Qazaq balany sanamaidy jáne sanyn aitpaidy.
Qalja jemegen áieldiń balasy ynjyq, bolbyr, ikemsiz bolyp ósedi.
Balany besikke salarda eshkim sóilemeidi. Eger bireý sóilep qoisa, byla jylaýyq, óskende ósekshi bolady.
Sábi shalqasynan jatyp bashaiyn tistese, ony “úiirin shaqyryp jatyr” dep yrymdaidy. Iaǵni onyń sońynan taǵy bir bala keledi degen uǵym bar.
Sábidiń qyrqynan shyqqanda qaryn shashyn almasa – qarǵysy qatty bolady.
Balaǵa qarǵys ótpeý úshin ony úsh kempirdiń butynan ótkizip alady.
Úige kirip kele jatqan bala esik aldyna qulap qalsa – úige bereke, yrys, bailyq keledi. Ony tórge aparyp úsh ret aýnatady.
Júkti áiel shashyn kesse – ishtegi bala kemtar bolyp týady, baqyty kesiledi.
Sábi shalqasynan jatyp uiyqtasa – elge belgili azamat bolyp ósedi, búk túsip uiyqtasa – ýaiymshyl, jigersiz bolyp shyǵady, etpetinen jatyp uiyqtasa – oishyl bolady.
Balaǵa asyq etin mújitpeidi. “Alty jyl ash bolsań da, asyq etin mújime” degen bar.
“Boiy óspei qalady” dep, jas balaǵa buǵana ustatpaidy.
Qyzdyń basyna aq, qara oramal tartpaidy. Aq – jaýlyqtyń, qara – qaiǵynyń belgisi.
Esiktiń tutqasyn jýǵan sýmen kóz tigen balanyń betin, eki alaqanyn, eki tabanyn jýsa, táýir bolyp ketedi.
Qaly úlkeiip ketpesin dep, qalymen týǵan balaǵa “Qaldygúl, Qaldybai” dep at qoiady.
Áiel itke tas laqtyrsa – úidiń yrysy ketedi, áieldiń baǵy qaitady.
Aty súrinshek bolady dep balaǵa tóstiń súrinshegin jegizbeidi.
Jeńiltek bolady dep qyz balany qyrqynan erte shyǵarmaidy.
Kelin atasy men enesiniń tósegine otyrmaidy.
Tolǵaǵy qatty bolady dep ekiqabat kelinshekke tolarsaq jegizbeidi.
Jas bosanǵan áiel 40 kúnge deiin qolyn sýyq sýǵa malsa – balasy tas baýyr bolady.
Bóbek mezgilinde eńbektemese – onyń baýyrynan taǵam toly tabaq ótkizedi, sonda tez eńbektep ketedi.
Sábidiń tili mezgilinde shyqpasa – naǵashysynyń úiinen aparyp, bir qoidy soidyryp, sonyń kótenshegimen býyndyrady.
Seiit Kenjeahmetuly
"Jas Alash" gazeti
