Ulybritaniia soty Statige Qazaqstanǵa 3,7 million AQSh dollarynan astam sot shyǵyndaryn óteýge mindettedi. Bul týraly Ádilet ministrligi habarlady.
Qazaqstan Respýblikasynyń Anatol jáne Gabriel Statige, sondai-aq olardyń Askom Grýp SA jáne Terra Raf Trans Treiling Ltd kompaniialaryna («Ctati») qarsy daýda jańa jyl Respýblika paidasyna shyǵarylǵan sot buiryǵymen bastaldy.
2021 jylǵy 6 qańtarda Angliianyń Joǵarǵy Soty Statige eki apta ishinde Respýblikaǵa jáne Qazaqstan Ulttyq bankine 3,7 million AQSh dollarynan astam sot shyǵyndaryn tóleýge mindettedi. Stati bul buiryqty daýlaidy dep kútilýde. Bul shyǵystardy óteý týraly buiryq Statidiń 2020 jylǵy kóktemde ótken sot talqylaýynda utylýyna bailanysty, onda Joǵarǵy Sot tórt kúndik onlain sot talqylaýynan keiin Statidiń Respýblikaǵa talap-aryzy boiynsha QR Ulttyq banki jaýapty bola almaidy dep sheshti.
Joǵary sotta isti qaraý alaiaqtyq jolmen alynǵan tórelik sheshimdi kóptegen elderde oryndaýǵa tyrysatyn Stati áreketterine Respýblikanyń jalǵasyp jatqan qarsy sharalarymen bailanysty boldy. Stati tórelik kezinde alaiaqtyǵyn jasyrdy, biraq 2015 jyldan bastap onyń dálelderi birtindep shyǵa bastady. Osy dáleldemelerdi Deloit, Praisýoterhaýs Kýpers, professor Djordj Bermann, professor Kristof Shroier, doktor Patrik Sholdstrom siiaqty álemniń jetekshi sarapshylary derbes baǵalady. Angliianyń Joǵarǵy soty siiaqty olardyń barlyǵy tórelik sheshimdi alý kezin qosa alǵanda, Stati júieli túrde alaiaqtyqpen ainalysty degen qorytyndyǵa keldi. Stati bul dálelderdi daýlamai, onyń ornyna olardy birqatar sottardyń nazarǵa alýyna kóbinese zańsyz jolmen kedergi keltirgen. Mysaly, aldyńǵy shved isine qatysty, shved quqyǵynyń sarapshysy, qazir Svea Apelliatsiialyq sotynyń sýdiasy, doktor Patrik Sholdstrom barlyq dálelderdi nazarǵa ala otyryp, Stati shved zańnamasy boiynsha qylmystyq alaiaqtyqqa teńestiriletin áreketter men jasyrýlar arqyly tórelik sheshimge qol jetkizdi, sondai-aq, tórelik sheshimniń kúshin joiý protsesinde olar ózderiniń shved sottaryna shyndyqty aitý týraly negizgi mindetin buzdy, sondyqtan tórelik sheshim oryndalmaýy kerek degen qorytyndyǵa keldi.
Joǵarǵy Sottyń shyǵyndardy óteý týraly buiryǵy jáne onyń negizi bolyp tabylatyn Qazaqstannyń sáýir aiyndaǵy jeńisi ótken jyly QR paidasyna shyǵarylǵan birqatar sot sheshimderin tolyqtyrady:
I. Maýsym aiynda Stokgolm apelliatsiialyq soty Qazaqstan Ulttyq qorynyń aktivterine qatysty qate májbúrleý sharalaryn alyp tastady.
II. Qarasha aiynda Briýsseldiń apelliatsiialyq soty Respýblikaǵa 2021 jyly tolyǵymen qarastyrý úshin Stati jasaǵan alaiaqtyqqa bailanysty materialdardy usynýǵa ruqsat berdi.
III. Jeltoqsan aiynda Niderland Joǵarǵy Soty Amsterdam Apelliatsiialyq sotynyń KMG Kashagan B.V.-degi «Samuryq-Qazyna» UÁQ» AQ aktsiialaryna tyiym salý týraly sheshimin joiyp, isti Gaaga apelliatsiialyq sotyna jiberdi.
Jalpy byltyrǵy jyly Stati isinde qol jetkizilgen nátijelerge qatysty Ádilet ministri pikir bildirdi.
«Ótken jyly biz alaiaqtyq jolmen alynǵan tórelik sheshimdi oryndaýǵa tyrysatyn Statige jáne onyń seriktesterine qarsy quqyqtyq kúresimizde óte tabysty boldyq. 2021 jyly Stati men olardyń seriktesteri jasaǵan alaiaqtyq, sybailas jemqorlyq jáne halyqaralyq aqshany jylystatý túpkilikti áshkerelenip, ádildik barlyq iýrisdiktsiialarda ornaidy dep kútemiz», - dedi Qazaqstannyń Ádilet ministri Marat Beketaev.
Sonymen birge, ótken jyl osy iske qatysty sot protsesterindegi jańa oiynshylarmen erekshelendi. Maýsym aiynda Respýblika Niý-Iorktegi qarjyger Deniel Chepmanǵa jáne onymen bailanysty qarjy kompaniialaryna qarsy sot isin qozǵap, olardy Statimen keń aýqymdy alaiaqtyq jasaý maqsatynda sóz bailasty dep aiyptady. Jaqynda, jeltoqsan aiynda Statidiń investorlarynyń biri (Aýtraider Menedjment LLS amerikandyq hedj-qory) QR aryzyna qosyldy.
«Tolkynneftegaz» JShS bankrottyq basqarýshysy Gibraltar Joǵarǵy sotyna óziniń iegeri Terra Trans Traiding Ltd kompaniiasyna jáne Statige qarsy talap aryz berdi. Osy protsess sheńberinde Statige qarsy protsessýaldyq sheshim shyqty, onda sot Statidiń alaiaqtyq shemalary týraly barlyq aryzdar «naqty sáttilik perspektivalarymen qarastyrylatyn mańyzdy másele» dep tujyrymdady.
