25 qańtar kúni Almatyda «Ekologiialyq genetika men eksperimentaldy biologiianyń ózekti problemalary» atty halyqaralyqǵylymi-praktikalyq konferentsiia ótedi. Biologiia ǵylymdarynyń doktory, professor, HAA jáne QJM UǴA akademigi Biǵaliev Aithoja Biǵaliulynyń 75-jyldyǵyna arnalǵan bul sharany ál-Farabi atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýniversiteti biologiia jáne biotehnologiia fakýlteti molekýlalyq biologiia jáne genetika kafedrasy uiymdastyryp otyr.
Bul halyqaralyq ǵylymi jiynǵa Qyrǵyzstan, Resei elderinen, sonymen birge Hirosima ýniversitetiniń (Japoniia), Mardok ýniversitetiniń (Avstraliia) ǵalymdary qatysady. Ekologiialyq genetika men eksperimentaldy biologiianyń ózekti problemalary qaralatyn konferentsiiaǵa Aqtaý munai-gaz jáne injeniring ýniversiteti, Q.Jubanov atyndaǵy Aqtóbe memlekettik aimaqtyq ýniversiteti, H. Dosmuqambetov atyndaǵy Atyraý memlekettik ýniversiteti, E.A.Býketov atyndaǵy QarMÝ, Ońtústik Qazaqstan memlekettik pedagogikalyq ýniversiteti, Ahmet Iassaýi atyndaǵy HMÝ, Shymkent oblystyq jedel járdem klinikasy siiaqty oqý oryndarynyń ǵalymdary da bas qosady.
Jiyn barysyndazertteýshi-ǵalymdar «Kaspii teńiziniń Qazaqstan jaǵalaýyndaǵy turǵyndarynyń densaýlyǵyna tehnogendik áserin baǵalaý», «Damýdyń týa bitken ahaýlary: paida bolý kózderi, sebepteri men mehanizmderi, zamanaý kórinisi», «Evoliýtsiialyq morfologiianyń qazirgi problemalary», «Qorshaǵan orta jaǵdailarynyń ózgerýine bailanysty Qazaqstandaǵy gnýs máselesine kózqaras», «Meditsinadaǵy bilim deńgeiin joǵarylatý joldary», «Emtihan kezindegi stress jáne ony zertteý men korrektsiialaý» jáne basqa da ózekti ári kúrdeli taqyryptarǵa baiandamalar jasaidy.
«Ekologiialyq genetika men eksperimentaldy biologiianyń ózekti problemalary» halyqaralyq ǵylymi-praktikalyq konferentsiiasy biologiia ǵylymdarynyń doktory, professor, akademik Biǵaliev Aithoja Biǵaliulynyń 75-jyldyǵyna arnalyp otyr.
Aitqoja Biǵaliuly Qazaqstanda ekologiialyq problemalardy, ónerkásiptiń, áskeri poligondardyń tabiǵatqa, adamǵa tigizetin ziiandy áserlerin zertteýmen ainalysty. Iadrolyq synaq alańdaryna irgeles ornalasqan aýdandarda ǵylymi-zertteý jumystaryn júrgizdi. Zerttep qana qoimai, zertteý nátijelerin kópshilikke jetkizip, alys-jaqyn shet elderde bolǵan kezderinde iadrolyq synaqtardyń Qazaqstannyń tabiǵatyna tigizgen ziianyn, Qazaqstan halqyna ákelgen qasiretin jariia etýge at salysty. Aqyn-jazýshy, qoǵam qairatkeri Oljas Súleimenov uiymdastyrǵan antiiadrolyq «Nevada-Semei» qozǵalysynyń jumysyna da óz úlesin qosty. Aǵylshyn tilinde erkin sóileitin Aitqoja Biǵaliuly 1992-2002 jyldary Londonnyń Midlseks ýniversitetinde shaqyrylǵan sheteldik professor retinde sabaq berip, «Royal Society Fellowship» grantyn utyp aldy (1996 j.), Britan ekologiialyq qoǵamynyń tolyq múshesi (1996 j.), IýNESKO janyndaǵy Ekologiialyq bilim berý komisiiasynyń Eýropalyq komitetiniń múshesi (1995 j.), Eýropalyq odaqtyń ǵylymi jobalar boiynsha komissiiasynyń sarapshysy (1995 j.), Halaqaralyq Aqparattandyrý akademiiasynyń tolyq múshesi (1994 j.) bolyp sailandy.
Professor A.B. Biǵaliev 7 monografiia men birneshe oqýlyqtyń, 300 -den astam ǵylymi maqalanyń avtory (onyń 50- astamy aǵylshyn tilinde). Ol 1970 j. V. I. Lenin 100 j. mereitoiyna arnalǵan medalimen, 1974 j. – «KSRO Densaýlyq saqtaý úzdigi» Belgisimen, 1987 j. – «KSRO Bilim berý úzdigi» belgisimen, 1990 j. – «QR Bilim berý úzdigi» belgisimen, 2005 j. – QR «Qurmet» Ordenimen marapattalǵan. Al 2009 j. – QR «JOO Úzdik muǵalimi» grantyn ielengen.
Zarina Inelova,
biologiia jane biotehnologiia fakýlteti dekanynyń orynbasary, b.ǵ.k., dotsenti,
Janar Chýnetova,
molekýlalyq biologiia jáne genetika kafedrasynyń oqytýshysy, b.ǵ.k., dotsent
.jpeg)