Búgin Almaty qalasynda Halyqaralyq Túrki akademiiasy «Ulylar úndestigi» atty halyqaralyq konferentsiia ótkizdi. Atalǵan shara ult ustazy A.Baitursynulynyń týǵanyna 150 jyl, zańǵar jazýshy M.Áýezovtiń týǵanyna 125 jyl tolýyna orai uiymdastyrylyp otyr, dep habarlaidy QazAqparat.
Ulttyq kitaphana ǵimaratynda ótken alqaly jiynǵa Halyqaralyq Túrki akademiiasynyń prezidenti Darhan Qydyráli, Almaty qalasynyń ákiminiń orynbasary Arman Qyryqbaev, belgili qoǵam qairatkeri Murat Áýezov, QR UǴA prezidenti Murat Jurynov, TMU Aqsaqaldar keńesinen múshesi Ikram Adyrbekov, M.Áýezov atyndaǵy Ádebiet jáne óner institýtynyń direktory Kenjehan Matyjanov, QR UǴA akademigi Mámbet Qoigeldiev, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qairatkeri Smaǵul Elýbai, sondai-aq ziialy qaýym ókilderi men tanymal ǵalymdar qatysty.
Taǵylymdy shara aiasynda, Alash qairatkerleri, A.Baitursynuly jáne M.Áýezovke arnalǵan arnaiy kórme uiymdastyryldy.
Basqosýdy Akademiia basshysy Darhan Qydyráli júrgizip otyrdy.
Alqaly jiyn aiasynda qos birdei turǵyrly tulǵanyń mereitoiyna orai Halyqaralyq Túrki akademiiasy ázirlep jaryqqa shyǵarǵan birqatar eńbekterdiń tanystyrý rásimi ótti.
Atap aitqanda, Túrki akademiiasy daiyndaǵan «Ahmet Baitursynuly jáne Alash» jinaǵyna Aqańnyń zamandastary, keiingi býyn ókilderi jáne qazirgi zertteýshilerdiń tańdaýly maqalalary toptastyrylǵan. Bul eńbektiń aǵylshyn jáne cheh tilderindegi nusqalary da Túrki akademiiasy men Qazaqstan Respýblikasynyń Chehiiadaǵy elshiligimen birlesip jaryq kórgenin aita ketý kerek.
Sonymen qatar Túrki akademiiasy kezinde alash arystarymen birge Ahmet Baitursynuly da belsendi qatysyp, paiymdy pikirlerin ortaǵa salǵan «Qazaq bilimpazdarynyń tuńǵysh siezi» materildaryn qaita basyp shyǵaryp otyr. Biregei basylymǵa tóte jazýmen basylǵan tolyq faksimlesi de qosa berildi. Bul tarihi siezge qazaq dalasynan ǵana emes, Túrkistannan, Buharadan, Máskeýden túrki halyqtarynyń keibir bedeldi tulǵalary ókil bolyp qatysqan.
Halyqaralyq Túrki akademiiasy tanystyrǵan kelesi eńbek — Muhtar Áýezovtyń áigili qyrǵyz eposy «Manas» týraly monografiiasy.
«Qyrǵyzdyń batyrlyq eposy «Manas». (Kirgizskii geroicheskii epos «Manas») atalatyn atalmysh kitap áýezovtanýshylar men Manas eposyn zertteýshilerge kómekshi qural bolary sózsiz. Monografiialyq eńbektiń alǵashqy nusqasy 1934 jyly daiyn bolǵan eken. Avtor ony ártúrli saiasi-ideologiialyq kedergilerge bailanysty ózegin ózgertpegenimen ár jyldary shuqshiyp redaktsiialap, eselep óńdep, bolattai shynyqtyryp, shyńdai túskeni edi. Atalǵan eńbektiń 1936 jyly mashinkaǵa terilgen daiyn nusqasynyń kóshirmesi Qyrǵyz Respýblikasynyń Ulttyq Ǵylym Akademiiasy Sh.Aitmatov atyndaǵy Til jáne ádebiet institýty Qoljazbalar qorynda saqtalǵan. Ǵylymi qosymsha retinde osy úlginiń tolyq faksimilesi de jariialandy. Sonymen qatar jinaqqa 1952 jyly 8 maýsymda Frýnze qalasynda ótken «Manas» jyryn zertteýge arnalǵan konferentsiiada M.Áýezovtiń jasaǵan «Sozdat narodnyi variant «Manasa» degen áigili baiandamasy da engizildi.
Sonymen qatar, keleli basqosý aiasynda Alash muralaryn zerttep júrgen birqatar ǵalym-qairatkerler Túrki akademiiasynyń arnaiy nagradalarymen marapattaldy. Túrki áleminiń tarihi-mádeni bailanystaryn damytýǵa qosqan zor úlesi úshin akademik Mámbet Qoigeldiev Akademiianyń arnaiy Altyn medalimen, belgili ádebietshi ǵalym Kenjehan Matyjanov Túrki akademiiasynyń Kúmis medalimen maraptaldy.
Aita ketý kerek, Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen biyl Ahmet Baitursynulynyń mereitoiy IýNESKO deńgeiinde atalyp ótýde.
Osyǵan orai, Halyqaralyq Túrki akademiiasy biyl túrki álemi keńistiginde áigili túrkolog, alash qairatkeri A.Baitursynulynyń 150 jyldyq jáne kemeńger jazýshy M.Áýezovtiń 125 jyldyq mereitoiyn joǵary deńgeide atap ótý týraly sheshim qabyldady.
