Foto: shutterstock
Altynnyń álemdik naryqtaǵy baǵasy biyl buryn-sońdy bolmaǵan deńgeige jetti. Sarapshylar bul qubylysty álemdik ekonomikalyq turaqsyzdyqpen bailanystyrady. Qazaqstanda da altynǵa degen qyzyǵýshylyq artyp keledi. Qarapaiym salymshylar úshin bul qanshalyqty tiimdi? Ult.kz tilshisi máseleni sarapshylarmen birge taldap kórdi.
Altyn baǵasy 4050 dollardan asty
Búgin Niý-Iorktegi Comex taýar birjasynda altyn fiýchersteriniń baǵasy bir ýntsiia úshin 4050 AQSh dollarynan asty. Astana ýaqytymen saǵat 10:15 kezinde altynnyń bir ýntsiiasy 4052,70 dollar deńgeiinde saýdalandy. Bul — táýliktik ósimniń +0,38% bolǵanyn bildiredi.
Halyqaralyq aqparat agenttikteriniń málimetine súiensek, 2025 jyldyń basynan beri altynnyń álemdik baǵasy 50%-ǵa jýyq ósti. Tek sońǵy eki aida onyń quny 20%-dan joǵary kóterilgen.
Sarapshylar bul úrdisti infliatsiiaǵa qatysty alańdaýshylyqpen, sondai-aq qaryz deńgeiiniń artýymen jáne investorlardyń qaýipsiz aktivterdi izdeýimen bailanystyrady. Sonymen qatar, birqatar ortalyq bankter óz rezervterin ártaraptandyrý maqsatynda altyn satyp alýǵa den qoiǵan.
Suranys artyp keledi
Qazaqstanda altyn quimalaryna suranys sońǵy jyldary turaqty túrde ósip keledi. Buǵan birneshe sebep bar: birinshisi infliatsiiadan qorǵaityn aktiv, ekinshisi Ulttyq bank kepildigimen shyǵarylatyn tazartylǵan quimalar.
Altyn quimalaryn satyp alý men satý 2017 jyldan beri zańdy túrde ruqsat etilgen. Búginde Qazaqstanda altyndy Halyq banki, TsentrKredit banki, Eýraziialyq bank, Jýsan bank sekildi qarjy uiymdary satady.
Ekonomist Murat Qastaevtyń aitýynsha, altyn – kapitaldy saqtaý jáne qorjyndy ártaraptandyrý quraly.
«Altyn ózdiginen tabys ákelmeidi. Onyń paidasy – ýaqyt óte kele baǵasynyń ósýinde. Altyndy investitsiialyq qorjynnyń 5–10 paiyzyna qosýǵa bolady. Bul – turaqsyzdyq kezinde kapitaldy saqtap qalýǵa múmkindik beretin birden-bir qural», – deidi sarapshy.
Jalpy altyn satyp alýdyń úsh negizgi joly bar:
Fizikalyq quima satyp alý;
Metall shoty arqyly investitsiialaý;
Altyn óndirýshi kompaniialardyń aktsiialaryn ielený.
Mamandardyń sózinshe, altyn – urpaqtan urpaqqa amanat etip qaldyrýǵa bolatyn aktiv. Biraq bul investitsiiadan jyldam paida kútpeý qajet.
Aita ketý kerek, altyn quimalary depozitter siiaqty memleket tarapynan saqtandyrylmaidy. Investor satyp alǵan quimalaryn úide nemese bank seifinde saqtaý kerek. Bank ishinde saqtalǵan jaǵdaida oǵan arnaiy tólem qarastyrylady.
Altyn – qarjy turaqtylyǵynyń kepili
Al ekonomist Baýyrjan Ysqaqov ta altynǵa investitsiia jasaýdyń ózektiligin atap ótti. Onyń aitýynsha, halyqtyń artyq qarajatyn burynǵydai tek depozitte ustaýy jetkiliksiz.
«Altyn – infliatsiia men daǵdarysqa qarsy eń senimdi quraldardyń biri. Ásirese valiýta qunsyzdanǵanda nemese geosaiasi turaqsyzdyq oryn alǵan kezde altyn óziniń qunyn saqtap qalady», – deidi ol.
Sarapshy altyn satyp alý tásilderiniń de keńeiip kele jatqanyn aitady. Máselen, altyndy:
Onlain platformalar arqyly;
Bank qosymshalary arqyly;
Brokerlik kompaniialar men saýda alańdarynan satyp alýǵa bolady.
Altyn tek jeke tulǵalar úshin emes, ulttyq ekonomika úshin de mańyzdy aktiv. Búgingi tańda Qazaqstanda Ulttyq qor kólemi 63 mlrd dollardy qurasa, onyń ishinde 30 mlrd dollardan astamy altyn retinde saqtalýda.
Altyn – ǵasyrlar boiy qunyn joǵaltpaǵan investitsiialyq qural. Onyń baǵasy ósip jatsa, bul – tek ekonomikalyq úrdis emes, sonymen qatar investorlardyń senim indeksiniń ózgerýi. Sonymen qatar, Qazaqstan azamattary úshin altyn balamaly investitsiia retinde qalyptasyp jatqanyn aita ketý kerek.
Aqbota Musabekqyzy
