Almatyda Sultan Jienbaevty aqtyq saparǵa shyǵaryp saldy

Almatyda Sultan Jienbaevty aqtyq saparǵa shyǵaryp saldy

Almatydaǵy Abai atyndaǵy opera jáne balet teatrynda kórnekti memleket jáne qoǵam qairatkeri Sultan Jienbaevty aqtyq saparǵa shyǵaryp salý sharasy ótti, dep habarlaidy QazAqparat tilshisi.

Belgili qairatkerimen qoshtasýǵa memleket qairatkerleri, ziialy qaýym ókilderi, onyń jaqyndary men dostary jinaldy.

Almaty ákimi Baýyrjan Baibek qaraly jiynda Memleket basshysynyń jedelhatyn oqyp berdi jáne almatylyqtardyń atynan kóńil aitty.

«Sultan Súleimenuly maidanda erlikpen shaiqasyp, elge oralǵan soń túrli joǵary laýazymdy qyzmetterdi abyroimen atqardy. Bilikti basshy jáne isker uiymdastyrýshy retinde respýblikamyzdyń ósip-órkendeýine zor úles qosty. Uzaq jyldar boiy Saýda ministri jáne Ministrler keńesi tóraǵasynyń orynbasary bolyp, ózi basshylyq jasaǵan salalardyń zaman talabyna sai damýyna kóp eńbek sińirdi.

Ol qurmetti demalysqa shyqqannan keiin de qoǵam ómirinen qol úzbei, táýelsiz elimizde halqymyzdyń yntymaǵy men bereke-birliginiń nyǵaia túsýine árdaiym atsalysty.

Eli men halqyn súigen abzal jannyń ári abyz aqsaqaldyń esimi men eńbegin qazaqstandyqtar umytpaidy dep oilaimyn», - delingen jedelhatta.

Memleket jáne qoǵam qairatkeri, QR eńbegi sińirgen ekonomisi Sábit Jadanov óz sózinde bul - barsha qazaqstandyqtar úshin orny tolmas qaza ekenin atap ótti.

«Qazaqstannyń kórnekti memleket jáne qoǵam qairatkeri Sultan Jienbaev 98 jasqa qaraǵan shaǵynda ómirden ótti. Biz - onyń áriptesteri men dostary aýyr qazaǵa qaiǵyra otyryp, kóńil aitamyz. Ol Nursultan Nazarbaevtyń senimdi seriktesi boldy. Jienbaev týraly áńgime qozǵalǵanda ómirdiń qiyn kezeńderi - indýstrialandyrýdy, ujymdastyrýdy, ashtyqty, Uly Otan soǵysyn bastan ótkergen, halyq sharýashylyǵyn qalpyna keltirgen aǵa urpaqtyń óshpes erligin eske alamyz. Olar qajymady, qiyndyqqa qasqaia qarap, jeńiske jetti. Biz sol úshin aǵa urpaqqa rahmet aityp, basymyzdy iemiz. Osydan 100 jyl buryn Qazaqstan qandai edi. Shege, sharýaǵa qajetti taýarlar, kerosin syrttan ákelinetin. Al búgingi Qazaqstan indýstrialdy, agraly el ǵana emes, álemniń básekege qabiletti 30 eliniń qataryna umtylýda. BUU-nyń múshesi, el bolashaǵy orasan zor» - dep atap ótti S. Jadanov.

Sultan Jienbaevtyń uly - Rýstam otbasy atynan Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevqa úlken  alǵys bildirdi.

«Ákemiz týraly jazylǵan jyly sózderge sheksiz rizamyz. Nursultan Nazarbaevqa aitarymyz tek qana alǵys. Olar jaqyn dos ári seriktes boldy. QR Prezidentiniń jedelhatyndaǵy júrekjardy sózder ákemniń sińirgen eńbegine berilgen joǵary baǵa bolyp tabylady. Sózimdi osydan úsh ai buryn dúnieden ótken anamnyń «Seniń ómirde bolǵanyń úshin rahmet» degen sózderimen aiaqtaǵym keledi», - dedi ol.

Sultan Jienbaev - memleket jáne qoǵam qairatkeri, Uly Otan soǵysynyń ardageri, qurmetti temirjolshy. 1921 jyly Almaty qalasynda týǵan. Qazaq memlekettik ýniversitetiniń fizika-matematika fakýltetin, Almatydaǵy saiasi jetekshilerdiń orynbasarlaryn daiyndaityn kýrsty bitirgen. Almatydaǵy «Qazaq mal daiyndaý» keńsesinde, odan keiin Qazaqstat basqarmasynda qyzmet isteidi.

1941 jyldyń jeltoqsan aiynda Almaty qalasynda jasaqtalyp jatqan 100-shi derbes qazaq atqyshtar brigadasynyń atqyshtar rotasyna starshina bolyp taǵaiyndalady, keiin vzvod komandiri bolady. 100-shi derbes atqyshtar brigadasy 1942 jyly qarashada Kalinin maidanynda 39-shy armiia quramynda surapyl soǵysqa kirisip ketedi, sol urysta Sultan airyqsha erlik úlgisin kórsetedi. 1944-1950 jyldary Túrkistan-Sibir temir joly jumysshy jabdyqtaý basqarmasy júiesinde ár túrli basshy qyzmetterde boldy. 1962 jyly Sultan Jienbaev respýblikanyń Saýda ministri bolyp taǵaiyndalady. Ministrlikti basqarý barysynda 1962-1970 jyldary Sultan Súleimenuly saýda jáne kópshilik tamaqtandyrýdy damytý men sala qyzmetin jetildirýge kóp kúsh-jigerin jumsaidy. 1970 jyly Qazaq KSR Ministrler keńesi tóraǵasynyń orynbasary bolyp taǵaiyndaldy. Ol bul qyzmette 15 jylǵa jýyq eńbek etti. Bul rette saýda, jeńil jáne tamaq ónerkásibi salalarymen qosa respýblikanyń Qarýly Kúshterine qamqorlyq jasaýmen ainalysty. 

Ol 1985 jyly Respýblikanyń tarihi jáne mádeni eskertishterin qorǵaý qoǵamy Ortalyq keńesi prezidiýmynyń tóraǵasy bolyp sailandy jáne 1988 jylǵa deiin osy qyzmetti atqardy. Sultan Jienbaevtyń jeke bastamasymen jáne ǵylymi, mádeni jáne qoǵamdyq mekemelerdiń tilekterin eskere otyryp, 1992 jyly Dinmuhammed Qonaev atyndaǵy Halyqaralyq qor quryldy. Qordyń birinshi prezidenti bolyp Sultan Súleimenuly sailandy, qazirgi tańda ol Qordyń qurmetti prezidenti bolyp qyzmet atqarady.

Oktiabr revoliýtsiiasy, úsh Eńbek Qyzyl Tý, Halyqtar dostyǵy jáne «Qurmet» ordenderimen, eki «Birinshi dárejeli Otan soǵysy» ordeni, «Erligi úshin» medali, sondai-aq Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesiniń birneshe qurmet gramotalarymen marapattalǵan.

Elbasy S. Jienbaevtyń qaitys bolýyna bailanysty marqumnyń týǵan-týysqandary men jaqyndaryna kóńil aitý jedelhatyn joldady. 

Memleket jáne qoǵam qairatkeri «Keńsai» ziratyna jerlendi.