە سوماسىندا ارداگەرلەرگە تٶلەم جاساۋ تۋرالى ۇسىنىس جاسالدى. مەملەكەت بويىنشا بۇل بٸرجولعى تٶلەم ستاندارتتالعان. باسقا ەلدەرمەن بۇل باعىتتا ارنايى سالىستىرۋ جٷرگٸزٸلمەدٸ. دەگەنمەن, باسقا ەلدەرگە قاراعاندا, قازاقستاندا تٶلەم جاعىنان جوعارى كٶرسەتكٸشتەردٸڭ بٸرٸ بولدى. مىسالى, ٶزبەكستاندا بٸرجولعى تٶلەم 500 مىڭ تەڭگە, رەسەيدە 60 تەڭگە شاماسىندا», - دەدٸ ۆيتسە-مينيسترٸ ەرلان ەۋكەنوۆ.
وسى ورايدا رەسمي جارييالانعان مەلٸمەتتەردٸ ەسكەرە وتىرىپ, كٶرشٸلەس ەلدەردە تٶلەنٸپ جاتقان سىياقى مٶلشەرٸن سالىستىرىپ كٶردٸك.
رەسەي
رف زەينەتاقى قورىنىڭ مەلٸمەتٸنشە, جەڭٸس كٷنٸنە وراي 33 مىڭنان استام سوعىس ارداگەرٸنە 10 مىڭ رۋبلدەن (57 مىڭ تەڭگە) تٶلەنبەك. بۇل تٶلەم زەينەتاقىعا قوسىلىپ بەرٸلەدٸ.
سونىمەن قاتار, رەسەيدٸڭ ٶڭٸرلەرٸندە ارداگەرلەرگە تٷرلٸ سومادا (50 مىڭ تەڭگە جەنە ودان جوعارى) قوسىمشا بٸرجولعى تٶلەمدەر جاسالادى.
ٶزبەكستان
ٶزبەكستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ شاۆكات ميرزيەەۆ 2021 جىلعى 20 سەۋٸردە «ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىس قاتىسۋشىلارىن ىنتالاندىرۋ تۋرالى» جارلىققا قول قويدى.
وعان سەيكەس, سوعىس قاتىسۋشىلارى مەن مٷگەدەكتەرٸنٸڭ ەربٸرٸنە رەسپۋبليكا بيۋدجەتٸنەن 12 ميلليون سۋم (500 مىڭ تەڭگەگە تارتا) مٶلشەرٸندە بٸر رەتتٸك اقشالاي سىيلىق بەرٸلدٸ.
قىرعىزستان
قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ جەڭٸس كٷنٸن تويلاۋ بويىنشا جىل سايىنعى بٸرجولعى جەردەماقى بەكٸتٸلدٸ. وسى ورايدا سوعىس ارداگەرلەرٸ مەن مٷگەدەكتەرٸنە 70 مىڭ سوم (350 مىڭ تەڭگە) بەرٸلەتٸن بولادى.
تيٸستٸ جارلىققا بيىل سەۋٸر ايىنىڭ سوڭىندا ەل پرەزيدەنتٸ سادىر جاپاروۆ قول قويدى. 2021 جىلعى 1 سەۋٸردەگٸ جاعداي بويىنشا قىرعىزستاندا ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىستا بولعان 146 ارداگەر قالعان.
ەزەربايجان
جەڭٸستٸڭ 76 جىلدىعىنا بايلانىستى ەزەربايجان پرەزيدەنتٸ يلحام ەليەۆتٸڭ جارلىعى جارييالاندى.
بۇل تۇرعىدا سوعىس ارداگەرلەرٸنە بٸرجولعى ماتەريالدىق كٶمەك قاراستىرىلىپ وتىر.
قۇجاتتا1941-1945 جىلدارى ەكٸنشٸ دٷنيەجٷزٸلٸك سوعىستا بولعاندارعا 1500 مانات (380 مىڭ تەڭگە شاماسىندا) سوماسىندا تٶلەم جاسالاتىنى ايتىلعان.
