الماتىداعى اباي اتىنداعى وپەرا جەنە بالەت تەاترىندا كٶرنەكتٸ مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرٸ سۇلتان جيەنباەۆتى اقتىق ساپارعا شىعارىپ سالۋ شاراسى ٶتتٸ, دەپ حابارلايدى قازاقپارات تٸلشٸسٸ.
بەلگٸلٸ قايراتكەرٸمەن قوشتاسۋعا مەملەكەت قايراتكەرلەرٸ, زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸ, ونىڭ جاقىندارى مەن دوستارى جينالدى.
الماتى ەكٸمٸ باۋىرجان بايبەك قارالى جيىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ جەدەلحاتىن وقىپ بەردٸ جەنە الماتىلىقتاردىڭ اتىنان كٶڭٸل ايتتى.
«سۇلتان سٷلەيمەنۇلى مايداندا ەرلٸكپەن شايقاسىپ, ەلگە ورالعان سوڭ تٷرلٸ جوعارى لاۋازىمدى قىزمەتتەردٸ ابىرويمەن اتقاردى. بٸلٸكتٸ باسشى جەنە ٸسكەر ۇيىمداستىرۋشى رەتٸندە رەسپۋبليكامىزدىڭ ٶسٸپ-ٶركەندەۋٸنە زور ٷلەس قوستى. ۇزاق جىلدار بويى ساۋدا مينيسترٸ جەنە مينيسترلەر كەڭەسٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ, ٶزٸ باسشىلىق جاساعان سالالاردىڭ زامان تالابىنا ساي دامۋىنا كٶپ ەڭبەك سٸڭٸردٸ.
ول قۇرمەتتٸ دەمالىسقا شىققاننان كەيٸن دە قوعام ٶمٸرٸنەن قول ٷزبەي, تەۋەلسٸز ەلٸمٸزدە حالقىمىزدىڭ ىنتىماعى مەن بەرەكە-بٸرلٸگٸنٸڭ نىعايا تٷسۋٸنە ەردايىم اتسالىستى.
ەلٸ مەن حالقىن سٷيگەن ابزال جاننىڭ ەرٸ ابىز اقساقالدىڭ ەسٸمٸ مەن ەڭبەگٸن قازاقستاندىقتار ۇمىتپايدى دەپ ويلايمىن», - دەلٸنگەن جەدەلحاتتا.
مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرٸ, قر ەڭبەگٸ سٸڭٸرگەن ەكونوميسٸ سەبيت جادانوۆ ٶز سٶزٸندە بۇل - بارشا قازاقستاندىقتار ٷشٸن ورنى تولماس قازا ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«قازاقستاننىڭ كٶرنەكتٸ مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرٸ سۇلتان جيەنباەۆ 98 جاسقا قاراعان شاعىندا ٶمٸردەن ٶتتٸ. بٸز - ونىڭ ەرٸپتەستەرٸ مەن دوستارى اۋىر قازاعا قايعىرا وتىرىپ, كٶڭٸل ايتامىز. ول نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سەنٸمدٸ سەرٸكتەسٸ بولدى. جيەنباەۆ تۋرالى ەڭگٸمە قوزعالعاندا ٶمٸردٸڭ قيىن كەزەڭدەرٸ - يندۋستريالاندىرۋدى, ۇجىمداستىرۋدى, اشتىقتى, ۇلى وتان سوعىسىن باستان ٶتكەرگەن, حالىق شارۋاشىلىعىن قالپىنا كەلتٸرگەن اعا ۇرپاقتىڭ ٶشپەس ەرلٸگٸن ەسكە الامىز. ولار قاجىمادى, قيىندىققا قاسقايا قاراپ, جەڭٸسكە جەتتٸ. بٸز سول ٷشٸن اعا ۇرپاققا راحمەت ايتىپ, باسىمىزدى يەمٸز. وسىدان 100 جىل بۇرىن قازاقستان قانداي ەدٸ. شەگە, شارۋاعا قاجەتتٸ تاۋارلار, كەروسين سىرتتان ەكەلٸنەتٸن. ال بٷگٸنگٸ قازاقستان يندۋستريالدى, اگرالى ەل عانا ەمەس, ەلەمنٸڭ بەسەكەگە قابٸلەتتٸ 30 ەلٸنٸڭ قاتارىنا ۇمتىلۋدا. بۇۇ-نىڭ مٷشەسٸ, ەل بولاشاعى وراسان زور» - دەپ اتاپ ٶتتٸ س. جادانوۆ.
سۇلتان جيەنباەۆتىڭ ۇلى - رۋستام وتباسى اتىنان مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ٷلكەن العىس بٸلدٸردٸ.
«ەكەمٸز تۋرالى جازىلعان جىلى سٶزدەرگە شەكسٸز ريزامىز. نۇرسۇلتان نازارباەۆقا ايتارىمىز تەك قانا العىس. ولار جاقىن دوس ەرٸ سەرٸكتەس بولدى. قر پرەزيدەنتٸنٸڭ جەدەلحاتىنداعى جٷرەكجاردى سٶزدەر ەكەمنٸڭ سٸڭٸرگەن ەڭبەگٸنە بەرٸلگەن جوعارى باعا بولىپ تابىلادى. سٶزٸمدٸ وسىدان ٷش اي بۇرىن دٷنيەدەن ٶتكەن انامنىڭ «سەنٸڭ ٶمٸردە بولعانىڭ ٷشٸن راحمەت» دەگەن سٶزدەرٸمەن اياقتاعىم كەلەدٸ», - دەدٸ ول.
سۇلتان جيەنباەۆ - مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرٸ, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرٸ, قۇرمەتتٸ تەمٸرجولشى. 1921 جىلى الماتى قالاسىندا تۋعان. قازاق مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ فيزيكا-ماتەماتيكا فاكۋلتەتٸن, الماتىداعى ساياسي جەتەكشٸلەردٸڭ ورىنباسارلارىن دايىندايتىن كۋرستى بٸتٸرگەن. الماتىداعى «قازاق مال دايىنداۋ» كەڭسەسٸندە, ودان كەيٸن قازاقستات باسقارماسىندا قىزمەت ٸستەيدٸ.
1941 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا الماتى قالاسىندا جاساقتالىپ جاتقان 100-شٸ دەربەس قازاق اتقىشتار بريگاداسىنىڭ اتقىشتار روتاسىنا ستارشينا بولىپ تاعايىندالادى, كەيٸن ۆزۆود كومانديرٸ بولادى. 100-شٸ دەربەس اتقىشتار بريگاداسى 1942 جىلى قاراشادا كالينين مايدانىندا 39-شى ارمييا قۇرامىندا سۇراپىل سوعىسقا كٸرٸسٸپ كەتەدٸ, سول ۇرىستا سۇلتان ايرىقشا ەرلٸك ٷلگٸسٸن كٶرسەتەدٸ. 1944-1950 جىلدارى تٷركٸستان-سٸبٸر تەمٸر جولى جۇمىسشى جابدىقتاۋ باسقارماسى جٷيەسٸندە ەر تٷرلٸ باسشى قىزمەتتەردە بولدى. 1962 جىلى سۇلتان جيەنباەۆ رەسپۋبليكانىڭ ساۋدا مينيسترٸ بولىپ تاعايىندالادى. مينيسترلٸكتٸ باسقارۋ بارىسىندا 1962-1970 جىلدارى سۇلتان سٷلەيمەنۇلى ساۋدا جەنە كٶپشٸلٸك تاماقتاندىرۋدى دامىتۋ مەن سالا قىزمەتٸن جەتٸلدٸرۋگە كٶپ كٷش-جٸگەرٸن جۇمسايدى. 1970 جىلى قازاق كسر مينيسترلەر كەڭەسٸ تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى بولىپ تاعايىندالدى. ول بۇل قىزمەتتە 15 جىلعا جۋىق ەڭبەك ەتتٸ. بۇل رەتتە ساۋدا, جەڭٸل جەنە تاماق ٶنەركەسٸبٸ سالالارىمەن قوسا رەسپۋبليكانىڭ قارۋلى كٷشتەرٸنە قامقورلىق جاساۋمەن اينالىستى.
ول 1985 جىلى رەسپۋبليكانىڭ تاريحي جەنە مەدەني ەسكەرتٸشتەرٸن قورعاۋ قوعامى ورتالىق كەڭەسٸ پرەزيديۋمىنىڭ تٶراعاسى بولىپ سايلاندى جەنە 1988 جىلعا دەيٸن وسى قىزمەتتٸ اتقاردى. سۇلتان جيەنباەۆتىڭ جەكە باستاماسىمەن جەنە عىلىمي, مەدەني جەنە قوعامدىق مەكەمەلەردٸڭ تٸلەكتەرٸن ەسكەرە وتىرىپ, 1992 جىلى دٸنمۇحاممەد قوناەۆ اتىنداعى حالىقارالىق قور قۇرىلدى. قوردىڭ بٸرٸنشٸ پرەزيدەنتٸ بولىپ سۇلتان سٷلەيمەنۇلى سايلاندى, قازٸرگٸ تاڭدا ول قوردىڭ قۇرمەتتٸ پرەزيدەنتٸ بولىپ قىزمەت اتقارادى.
وكتيابر رەۆوليۋتسيياسى, ٷش ەڭبەك قىزىل تۋ, حالىقتار دوستىعى جەنە «قۇرمەت» وردەندەرٸمەن, ەكٸ «بٸرٸنشٸ دەرەجەلٸ وتان سوعىسى» وردەنٸ, «ەرلٸگٸ ٷشٸن» مەدالٸ, سونداي-اق قازاق كسر جوعارعى كەڭەسٸنٸڭ بٸرنەشە قۇرمەت گراموتالارىمەن ماراپاتتالعان.
ەلباسى س. جيەنباەۆتىڭ قايتىس بولۋىنا بايلانىستى مارقۇمنىڭ تۋعان-تۋىسقاندارى مەن جاقىندارىنا كٶڭٸل ايتۋ جەدەلحاتىن جولدادى.
مەملەكەت جەنە قوعام قايراتكەرٸ «كەڭساي» زيراتىنا جەرلەندٸ.
