Búgingi qaryshtaǵan zamandy uialy telefonsyz, bailanys quraldarynsyz elestetý árine múmkin emes. Jumysta, kólik tizgininde, tamaqtaný barysynda, oqýda, mektepte, tipti jylap jatqan balany jubatý úshinde uialy telefondy qoldanatynymyz ótirik emes. Qolymyz bosasa jalt etip jelige kirip, virtýaldy álemge tolyqtai boi aldyrǵanymyz ókinishti. Al osy qaiǵy men qýanyshty bólisetin áleýmettik jeliniń bizge berer zardaby qansha? paidasy qansha?.Óz basym paidasynan ziiany kóbirek ekenin kúndelikti ómirde kezdestiretinim ótirik emes. Al osy áleýmettik jeliniń kesirinen taǵdyry talqandalǵan adamdar qanshama?! Estigen bir bólek, al kózben kórgen bir bólek.Sondyqtan sizderge saqtyq maqsatynda kórip-bilgen birneshe oqiǵalardy aityp, bir paidamdy tigizgenim jón bolar.
VK, Feisbýk, Instagram, Whatsapp, You Tube jelilerin bárimiz qoldanatynyz ótirik emes. Osy VK jelisi arqyly Aqmaral(esimi ózgertilgen) esimdi 15 jastaǵy mektep oqýshysyna Azamat (esimi ózgertilgen) esimdi jigit tanysý maqsatynda jazady. Aqmaral Atyraýda, al Azamat bolsa Almatyda bolatyn.Azamat ózin 1994 jylǵymyn dep tanystyryp, namaz oqitynyn, óziniń boidaq ekendigin jáne úilenýge nietti ekendigin aitady.Az ǵana ýaqyt ishinde jyly sózderimen Aqmaraldyń júregin jaýlap alady. Onyń namaz oqyǵandyǵyna , saliqaly jigit ekendigine senip, osy jigitti óziniń bolashaq jary retinde kóredi.Aqmaral qarapaiym, sharalarǵa belsene qatysatyn mektep oqýshysy bolatyn.Azamatpen sóilese kele sanaýly kúnder ishinde namaz bastap, hidjab kiip ketedi.Aqmaral úshin álemdegi eń jaqyn, jan dúniesin túsinetin adam ol Azamat boldy.
Tanystyqtaryna eki ai kóleminde ýaqyt ótken soń Azamat Aqmaralmen kezdesýdi jón kórip Atyraýǵa attanady. Azamattyń alyp kelgen syilyqtary, jyly sózderi buryn sońdy eshkimnen syilyq alyp, Azamattai ózine kóńil bólip kórmegen Aqmaraldyń júregin birden jaýlap alady. Áleýmettik jeliden bólek kezdesý barysynda da Qudai týraly, islam dini týraly kóp ýaǵyzdar aitady. Aqmaral dinge bet buryp, Azamattyń aitýymen taza dindi ustanatyn osy ýaǵyzshylar dep tanystyrǵan Dilmurattyń, Nazaratýllanyń, Oktamnyń ýaǵyzdaryn tyńdap bastaidy. Birneshe kúnde Aqmaral adam tanymastai ózgerip, tuiyqtalyp, sabaǵy nasharlap, tek sol azamattyń aitýymen júretin boldy. Ata-anasy qaida qarap otyr deisizderǵo?
Ata-anasy bala shaǵany asyraimyn dep jumysbasty bolyp júrgende, balaǵa kóńil bólý shette qalǵan. Azamattyń Atyraýdaǵy eki kúni ótken soń, Aqmaralǵa turmysqa shyǵý týraly usynysyn bildirip, baqytty da baiandy ǵumyr súrýge sendiredi. Myna qyzyqty qarasańyzshy, Aqmaralǵa ata-anań Allanyń buiryǵyn oryndamasa seniń turmys qurýyńa ol kisilerdiń aq batasy júrmeidi, óitkeni olar musylman emes, al meshit imamdarynyń ustanymy durys emes olar Allanyń emes memleket ne deidi sonyń sózin aitady, al memleket shariǵat zańymen basqarylmaǵandyqtan ol musylman memleketi bolyp sanalmaidy dep bir mezette ata-anasyna, meshit imamdaryna, memleketke qarsy qoiady. Sezimge kóz juma berilgen Aqmaral onyń aýzynan shyqqan árbir sózine sene ketedi, sóitip turmysqa shyǵý týraly óz kelisimin beredi.Al endi ary qarai ne isteý qajet? Neke qiiý qajettigin sanaly adamnyń barlyǵy da biledi. Aqmaral men Azamat Atyraý qalasyndaǵy ortalyq «Dina» bazaryna baryp, Azamat sol jerdegi óz ustanymyndaǵy jigittermen tanysyp, nekelerin qiyp,kýáger bolýlaryn ótinedi. Ol jigitter birden kelise ketip dál kósheniń ortasynda Aqmaraldy teris qaratyp ózderi túsiniksiz nárseler oqyp, boldy nekeleriń qiyldy degen.
Al, Aqmaral sol jigitterdiń túrine mán berip qaramapty. Óitkeni Azamattyń áiel adam basyn túsirip júrý kerek, bóten er azamatqa qaramaý kerek dep úiretkeni bar emes pe! Sol mezette aq joldyń arǵy betindegi qonaq úige baryp neke túnin ótkizgen. Aqmaraldyń ata-anasy bul bolyp jatyrǵan oqiǵadan múlde bei habar. Kelesi kúni Azamat Almatyǵa shuǵyl túrde jol júrý kerektigin aityp, Almatyǵa bet alady.Al qarym-qatynastary áleýmettik jeli arqyly jalǵasa beredi. Birneshe kún artta qalyp Aqmaral oqityn mektepten ustazdar ata-anasyna jáne ońaltý ortalyǵyna qońyraý shalyp, Aqmaraldyń sabaqqa degen belsendiligin tómendegenin, aiaq asty dinge bet burǵandyǵyn aityp shaǵymdanady. Ony estigen ata-anasy Aqmaraldy bizben kezdesýge alyp keledi. Bir-eki kúndik kezdesýde ashyla qoimaǵan Aqmaral úshinshi kúni psiholog jáne teologtyń kezdesýinen keiin bar jan syrymen bólise bastaidy.
Basynan ótken oqiǵany tolyqtai baiandap, Azamatty shyn súietindigin aitady. Al bul mezette ata-anasy barlyq bolǵan nárseden múlde beihabar edi.Azamat týraly aqparat jinaǵanymyzda ol 1994 emes 1983 jylǵy, sondai-aq, birinshi áielimen ajyrasqan, ekinshi ret óziniń Siriiada qaitys bolǵan týǵan aǵasynyń áielin ámeńgerlikpen alǵanyn anyqtadyq.Sondai aq Aqmaralǵa bergen barlyq dini aqparaty psevdosáláfilik baǵytqa tán ekenin bildik. Sanasy ýlanyp, mahabatqa berilgen Aqmaraldy bul jinaǵan aqparattarymyzǵa sendirý ońai bolmady. Aqmaralmen turaqty kezdesip, dástúrli islam dini týraly, ata-ana týraly, neke týraly túsindirý jumystaryn júrgizip otyrdyq. Birneshe ai ótken soń Aqmaral bizben kezdeskisi keletindigin aityp ózi qońyraý shaldy. Kezdesý barysynda Aqmaral ózin jabyrqaýly, kóp nárseden sharshaǵan adam retinde kórsetti. Áńgimelese kele Azamattyń uialy telefon nomerinińm jii ózgeretinin, ózi bosaǵan kezde habarlasam dep aitatyndyǵyn, Almatyǵa alyp ketemin degen sózderinen mezi bolǵandyǵyn aityp kóz jasyna erik berdi. Árine kópti kórgen adam onyń aldanǵanyn bilse de, 15 jastaǵy qyz ony qaidan bilsin!Bizdiń sózderimiz oǵan jubatý bolǵanymen, sezimi áli de bar ekendigi kórinip turdy. Osy kezdesýden eki ai kólimende ýaqyt ótken soń Aqmaral taǵy da qońyraý shalyp bizben kezdeskisi keletindigin aitady. Múlde oqyǵysy kelmeitindigin, ózin jek kóretindigin aityp shaǵymdandy. Osy tusta Azamat múlde habarsyz ketken.....Oilap qarańyzshy jái ǵana áleýmettik jeliniń sońy qyzdyń taǵdyryn oirandady, ony teris aǵymǵa beiimdedi, bolashaǵyna balta shapty.Bul jalǵan neke qurbanyna ainalǵan tek bir ǵana oqiǵa.
Al osy áleýmettik jeliniń kesirinen túrmege toǵatylǵany qanshama? Jái ǵana mysal eki balasy bar kelinshek sol áleýmettik jeliden ózine unaǵan nashidany(arabsha áýendi) óz paraqshasyna júktegen.Ózi arab tilin túsinbeidi. Árine ár adamǵa ózine unaityn áýender bar ekendigin bilemiz. Tipti ózimiz maǵynasyn túsinbesekte aǵylshynsha óleńder tyńdaitynymyz ótirik emes. Sol tyńdaǵan nashidasynyń maǵynasy Siriiaǵa djihadqa(soǵysqa) shaqyratyn áýen bolyp shyqqanyn ol kelinshek qaidan bilsin. UQQ qyzmetkerleri tekseris júrgizip, barlyq mán jaidy baiandaǵanda ol kisiniń «men bilmedim» degen sózi túrmege 5 jylǵa toǵatylýyna kedergi bola almady.
Áleýmettik jeli arqyly saýda-sattyq jasaimyz dep aldanyp milliondaǵan aqshasynan aiyrylǵandar qanshama? Oilanyp qarasaq sanamyzǵa birden «Memleket ne qarap otyr? Durys emes saittardy, jelilerdi buǵattamai ne istep otyr?»- deimiz. Biraq jeli bul shegi joq álem ekendigin umytpaýymyz qajet. Bizdiń elemiz tek Qazaqstandyq jelilerge ǵana tosqaýyl qoia alady. Al shet eldik aqparat kózderine tosqaýyl qoiýǵa zańdyq kúshimiz joq. Memleket qansha saittardy, jelilerdi buǵattaǵanymen ony der kezinde basqa atpen ashyp alatyndar óte kóp. Sondyqtan otbasy bútindigi men elimizdegi tatýlyq úshin saqtyq pen turaqty qadaǵalaý árbir jeke tulǵanyń mindeti ekendigin barlyǵymyz jetene túsineiik!
Nazerke Jetpisbaiqyzy
Almaty qalasy Qoǵamdyq damý
basqarmasynyń janyndaǵy
«Keńes berý jáne ońaltý ortalyǵynyń» teology
