Búgin QR Premer-Ministri A. Maminniń tóraǵalyǵymen ótken Úkimet otyrysynda 2019 jylǵy jazǵy kezeńde balalardyń demalysyn, saýyqtyrýdy jáne ispen shuǵyldanýyn uiymdastyrý máseleleri qaraldy.
Bilim jáne ǵylym ministri K. Shámshidinova baiandaǵandai, biyl mektepterdiń janynan 11 myń lager ashylýda, 236 — qala syrtyndaǵy, 1757 — shatyrly lagerler.
Lagerlerdegi demalyspen áleýmettik az qamtamasyz etilgen otbasylardyń balalarynyń 80%-yn, airyqsha bilim qajettiligine muqtaj balalardyń 82%-yn jáne túrli salada jetistikke jetken, deviantty tárbiedegi balalardyń 90%-yn qamtý kózdelýde. 960 myń bala (33%) jazda qurylys otriadtaryna, orman sharýashylyǵyna jáne kógaldandyrý jumystaryna tartylady.
Budan bólek, oqýshylardyń 61% túrli olimpiadalyq rezerv jazǵy mektepteri men til mektepterine, aktivister men kóshbasshylardyń mektepterine qabyldanatyn bolady. Arnaiy aýla klýbtarynyń jumysy jaqsartylýda. Elimizde jazda 1,5 myńǵa jýyq aýla klýby jumys isteidi.
K. Shámshidinova jazǵy demalysty uiymdastyrýǵa qosymsha demeýshiler resýrsy da tartylatynyn aitty.
«Byltyr ekonomikanyń túrli salalaryndaǵy kompaniialar men jeke kásipkerler osy sharaǵa atsalysyp, 504 mln teńgege 4 324 balanyń demalysyn uiymdastyrýǵa qoldaý kórsetti. Biyl da bul shara jalǵasyn tabady», — dedi bilim jáne ǵylym ministri.
Negizinen balalar jazǵy demalystaryn ózderiniń úirenshikti ortasynda ótkizedi. Balalardyń 40%-y óziniń turǵylyqty jerinen tysqary shyǵady. QR BǴM olardyń demalys sapasyn elimizde qalyptasqan infraqurylymdy jan-jaqty paidalaný arqyly jaqsartýdy usynady.
Sonymen qatar Bilim jáne ǵylym ministrligi tarapynan týristik jáne sanatorii-kýrorttyq uiymdardy jandandyrý, qazaqstandyq joǵary oqý oryndary janynan jazǵy akademiialyq mektepterdi ashý, balalardyń «Meniń Otanym – Qazaqstan» atty mádeni, tarihi, arheologiialyq eskertkishterin zertteýge baǵyttalǵan taqyryptyq joryqtarǵa kóptep qatysýyn qamtamasyz etý, qala syrtyndaǵy lagerler jelisin damytý usynyldy.
Mádeniet jáne sport ministri A. Muhamediuly jazǵy demalys kezeńinde balalardyń saýyqtyrý demalysyn, bos ýaqytyn jáne ispen shuǵyldanýyn uiymdastyrý boiynsha atqarylyp jatqan jumystar týraly baiandady.

Onyń aitýynsha, kanikýl kezinde jyl saiyn tárbielik, patriottyq jáne estetikalyq sipattaǵy ártúrli is-sharalar keshenin ótkiziledi.
2017 jyldan beri QR MSM bastamasymen kanikýl kezinde respýblikalyq mýzeilerge, mýzei-qoryqtar men teatrlarǵa oqýshylardy tegin kirgizý tájiribesi engizilgen. Osy jobanyń oń tájiribesin eskere otyryp, ony engizýdi jergilikti deńgeide de jalǵastyrý usynyldy.
«Búgingi tańda balalar men jastardy áleýmettik ómirge belsendi tartý úshin barlyq óńirlerde kitaphanalar bazasynda kovorking-ortalyqtar jumys isteidi. Munda balalar men jasóspirimder oqý baǵdarlamalary aiasynda shyǵarmashylyq jáne kreativti jobalardy iske asyra alady. Óńirlerde 208 kovorking-ortalyq jumys isteidi», — dedi A. Muhamediuly.
Eldiń barlyq kitaphanalarynda «ádebi erteńgilikter» ótkizý, mýzeiler men mýzei-qoryqtarda belgili qazaqstandyq sýretshiler, músinshiler, ólketanýshylar, arheologtardyń qatysýymen tegin tarihi-ólketanýlyq jáne tanymdyq ekskýrsiialar, túrli plenerler ótkizý, qalalar men oblys ortalyqtarynda «BookCrossing» aktsiiasyn ótkizý, al barlyq aýyldyq okrýgterde «jyljymaly kitaphanalardy» uiymdastyrý josparlanǵan.
Balalar men jasóspirimder arasynda buqaralyq sporttyń damýy týraly baiandai otyryp, A. Muhamediuly dene shynyqtyrýmen jáne sportpen mektep jasyndaǵy 1,8 mln bala, sonyń ishinde aýyldyq jerlerden 816 myńnan astam bala qamtylǵanyn jetkizdi.
Turǵylyqty jerleri boiynsha dene shynyqtyrý-saýyqtyrý jumysyn qamtamamyz etý maqsatynda mektep jasyndaǵy balalar arasynda qosymsha bilim berý uiymdary jumys isteýde — 172 myńnan astam balalar men jasóspirimderdi qamtyǵan 570 balalar-jasóspirimder klýbtary, 87 balalar-jasóspirimder dene daiyndyǵy klýbtary jumys jasaidy. Barlyq óńirlerde 80-ge jýyq street workout arnaiy sport alańdary ashyldy.
Balalar men jasóspirimder týrizminde ishki kóshi-qon aǵynynyń oń serpinin jasaý úshin rastaityn qujatty usynǵan jaǵdaida «1+2» shemasy boiynsha (bir ata-ana úshin eki bala) «KIDS GO FREE» qaǵidaty boiynsha balalardyń tegin aviamarshrýttaryn sýbsidiialaý josparlanýda.
2020 jyldan bastap barlyq óńirlerde tegin «Balalar týristik poiyzyn» iske qosý josparlanýda. Basymdyq áleýmettik osal otbasylardan shyqqan balalarǵa, bilim berý jarystarynyń jeńimpazdaryna, úzdik oqýshylarǵa t.b. beriledi.
Jazda balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý boiynsha qandai sharalar qolǵa alynatyny týraly ishki ister ministri E. Turǵymbaev baiandady.

Eń aldymen, balalardyń jaraqattanýynyń aldyn alýǵa erekshe kóńil bólinedi. Osyǵan orai, joldaǵy qaýipsizdik jónindegi aktsiia «Abailańyz, balalar!» sekildi is-sharalar uiymdastyrylady. Kún saiyn balalardy tasymaldaityn avtobýstar tekseriledi, sondai-aq, olardy patrýldik politsiia kólikteri súiemeldeidi. Biylǵy maýsym aiynda balalardy jumysqa ornalastyrý naýqandary ótkiziledi. Bilim jáne ǵylym, densaýlyq saqtaý ministrlikteri, ákimdiktermen birlesip, sýǵa túsý maýsymynda balalardyń qaýipsizdigin qamtamasyz etý sharalary qabyldanady. Shomylý oryndarynda qajetti nusqamalyq ótkiziledi. Sońǵy qońyraýlardy, UBT, bitirý keshterin ótkizý kezinde órt qaýipsizdigi máselelerine erekshe kóńil bólinedi.
Balalardy saýyqtyrý, lagerlerde jáne basqa da demalys oryndarynda sanitarlyq-epidemiologiialyq talaptardy saqtaý boiynsha josparlanǵan sharalar týraly Qazaqstannyń bas sanitarlyq dárigeri J. Bekshin baiandady.

Biyl Densaýlyq saqtaý ministrligi balalar demalysynyń 219 qala syrtyndaǵy nysanyn baqylaýǵa aldy. Búginde olardyń 48-i ruqsat qujattaryn aldy. QR DSM erekshe baqylaýynda — balalardy tamaqtandyrý jáne aýyz sýmen qamtamasyz etý máseleleri. Jappai tamaqtan jáne sýdan ýlanýǵa jol bermeý maqsatynda Densaýlyq saqtaý ministrligi Bas prokýratýramen jáne QR IIM birlesip, barlyq maýsym kezinde jazǵy lagerlerdi qatań tekseretin bolady.
Premer-Ministrdiń orynbasary G. Ábdiqalyqova balalarǵa túrli mekemeler men uiymdarda Ashyq esik kúnderin ótkizýdiń qajettigin atap aitty.

Vitse-Premer balalardyń qaýipsizdigi máselelerin balalardyń ózderine túsindirý qajet ekenin aitty. Sondai-aq, jazǵy demalysty uiymdastyrý boiynsha balalardyń usynystaryn jinaý qajet. Sonymen qatar, G. Ábdiqalyqova jergilikti atqarýshy organdardy kóp balaly, az qamtylǵan otbasylardyń balalaryna, múmkindikteri shekteýli balalar men jetim balalarǵa erekshe kóńil bólýge shaqyrdy.
Otyrys barysynda Qaraǵandy oblysynyń ákimi E. Qoshanov, Almaty oblysynyń ákimi A. Batalov sóz sóiledi.