Sultanmahmut esh ýaqytta da óz aitqanynan basqaǵa kóngisi kelmeitin. Men bala kezimde Sultanmahmutty eki ret jolyqtyrdym. Uzyn boily, qubasha jigit edi. Aýylǵa kelgende, ózin basqadan jekelep, ylǵi oiǵa batýmen, bir máselelerdi izdeýmen ýaqytyn alatyn. Sultanmahmutta eshbir jeńiltektik, bos sózge úiir bolý degen joq edi. Ol oqymaǵan jai halyqtyń óz arasynda otyrsa da, ylǵi mádeniet máselesi týraly áńgime aityp otyratyn.
Ekinshi jaǵynan, Sultanmahmut aýylda júrgende dáiim adamnyń minezin, psihologiiasyn synap, kóńiline jaqpaǵan adamdar týraly otyrǵan jerinde bir-eki aýyz óleń jazyp, qaldyryp otyratyn. Sultanmahmuttyń bul tárizdi jazǵan óleńderiniń kóbi onyń shyǵarmalaryna kirmegen siiaqty.
Sultanmahmuttyń dúniede jek kórgeni aramza bai men zalym bolystar edi. Bir jyly jaz kúni, men áli kúni umytqanym joq, meniń aýyl mektebinde oqyp júrgen bala kúnim edi, Mahmutty kórýge bir kórshiles aýylǵa bardym. Onda Mahmuttyń menimen isi joq, tek jinalǵan halyqtyń aldynda imperialist soǵys jaiynda olarǵa áńgime aityp otyrǵanyn kórdim. Bir ýaqytta Mahmut pen biz qaraityn eldiń bolysy óziniń shabarmanynan hat jiberip, «bizdiń úige kelip, qala jaiynan áńgime aitsyn» dep Mahmutty shaqyrtypty. Mahmut hatty oqyp bolǵan soń, bolystyń shabarmanyna ashýlanyp qarady da:
─ Men Poshtai aýylyna baryp saýyn aitatyn shapqynshy emespin, áńgime izdegen kisi ózi keler! - dedi.
Mahmuttyń bul siiaqty erkin sózi ol kezde jat bolatyn. Mahmutty tyńdap otyrǵan jurt qýanaryn da, qorqaryn da bilmedi. Biraq esikten shyǵyp bara jatqan bolystyń shabarmany óziniń ádetinshe:
─ Shoqpyttyń balasy, bul da kisi bolǵan eken! - dedi.
Mahmut osy siiaqty biregei aitatyn sózin bógep qalmaityn týrashyl bolǵandyqtan, ony qalyń buqara óte jaqsy kórýshi edi.
Mahmut júrgen jer árqashan jiyn, bazar bolyp, oqýǵa talpynǵan jas jigitterdiń kóbi onyń tóńireginde júretin.
Mahmutty eń sońǵy ret 1919 jyly kórdim. Onda Mahmut aýrýdan ábden aryqtap júdegen. Men ol kezde ashyq esh nárseni aiyrmaitynmyn. Oqýǵa túse almai, Kerekýde Máshhúr -Júsiptiń Ámen degen balasynyń úiinde jatyr edim. Bir kúni Sultanmahmut keldi. Ámenmen sóilesip otyr:
─ Úmit degen nárse qashan da bolsa adamnyń serigi ǵoi, men aýrýymdy jazyp, sendermen birge qyzmet istegim keledi, - dedi.
Ámen ol kezde qazaqtan shyqqan bolshevikterdiń biri bolatyn.
Sultanmahmut meniń jaiymdy surap, bilip, oryssha oqyp júrgenime qatty shat bolyp, bizdiń aýylǵa bir bara almai ketkenine ókindi. Budan keiin Mahmutty kórýge bolmady.
Álkei Marǵulannyń esteliginen
1940, 22 mai.
